^ iii0* BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY FHk k «gh 47^, 35/01 KI. internat. F 06 k 4*g V?, Nr 47216 VEB ZEK Hydraulik Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna Zawór z urzadzeniem tlumiacym Patent trwa od dnia 28 kwietnia 1961 r.Wynalazek dotyczy zaworu z urzadzeniem tlumiacym, który mozna wlaczac w dowolnym polozeniu, zwlaszcza do ukladu przewodów w instalacjach hydraulicznych.Znane zawory maja tendencje do drgan przy nierównomiernym zasilaniu i zmianach cisnie¬ nia, co prowadzi do silnych halasów wywoly¬ wanych uderzeniami tloka zaworu. Dalsza wa¬ da takich zaworów sa duze wymiary i szybkie zatykanie sie kanalików dlawiacych w zalezno¬ sci od lepkosci.Jesli przesylane ilosci przeplywajacego czyn¬ nika ulegaja duzym wahaniom, to wahan ci¬ snienia nie mozna utrzymac w waskich grani¬ cach. Calkowite zamkniecie, na przyklad zawo¬ ru stozkowego, mozliwe jest tylko przy odpo¬ wiednim spadku cisnienia.W znanych, zdalnie sterowanych zaworach, strumien oleju tlocznego pompy tlokowej jest polaczony ze sruba nastawcza do regulacji ci¬ snienia za pomoca wydrazonego w tloku prze¬ lotu o mniejszym lub wiekszym przekroju. Przy wydrazeniu o bardzo malej srednicy, zawór pracuje bez drgan, jednak wystepuje tu szyb¬ kie i latwe zapchanie otworu. Przy zastosowa¬ niu otworu o wiekszej srednicy, mozna te wade, polegajaca na zapychaniu otworu usunac. Wy¬ stepuje tu jednak niedogodnosc, iz zadane ci¬ snienie ustala sie dopiero po splynieciu wiek¬ szej ilosci oleju. Nie da sie przy tym uniknac wystepowania drgan. Zawór nie spelnia zatem przewidywanego zadania.Zadaniem wynalazku jest wykonanie zaworu fc urzadzeniem tlumiacym, który dzieki odpo¬ wiedniej budowie nie wykazuje wyzej wymie¬ nionych wad i który zapewnia niezawodne i szybkie otwieranie i zamykanie przy wahaja¬ cych sie ilosciach oleju iw przyblizeniu, sta¬ lym cisnieniu. Ponadto, zawór moze dzialac ja¬ ko zawór bezpieczenstwa, zawór przeplywowy Tedukujacy cisnienie, zawór do mierzenia róz¬ nicy cisnien, zawór wylaczajacy, jak równiez zawór bezpieczenstwa albo przeplywowy stero¬ wany wstepnie albo zdalnie.W mysl wynalazku, powyzsze zadanie roz¬ wiazuje sie w taki sposób, iz stosuje sie w obu¬ dowie zaworu tlok zaworowy zaopatrzony w kilka pierscieniowych rowków, którego dol¬ ny koniec jest wydrazany, przy czym wolna przestrzen wydrazenia polaczona jest z komo¬ ra tloczna, poprzez gniazdo zaworu, zamkniete¬ go znanym sposobem za pomoca kulki oraz przez kilka znajdujacych sie w tloku zaworo¬ wym nawiercen, przebiegajacych poprzecznie do osi tloka zaworowego, ponizej gniazda za¬ worowego i^poprzez jeden z wyzej przytoczo¬ nych irorków* pierscieniowych oraz pierscienio¬ wa szczeline dlawiaca miedzy tlokiem zaworo¬ wym i obudowa' zaworu. Sprezyna stykajaca sie z kulka przylegajaca do gniazda: zaworowego, opiera sie na tloku znajdujacym sie w prze* strzeni pustej, przy czym tlok przytwierdzony jest do wewnetrznej sciany przedniej obudowy zaworu. W dalszym przykladzie wykonania (przedmiotu^wynalazku, wydrazony koniec tlo¬ ka zaworowego jest od dolu zamkniety, przy czym koniec tloka zaworowego zanurzony jest w komorze pierscieniowej, przewidzianej w obudowie zaworu i otoczony szczelinami po¬ dluznymi, usytuowanymi kolisto wzgledem osi tloka zaworowego i polaczonymi z zlobkiem pierscieniowym. Krawedz sterujaca tloka zawo¬ rowego jest wykonana w postaci pierscienia i usytuowana poziomo do osi podluznej.W przykladzie wykonania zaworu przeplywo¬ wego, zdalnie kierowanego, znajduje sie miedzy niewydrazonym koncem tloka zaworowego i obudowa zaworu, pierscieniowa szczelina dla¬ wiaca, stanowiaca polaczenie strumienia me¬ dium sprezonego pompy z sruba do regulacji cisnienia, poprzez przedluzone wydrazenie po¬ dluzne, wydrazenie poprzeczne, rowek pierscie¬ niowy, pierscieniowa wstepna komore zaworo¬ wa oraz przewód laczacy. Zawór i sruba regu¬ lujaca cisnienie sa w innym przykladzie wyko¬ nania polaczone razem.