PL47002B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 30 lipca 1963 r.* Hi + £ 3HHF v4 BIBLIOTEKA ,Urzeau Polenlowegoj POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47002 Romuald Sarosiek Gdansk, Polska Henryk Majer Gdynia, Polska KI. internat. C 10 1 Kazimierz Kolakowski Sopot, Polska Sposób wytwarzania dodatku wielofunkcyjnego, polepszajacego wlasciwosci paliw plynnych Patent trwa od dnia "14 listopada 10150 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania dodatku wielofunkcyjnego, polepszajace¬ go wlasciwosci paliw plynnych.Paliwa plynne, stosowane zwlaszcza do na¬ pedu statków motorowych lub parowych, wy¬ kazuja szereg wad.Z biegiem czasu wydzielaja sie z nich czesci stale, które obsadzajac sie na dnie zbiorników okretowych, powoduja zmniejszenie sie pojem¬ nosci tych zbiorników i zwiekszenie martwej wagi statku. Na skutek powstawania tych osadów zbiorniki trzeba oczyszczac, co zwia¬ zane jest z dodatkowymi kosztami, poza tym powstaja zaklócenia, wywolane zatykaniem sie filtrów i przewodów.Tworzacy sie nagar na skutek niezupelnego spalania sie paliwa powoduje zanieczyszczenie cylindrów, co pociaga za soba koniecznosc czestszego czyszczenia silników i z tym zwia¬ zane przestoje i koszty.Paliwo plynne, znajdujace sie w zbiornikach okretowych, ulega powolnemu lecz stalemu pro¬ cesowi utleniania, co jest przyczyna tworzenia sie kwasów organicznych, dzialajacych koro- dujaco na stalowe plyty dna i scian zbiorników.Kwas siarkowy, powstajacy z zawartej w pa¬ liwie plynnym siarki, w czasie jego spalania w cylindrach silników i pod kotlami parowy¬ mi, dziala silnie korodujaco na metalowe czesci mechanizmów silników i kotlów.Woda, oddzielajaca sie od paliw plynnych, która powstaje ze skroplin i przecieków plyt poszycia kadluba statku, powoduje równiez korozje zbiorników paliw plynnych.W celu usuniecia lub zmniejszenia niepozada¬ nych wlasciwosci paliw plynnych, stosuje sie niewielki dodatek róznych zwiazków chemicz¬ nych, który w przypadku dzialania kilkukie- runkowego nazywa sie dodatkiem wielofunk¬ cyjnym, i W sklad wielu znanych dodaitków wielofunk¬ cyjnych wchodza, miedzy innymi, nafteniany metali ciezkich, które katalitycznie polepszaja spalanie paliwa plynnego, dzialaja antykoro¬ zyjnie i zmniejszaja ilosc tworzacego sie na- garu, ponadto dzialaja dyspergujaco na two¬ rzacy sie w paliwie osad, zapobiegajac przez to osadzaniu ijego na dnie zbiorników.W sklad znanych dodatków wielofunkcyjnych wchodza równiez organiczne zwiazki fosforu, jak np. trójkrezylofosforan, który zwieksza antynagarowe dzialanie naftenianów i powoduje to, ze tworzacy. sie nagar posiada bardziej luzna postac, co ulatwia jego usuwanie.Znane sposoby wytwarzania dodatku wielo¬ funkcyjnego polegaja na rozpuszczaniu nafte¬ nianów w rozpuszczalnikach organicznych, po czym do tak otrzymanych roztworów wprowa¬ dza sie trójkrezylofosforan. Wada dodatków wielofunkcyjnych otrzymanych znanym sposo¬ bem jest to, ze wytraca sie z nich osad, który nie rozpuszcza sie zupelnie w paliwie plynnym, do którego ten dodatek wprowadza sie.Wazne jednak jest, aby dodatek wielofunk¬ cyjny posiadal zdolnosc latwiego mieszania sie z ropa naftowa i jej produktami. Warunek ten zostaje spelniony, jezeli wszystkie sklad¬ niki dodatku wielofunkcyjnego stanowia ciecz jednorodna, rozpuszczalna w ropie naftowej i jej produktach o lepkosci nie przekraczajacej 30 centipoisów i o ciezarze wlasciwym nie¬ wiele odbiegajacym od ciezaru wlasciwego ro¬ py naftowej.Stwierdzono, ze warunki te spelnia dodatek wielofunkcyjny otrzymany przez rozpuszczenie naftenianów metali ciezkich w produktach reakcji kwasów naftenowych z trójetanoloami- na z dodatkiem rozpuszczalnika, latwo miesza¬ jacego sie z ropa naftowa, np. oleju mineral¬ nego a nastepnie zmieszanie z trójkrezylofosfo- ranem i nafta.W sposobie wedlug wynalazku jako nafte¬ niany metali stosuje sie nafteniany