Przy skladaniu wielodizielnych ferm od¬ lewniczych powierzchnie przylegania od¬ dzielnych ferm wymagaja stosowania u- szczelnien, wykonanych z nadzwyczajna dokladnoscia, co powoduje trudnosci, szcze¬ gólnie przy takich odlewach, gdy odlewane przedmiety, jak np. szyny, rury i tym po¬ dobne, czesciowo wychodza poza forme, wskutek czego musza byc uszczelniane nie- tylko powierzchnie przylegania czesci for¬ my wizigledem siebie, ale równiez wzgledem wystepujacych z formy przedmiotów. Do¬ tychczas wykonywano tego rodzaju uszczel¬ nienia przewaznie przez zapelnianie ze¬ wnetrznych miejsc przylegan glina, okrada¬ no równiez powierizichnie przylegania cze¬ sci formy zanurzonymi w melasie sznurami azbestowemi, lub tez stosowano caly sze¬ reg innych sredkó^w, które jednak albo po¬ woduja znaczne koszty albo tez nie daja wystarczajacego zabezpieczenia.Przedmiotem wynalazku jest prosta w uzyciu, same czynnie uszczelniajaca sie for¬ ma odlewnicza. Wedlug wynalazku dla wy¬ tworzenia czesci wielodzielnej formy model ciala, który ma byc odlany i ewentualnie wystepowac poza forme, zostaje umocowa¬ ny w zwykly sposób na podstawie, a wytworzona odlewnicza skrzynia, doklad¬ nie otaczajaca przedmiot, nieruchomo umieszczona na podstawie. Przy wtla¬ czaniu piasku formierskiego skrzynia odlewnicza zostaje umieszczona nie bez¬ posrednio, jak dotychczas, na podsta¬ wie, a przez male odleglosciowe li¬ stwy utrzymana w odleglosci od niej o,^o mm. w&kutek czego i wykrój profilowy "*Hla obrabianego przedmiotu nie przylega le2^srednio fdo itiodelii tego przedmiotu.» * W*tern polozeniu odlewniczej skrzyni zo¬ staje wtloczony piasek focmfie^sM i przez to wytworzony wystejp piaisku formletlsfe- go mad krawedziami skrzyni odtewlniczej, ograniczajacemi powierzchnie przylegania formy. Przy skladaniu 5 isfctekanilu w ten sjposób utworzonych caesci: formy bedzie mialo miejsce pbwrotne wchodzenie piasku do formy, a ptfaez to wiztaijemne przyciska¬ nie powierzchni ptrzylegania wzjgjejdem isde- biie S wfcgl^dem obraLSanego przedmiotu, az do czasu nakrycia sie przylegajacych kra¬ wedzi skrzyn odlewniczych. Gdy skrzynia odletwtnidza jest zulpelnie zamknieta, t. j., gdy obejmuje ze wtoytstkich stlron, az do powierzichni przylegania forme, to sciska¬ nie /skrzyni odlewiniczfej moze nastapic tyl¬ ko przy sfcislnieciu zawartego w calej; taranie piasku! fcrmiersldeigo, przyczem prz^zlna- czona do przyjedia odleSwu prózna prlze- sflrzen formy równiez musi ulegac zmia¬ nom, które sa, oczywiscief niepozadane. Z drugiej zas strony przy plastycznosci pia¬ sku formierskiego cisnienie powierzchniowe nie bidzie zbyt duze, a uszfczelniienie — wadliiwe.Powiekislzenie powfierizfehtiiowego cffisliic- nia W zewnetrznych krawedziach po¬ wierzchni przylegania ociaga sie przez u- mieiszczienie przy wewnetrznych sciianach skrzyn odlewtnliclzych; ograniczajacych po¬ wierzchnie' iprzylegania, listew uszczelniaja^ cych pfrawie przy samej powierzchni przy¬ legania, które przenikaja do piasku for¬ mierskiego. Pomiedzy powierzchnia prizylle- gania i uszczelniajaca liiistlwia znajduje sie wteidy bardzo cienka warstwa piasku for¬ mierskiego, która przy sciskaniu czeiscli for¬ my doznaje stosuinkowto silnego sciiskania i przez to wywoluje wiieksfce, cisnienie na przylegajaca powierzchnie przylegania, wytwarzajac w ten sposób uszczelnia¬ jaca powierzchnie, która w ksztalcie waskiej obwódki otacza pierscieniowo powierzchnie pirtzylegamia i .przez to calko¬ wicieuszczelnia prózna przestrzen formy.Poniewa* i przy takiem urzadzeniu mo¬ ga jeszcze wystepowac odksztalcenia w próznej przestrzeni formy, to wskazane jest wytwarzanie skrzyni odlewlniczieij nie- zamknietej przy opuszczeniu scianek skrzy¬ ni odlewniczej,, ldzaCej naprizecfrw po¬ wierzichni przylegania. Dzialanie listew u- szczelniajacych jest przytem ultrzymane, dzfteki czemlu wytwarza sdie i w tym wy¬ padku pierscjeniowiata ^owierzchiiia u- szczelniajaca przy krawedizi powierzchni przylegania. W s^odkowe^ czesci po¬ wierzchni! przylegania ,przy brakujacej scltanie tylnej .skrzyni odlewniczej, sciska¬ nie piasku formierskiego nie zachodzi wteia- le albo tylko w malym stophiu i pliasek ten belz znacznych odksztalcen zostaje wyci¬ sniety ze skrzyni. Równiez nie moze wy¬ stepowac odksztalcenKe prózinej pfrzeisitrze- ni formy. Poniewaz powierzchnie przenika¬ jacego poza forme obrabianego przedmiotu sa mniej wiecej równolegle do kierunku ci¬ snienia, wywieranego przy sciilskaniu formy, to przy opisanym sposobie nie daje sie o- siaginac cisnienia formy na powierzchnie obrabianego przedmiotu, ptoez co uszczel¬ nienie tych powierzichni, bez zastosowania dlallszych do tego ceilu srodków, jest nie- mozllilwe, Nalezy w tym wypadku umiescic uszczelniajace listwy nie równolegle wzgle¬ dem uszczelnianych powierzchni przedmio¬ tu, a pochylo do nich, wskutek czego przy sciskaniu czesci formy znajdujacy sie po¬ miedzy listwa Uszczelniajaca i powierzch¬ nia przylegania piasek formierskii! przeciska sie do wierzcholka stozkowej przestrzeni posredniej i w ten sposób sciisile przylega do obrabianego przedmiotu.Na zalaczonym rysunku fig. 1 do 5 przedstawiaja uksztaltowanie formy odpo- wlfednio do wynalazku przy aluminioter- micznem przelaniu dwóch szyn w celu ich spojenia. Fig. 1 jest przekrojem poprzecz- — 2 —nym A — A przen polowie pustej skrzyni odleWnilczej; fig. 2 — takim samym prze¬ krojem prizez potowa «krzynlil odlewniczej, wypelnionej piaskiem formileriskim, przed scisnieciem czeslci formy; fig. 3 — przekro- jfem podluznym B — B przez skrzynie od¬ lewnicza, nfewypellnióna piaskiem formiLer- skim; fig. 4 i 5 — pkjzicmejni przekrojami pirzez forme, przyczem fig; 4 — przed sci- sniecfilem, a fijg. 5 — pol sciisnieam polów skrzyni odlewniczeij. Na obu fig/ 4 i 5 przedstawiona jest jedna ze stpawainych szyn; druga szyna nie jest uWidbc|zniiana.We wfsizystkich fijgurach sa oznaczone przez d sciany iskrzynli1 odleWIniczej 1, 2, 3, prziez e oznaczono liJstwy uisizCzelniajaee, przez f — piasek formierski, pirzez, g — prózna przestrzen dla odlewu1, przez h — wystep piaisku formiersikjcjgo poza krawedzia skrzy¬ ni odlewniczej, p^zez k — trztpiienie do sci¬ skania, polów formy i przeiz m — jedna ze spawanych szyn. Na fffig. 1 uwidoCznibno u- mielszCzeniie liiistew uszczelniajacych nie we¬ dlug lffrijii cbrysia plrztekroju rioprzecznegto szyn. Na dolnej strohie zderzenia dzyn list¬ wa dszCzeMajaca jest pochylona wzgle¬ dem podstawy szyn, wskutek Czego prfcy przyciskaniu obu polów pilaisek musii posiu- wae siiie do stozkowatej pfrizestrzeniii pomie¬ dzy obte Bizyny i mtilsii dzialac ulsziczelbiaja- co przy podstawie szyn. W taki isam sfpoisóib sa uimicszczone listwy przy górnej stronie pbdlstawy szyta, jak równiez plrzy góirtrych i dolnych powierzchniach glowicy szyn. Fig. 3 uwfldocznia listwy uszczelniajace, tworza¬ ce calkowicie zamknffieta opriaWe okolo po¬ wierzchni przylegania, przez co wytwarza sie odpowiednia uszczelniajaca powierzch¬ nie. Fig. 4 i 5 uwidocznilaja sposób, w jaki piasek formierski przesuwa sie w skrzyni odlewniczej przy sciskaniu. PL