Dlóta wiertnicze kierowane byly dotad przy pomocy korby (lub mimosrodu) z wa¬ haczem lub bez.Wady z tego wynikajace uwidocznione sa na wykresie (fig. 1), który ipnzedstawia ruchy szeregu zerdzin z dlótem. Czas od¬ niesiony jest tu do oisii odcietych, a droga przebyta — do osi rzednych, przyczcm li- nja M — M ozmacza dno otworu wiertni¬ czego.Krzywa B1 unaocznia ruch korby lub mimcsrodu. Krzywa ta oznacza równiez ruich górnego szeregu zerdzin wiertniczych.Ruchy dolnego szferegu zerdzin odbywaja sie odmiennie dzieki pewfniej sprezystosci zerdzin.Pierwsza polowa krzywej B1 (okres spadania) wskazuje, ze szybkosc spadku, która zaczyna sie od zera, wzrasta i1 siega najwyzej, poczern spada zpowrotem do ize- ra, skad zaczyna sie okres podnoszenia na¬ rzedzia.Jezeli dlóto polaczone jest zupelnie szitywino z zerdzinami, to uderzy ono o dno otworu w chwili, gdy szybkosc spadku przechodzi przez minimum. Do wyzyskania sily rozpedu przy spadku pomiedzy zerdizi- ny i dlóto wlacza sie nozyce, które w od¬ powiedniej chwili wylaczaja polaczenie dlóta i zerdzin. Wobec teigo w chwil:, gdy dlóto silnie uderza o dno otworu, zerdzliny moga bez przeszkody opuszczac sie dalej w ciagu pewnego okresu czasu. Fig. 2 po¬ kazuje w zarysie miejsca, zajmowane ko-^ lejtio przez dlóto w stosunku do dnia otwo- ,- rtf wiertniczego (linj$ MM). Polozenie dló- ^ la i %ev&zia podaja .gpiaki D1 i D2.Dlóto zreszta nie moze byc sztywno po¬ laczone z zerdzinami, poniewaz narazone na wytoczenie zendziSny dawalyby powód do czestych uszikodzen. Wobec tego, nozy¬ ce albo inne zawiesizenie wahlacza jest ko¬ nieczne. Nawe/t po zastosowaniu nozyc ob¬ racanie korba lub mfflmosrodeim nie odpo¬ wiada celowir Istotnie, jak wskazuje kr/zyWa B3 (któ¬ ra unaoczmia w zastosowaniu do fig. 2 ru¬ chy dilóta), dlóto po udelrzeniu o dno otwo¬ ru i po zaglebieniu sie, zaleznie od' twardo¬ sci skaly, zostaje podczas dluzszego czasu unieiruchbniione, Zerdziny opadaja w dal- czyim ciagu dzieki) dzialaniu jlatfzima D2, przyczem powstaje znaczna strata czasu, która nie stanowi najwiekszej wady. W chlwiili, kiedy zerdziny lacza sie z dlótem Z)3, posiadaja one pewna s,zybkosc rulchu i, uderfcajac raptownie o górna cizesc nozyc, narazone -sa na silne rozciagajace naplreze^ nia, któire powoduje Wobec sprezystosci zeirdzim miniejisze lub wieksize ich wydluze¬ nie. Poniewaz jednak szybkosc ruchu, uno¬ szacego górna czesc zerdzin, wzrasta, dlóto zostaje gwaltownie podniesione (krzywa Bs) i dolna, czesc zerdzSto powraca do nor¬ malnego michu (femzywia B2). Przy kazdem wiec podnesizeniu sie przyrzadu zerdziny tilegaja silnym natezeniom rozciagajacym powodujacym czeste ich zrywanie, które stanowi znane zijlawisko. Zerwanie zendziln pociaga iza soba szereg trudnych robót ra- towiniczych, a nieinaiz prowadzi nawet do calkowitego zfarJz/ulcenia olwoiru swidrowego.Dotychczasowe wiec sposoby kierowa¬ nia ruchów udarowych dlóta wiertniczego powoduja z jedniej strony strate cizasu z po¬ wodu niewlasciwosci ustosunkowania ru¬ chów zerdzin i dlóta, a z drugiej strony przyczyniaja sie do czestego zrywania zer¬ dzin wskutek gwaltownego wstaasnfenlia zerdzfin pfczy podnoszeniu narlzadtu.Niniejszy wynalazek ma za zadanie zwiekszyc prace dlóta w szybszem tempie pfrzy zaoszczedzeniu okolo Vs czasu