Opublikowano dnia 29 czerwca 1963 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47029 KI. 42 d, 5 KI. internat. G 01 d Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „Grochów"*) Warszawa, Polska Sposób pomiaru róznicy predkosci obrotowej dwóch wirujacych walów metoda magnetyczna oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 28 czerwca 1962 r.Przedmotem wynalazku jest sposób pomiaru róznicy predkosci obrotowej dwóch wirujacych walów metoda magnetyczna, polegajacy na po¬ miarze proporcjonalnego do tej róznicy momen¬ tu wypadkowego, powstalego z dwóch przeciw- sobnych momentów mechanicznych odwzoro¬ wujacych obroty tych walów oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu.Podczas badan laboratoryjnych i technicznych róznicy predkosci obrotowej wirujacych walów wystepuje czesto koniecznosc zastosowania ta¬ kiego ukladu, który gwarantowalby duza do¬ kladnosc pomiaru niezalezna od obrotów nomi¬ nalnych oraz róznic predkosci w poblizu zera.W sposobie wedlug wynalazku zastosowano urzadzenie, którego przyklad wykonania podano *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Tomasz Man¬ kowski i mgr inz. Antoni Opuchlik. schematycznie na rysunku. Urzadzenie to dzieki oryginalnej konstrukcji spelnia powyzsze wy¬ magania, Umozliwiajac dokonywanie dwutoro¬ wego odczytu mierzonej wartosci, a mianowicie w przedziale znacznych róznic predkosci — bez¬ posrednio z ukladu wskazujacego oraz przy róz¬ nicach w poblizu zera — ze wskaznika zerowego.Wirujace waly 1 i 14 sprzegniete sa z wirni¬ kami trójfazowych pradnic synchronicznych 2 i 13 zasilajacych trójfazowe silniki synchronicz¬ ne 3 i 12. Ponadto uzwojenia stojanów pradnic 2 i 13 polaczone sa z zarówkowym wskaznikiem zerowym 15. Silniki 3 i 12 napedzaja w przeciw¬ nych kierunkach magnetyczne zespoly 5 i 10 skladajace sie z dwóch tarcz zaopatrzonych w magnesy trwale, które wytwarzaja wirujace pole magnetyczne. W szczelinach pomiedzy tar¬ czami wirujacych zespolów magnetycznych 5 i 10 znajduja sie tarcze diamagnetyczne 4 i 11 na wspólnej osi, na której umocowana jest do-\ r datkowa tarcza diamagnetyczna 7 ukladu tlu¬ miacego 6 oraz uklad sprezyn 9 sluzacych do zrównowazenia momentu wypadkowego. Zespól polaczonych mechanicznie tarcz 4, 11 i 7, ukla¬ du sprezyn 9 oraz ukladu wskazujacego 8 i ska¬ li 16 stanowi czlon wskazujacy wypadkowego momentu mechanicznego, proporcjonalnego do badanej róznicy predkosci obrotowej walów 1 i 14.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku opi¬ sano ponizej. Pradnice 2 i 13, napedzane przez wirujace waly li 14, zasilaja silniki 3 i 12 o przeciwnych obrotach, proporcjonalnych albo równych obrotom walów ^ i 14. Silniki te nape¬ dzaja w przeciwnych kierunkach magnetyczne zespoly 5 i 10, które wytwarzaja przeciwsobnie wirujace pola magnetyczne, przecinajace tarcze diamagnetyczne 4 i 11. Indukowane w tarczach diamagnetycznych sily elektromotoryczne, pro- proporcjonalne do obrotów wirujacych walów, wywoluja w nich prady wirowe, które z wiru¬ jacymi polami magnetycznymi wytwarzaja mo¬ menty mechaniczne, skladowe momentu wy¬ padkowego.W przypadku jednakowej predkosci obroto¬ wej walów 1 i 14 przeciwsobne momenty me¬ chaniczne równowazac sie ustalaja uklad wska¬ zujacy 8 czlonu wskazujacego na zerowej po¬ zycji skali 16. Kazdej zmianie predkosci obroto¬ wej jednego z walów towarzyszy proporcjonal¬ ne wystepowanie wypadkowego momentu obro¬ towego, uwidocznionego na skali 16 w grani¬ cach od +180° do —180°, która moze byc wyce- chowana wedlug stawianych wymagan pomia¬ rowych. Kierunek wychylenia ukladu wskazu¬ jacego 8 pokazuje jednoczesnie który z walów zmniejsza lub zwieksza swa predkosc obrotowa.Wskazywany moment wypadkowy, zrównowa¬ zony ukladem sprezyn 9, tlumiony jest przed oscylacjami ukladem tlumiacym 6.Do odczytu niewielkich róznic predkosci obro¬ towej wirujacych walów lub ich calkowitego braku sluzy znany zarówkowy wskaznik zero¬ wy 15. Trzy lampki sygnalizacyjne zasilane sa przez pradnice synchroniczne 2 i 13 o odpowie¬ dnio dobranej kolejnosci faz. W przypadku po¬ jawienia sie niewielkiej róznicy predkosci obro¬ towej wirujacych walów 1 i 14, a wiec niepelnej synchronizacji pradnic 2 i 13 wystepuje wiro¬ wanie swiatla lampek sygnalizacyjnych, które kolejno osiagaja maksimum natezenia swiatla.Predkosc wirowania swiatla lampek sygnaliza¬ cyjnych jest proporcjonalna do róznicy obroto¬ wej wirujacych walów 1, 14, zas kierunek wiro¬ wania wskazuje który z walów 1, 14 szybciej sie obraca. Przy jednakowych obrotach wirujacych walów nastepuje pelna synchronizacja pradnic 2 i 13 sygnalizowana zatrzymaniem sie wiro¬ wania swiatla lampek kontrolnych. Dzieki za¬ stosowaniu wskaznika zerowego mozna odczy¬ tywac zmniejszanie sie badanej róznicy pred¬ kosci obrotowej wirujacych walów az do zera wlacznie. PL