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia zawór zasilany od wewnatrz; fig. 2 — zawór zasilany od zewnatrz; fig. 3 — zdalnie sterowa¬ ny zawór.Zawór (fig. 1 i 2) sklada sie z obudowy 1, w której znajduje sie tlok 2. Tlok zaworowy posiada rowki pierscieniowe 3, 4 i na górnej scianie czolowej nasadke 5, na której opiera sie sprezyna. Na koncu tloka zaworowego znajduje - sie nastawna gwintowana puszka 6, wkrecona do obudowy zaworowej. Miedzy gwintowana puszka i nasadka znajduje sie sprezyna 7.W dolnej drazonej czesci 2' tloka zaworowego znajduje sie tlok wspornikowy 8 (fig. 1), który jest przymocowany do wewnetrznej przedniej sciany obudowy zaworowej i polaczony poprzez sprezyne 9 z kulka 10. Kulka spoczywa na stoz¬ kowym gniezdzie zaworowym.Na fig. 2, dolny koniec wydrazenia, zawiera¬ jacy równiez sprezyne 9, polaczona z kulka 10, jest zamkniety. Dolny koniec zaworu wchodzi do komory pierscieniowej V znajdujacej sie w obudowie zaworu. Polaczenie miedzy prze¬ wodem tlocznym wzglednie odplywowym two¬ rza przylacza U,,12% podczas gdy dla oleju sply¬ wajacego przewidziane sa odprowadzenia 13,14.Przy stosowaniu .zaworu wedlug wynalazku, np. jaiko zdalnie sterowanego zaworu przeply¬ wowego, jak uwidoczniono na fig. 3, wywierco¬ ny jest kanal 18 dochodzacy do wezszego odsa¬ dzenia tlokowego 19. Osadzenie 19 tworzy pierscieniowa szczeline dlawiaca 20. Powyzsza szczelina dlawiaca stanowi polaczenie strumie¬ nia oleju tlocznego przez kanal 18, otwór po¬ przeczny 21 i rowek pierscieniowy 22, z pierscie¬ niowa wstepna komora zaworowa 23. Komora odplywowa jest polaczona za pomoca przylacza 13 przewodem 24 z sruba do regulacji cisnie¬ nia 25. - Zawór wedlug niniejszego wynalazku dziala w sposób nastepujacy: Krótko przed osiagnieciem dopuszczalnego cisnienia, kulka 10 pokonujac opór sprezyny 9, odsuwa sie od jej gniazda zaworowego. Olej tloczacy przeplywa przy tym z komory tlocznej IV do wydrazenia 2* wzglednie przez szczeliny podluzne 15 do komory pierscieniowej V (fig. 2) i powoduje, ze tlok zaworowy 2 przeciwdziala¬ jac oporowi sprezyny 7 zostaje uniesiony. Tlok zaworowy przepuszcza w zaleznosci od wielko¬ sci cisnienia przez pierscieniowo wykonana i poziomo do osi tloka zaworowego usytuowana krawedz sterujaca 16 olej, z przewodu tloczace¬ go 11, przez przylacze 12 do przewodu odply¬ wowego. W tym momencie kulka 10 zostaje przez docisk sprezyny przycisnieta do gniazda zaworowego, dzieki czemu wystepuje dzialanie dlawiace tloka zaworowego w taki sposób, iz uderzenia tloczne wystepujace w czasie pracy, przejete zostaja przez tlok zaworowy. Po zamknieciu gniazda zaworowego przez kulke, panuja nad i pod gniazdem jednakowe cisnie¬ nia, które wyrównuja sie poprzez waska szcze¬ line dlawikowa 17 w przyblizeniu, niezalezna odlepkosci, znajdujaca sie miedzy obudowa i tlo¬ kiem. Przy pomocy stalego cisnienia panujacego w wydrazeniu 2* (fig. 1) wzglednie w przestrze¬ ni pierscieniowej V (fig. 2) utrzymywany jest tlok stale w swym górnym polozeniu, mimo wystepujacych wahan cisnienia w komorze tlocznej IV. W ten sposób unika sie drgan i zwiazanych z tym halasów.Przy obnizeniu sie cisnienia, tlok zaworowy zostaje docisniety z powrotem sprezyna 7 do swego polozenia wyjsciowego i polaczenie mie¬ dzy przewodem tlocznym i odprowadzajacym przez krawedz sterujaca 16, zostaje ponownie przerwane. Jego ruch zostaje tlumiony, ponie¬ waz wypuszczenie czynnika tlocznego znajduja¬ cego sie w wydrazeniu 2' wzglednie w komo¬ rze pierscieniowej V, zostaje uniemozliwione przez zamkniecie gniazda zaworowego tak, iz wyplyw odbywa sie tylko przez waska szczeline dlawiaca 17. Znajdujacy sie w wydrazeniu 2y olej tloczny opiera sie jak uwidoczniono na fig. 1 na tloku podpierajacym 8 i przedostaje sie z tego wydrazenia tylko przez kanal 18 wy¬ drazony w tloku oraz rowek pierscieniowy 4 i szczeline dlawikowa 17 do komory tlocznej IV.Podczas gdy olej tloczny w czasie tlumienia wedlug (fig. 1) opiera sie na tloku podpieraja¬ cym 8, wewnetrzna sciana przednia konca tloka zaworowego wedlug fig. 2 sluzy jako podparcie.Olej plynie w tym przypadku z komory pier¬ scieniowej V (fig. 2) przez szczeliny 15, rowek pierscieniowy i szczeline dlawikowa W do ko¬ mory tlocznej 11'. fc Wykonanie wedlug fig. 1 ma w przeciwsta¬ wieniu do wykonania wedlug fig. 2 te zalete, iz nadaje sie dla szeregu zakresu cisnien przy zmiennych ilosciach oleju* Wskutek mniejszej powierzchni konca tloka zaworowego, przy uzy¬ ciu sprezyny o jednakowej sile, cisnienie jest wielokrotnie wieksze przy stosowaniu zaworów o wewnetrznym zasilaniu niz przy stosowaniu zaworów o zewnetrznym zasilaniu. Jesli cisnie¬ nie ma byc jednakowe, wówczas nalezy w za¬ worze 1 nastawic sprezyne na slabsze dzialanie. PL