parnie mo wyzyskania sily rozpedu dlóta i zer¬ dzin oraz utrzymac prizy jednakowej wadze ma¬ sy dlóta znacznie wieksza wydajnosc jego plracy albo umozliwic zastosowanie lze(j- sfcych narzedzi, wreszcie zapobiec zrywaniu sie zerdzftn.W tym celu do prowadzenia przyrzadu Wiertniiclzego sluzy odpowiednio uksztalto¬ wany mimoslród, który na cizeslci obwodu posiada wkleslosc.Kiedy wahacz, a wiec szereg zerdzin z dlótem, których ruchy zaleza od krzywi¬ zny mimosrodu, beda pod jego dzialaniem, to takowy pozwoli epadac zerdziinom i dló- tu z szybkoscia, izfblizona do szybkosci wol¬ nego opadadia i otrzymac najwieksza sprawnosc uidenzen, zimlnieijsizajac jednocze¬ snie szybkosc podnoszenia narzadlu.Wynalazek pokajany, jest na fig. 6 i 7 w jednej ze swych odmian wykonania.KrzyWa C1 (fig. 1) Wskazuje ruchy zer- dziln w miejscu ich zawieszenia albo ruchy koncówtó wahacza w razie zastosowania miimosrodu wedlug fi|g. 6. Krizywa A Wska¬ zuje szybkosc ruchu zerdzin podczas ich opadania.Krtzywa C2 unaocznia w powyzszych warunkach ruch dolnego szeregu zerdzin, a krzywa C3 — ruch dlóta odpowiednio do przedstawionych na fig. 3 pozycyj.Ptrzy takiem urzadzelniu uderzenie dlóta wymaga zJaledwie % czasu,, niezbednego w urzadizeniach, bedacych obecnie w ulzyciu.Sila rozpedu dlóta w chwili uderzenia o dno szybu bidzie pnzytem znacznie WJeksiza (krfcywa C3/ Fig. 4 i 5 unaoczniaja te /same krzywe wraz z pozycjami dlóta przy zastosowaniu mniejszego mimosrodu (fig. 7), uzywanego do skal twardszych.Fig. 8 pokazuje zastosowanie mimosro- diu przy wahacztu zwyklym. — 2 -*Przyrzad na fóg, 9 moze, byc zastosowa¬ ny do istniejacych przez dodanie dzwigni.Taki zespól pozwoli pracowac albo zapo- moca mimosrodu albo w dotychczasowy sposobi,. , ¦ i ':' • j i W tyim celu m!a ^ak a zamiast zwyklej koilby znajdulje sie mimosfród c, który dzia¬ la na dzwignie rf, waha(ja|ca sie kolo walu / i polaczona wodzikiem b z wahaczem, MSmosrod c ,poisiada jeden lub kilka otwo- ró|w, w które diow^lbiie zakladac mozna czop t.Taki zespól pozwaja podazas pracy na¬ rzadu przechodzic bez straty cJzasui i od¬ powiednio do wa;rurikólv\r od nowego sposo¬ bu prowadzenia narzadu do sposobu! do¬ tychczasowego. Wystarczy bowiem wyla¬ czyc wodzik 6 i opuscic dzwignie d do d1, ulmocowac dzop / w jiednyina iz otworów tar¬ czy c i poladzyc go wodzikiem b1 z waha¬ czem.W rzeczywistosci dzwignia d pos&ada na koncu krazek r, umocowany na wale wodzi¬ ka 6.Urzadzenie, zapobiegajace zjrytwandu zerdzint polega nia zasftajpieniu stosowa¬ nych dotad nozyc pirizez1 ladzaiik elastyczny, skladajacy sie, np„ ze sprezyny ze zderza¬ kiem, wlaczonych pomiedzy dlóto i szereg zerdzin. Sprezystosc tego lacznika moze byc miarkowana dowolnie, odpowiednio do potrzeby.Lacznik sprezysty znosic bedzie wszel¬ kie wstrza^nienia w chwili podnoszenia dló¬ ta, które zawisze polaczone sa z zerdzinami bez wzgledu nla to, czy zerdizLny sa unieru¬ chomiona, czy tez znajduja sie podcizas ru¬ chu dlóta (pbzycja E1 fig. 3 w wypadku skal miekkich) w nuchu, albo spadaja pod¬ czas unieruchomienia dlóta (pozycja G1 fig. 3 w wypadkach skal zwartych), W kaz¬ dym wypadku sprezyna podnosic bedzie dlóto niezwlocznie po uderzeniu o dno i wszelkie wjstrzasinienie w chwili podnosze¬ nia zeridzOn zostanie wyklulczome. PL