baru, mie¬ dzi i manganu, a jako rozpuszczalnik olej transformatorowy i nafte. Rozpuszczanie nafte¬ nianów w produktach reakcji kwasów nafte¬ nowych i trójetanoloaminy wraz z dodatkiem oleju mineralnego prowadzi sie w temperaturze 120—200° C, po czym do tak otrzymanego roz¬ tworu, po oziebieniu do temperatury ponizej 100° C, wprowadza sie trójkrezylofosforan i nafte.Produkty reakcji kwasów naftenowych i trój¬ etanoloaminy, oprócz wlasciwosci stabilizuja¬ cych roztwór naftenianów metali ciezkich, po¬ siadaja zdolnosc powstrzymywania korozji sta¬ li, stykajacej sie z ropa naftowa i z woda.Wlasciwosci te sprawdzono w doswiadczeniach, polegajacych na przemiennym zanurzaniu pró¬ be blach okretowych w ropie naftowej i w wodzie morskiej. W przeprowadzonych dwóch równoleglych doswiadczeniach próbka stalowa, zanurzana przemiennie w ropie naftowej i w wodzie morskiej, wykazala wiekszy stopien skorodowania, niz plytka zanurzana przemien¬ nie w wodzie morskiej i w ropie naftowej, zawierajacej dodatek wielofunkcyjny otrzymany sposobem wedlug wynalazku.Przyklad. Materialy wyjsciowe, to jest naf¬ teniany, uzyte do produkcji dodaitku wielofunk¬ cyjnego, otrzymuje sie przez wytracanie ich z roztworu wodnego naftenianu sodu za po¬ moca soli odpowiedniego metalu. Tak wiec naftenian baru wytraca sie roztworem wod¬ nym chlorku barowego, naftenian miedzi roz¬ tworem siarczanu miedziowego, zas naftenian manganu siarczanem manganowym.. Nafteniany baru, miedzi i manganu wytraca sie z roztwo¬ ru wodnego naftenianu sodu, nie zawierajacego nadmiaru alkalii. W przypadku, gdy otrzymany przez zmydlenie kwasów naftenowych, za po¬ moca wodorotlenku sodu, roztwór wodny naf¬ tenianu sodu posiada odczyn alkaliczny, dodaje sie kwasów naftenowych w ilosci potrzebnej do zobojetnienia roztworu. Nafteniany baru, miedzi i manganu, po ich wytraceniu, prze¬ mywa sie wielokrotnie goraca woda. Przemy¬ wanie woda powtarza sie tyle razy, az woda po przemyciu naftenianów nie bedzie wyka¬ zywac wobec azotanu srebra reakcji na jony Cl, a wobec chlorku baru reakcji na jony SOi. — i2Skladniki dodatku wielofunkcyjnego rozpusz¬ cza sie w naczyniu z blachy stalowej w ksztal¬ cie walca o pojemnosci okolo 1500 litrów. Na¬ czynie posiada podwójne dno, a przestrzen pomiedzy sciankami podwójnego dna wypelnia sie czynnikiem ogrzewajacym, którym jest ciecz wysokowrzaca, jak np. gliceryna lub olej para¬ finowy.Naczynie ustawia sie na palenisku opalanym weglem lub gazem. Zawartosc naczynia miesza sie za pomoca wolnoobrotowego mieszadla z na¬ pedem mechanicznym.Do opisanego naczynia wlewa sie 85 kg kwasów naftenowych i 45 kg trójetanoloaminy, po czym mieszanine ogrzewa sie do tempera¬ tury 100° C i miesza sie do calkowitego jej sklarowania. Nastepnie wlewa sie 50 kg oleju transformatorowego, podnosi sie temperature mieszaniny do 150° C, po czym dodaje sie porcjami 180 kg naftenian baru, 70 kg nafte¬ nian miedzi i 40 kg naftenian manganu, mie¬ szajac i ogrzewajac tak dlugo, az nastapi cal¬ kowite ich rozpuszczenie i ustanie pienienia sie cieczy. Po rozpuszczeniu naftenianów prze¬ rywa sie ogrzewanie i po obnizeniu temperatu¬ ry zawartosci naczynia ponizej 100° C, wlewa sie 70 kg trójkrezylofosforanu i 460 kg nafty.Po wymieszaniu zawartosci naczynia, produkt rozlewa sie do beczek zelaznych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania dodatku wielofunkcyjne¬ go, polepszajacego wlasciwosci paliw plynnych, zawierajacego nafteniany metali ciezkich, roz¬ puszczone w rozpuszczalnikach organicznych, oraz trójkrezylofosforan, znamienny tym, ze kwasy naftenowe miesza sie z trójetanoloamina w temperaturze do 100° C, a do klarownego produktu reakcji, po dodaniu oleju mineralnego i po ogrzaniu do temperatury 120—200° C wprowadza sie nafteniany baru, manganu i miedzi, po czym tak otrzymany roztwór ozie¬ bia sie do temperatury ponizej 100° C i miesza z trójkrezylofosforanem i nafta. Romuald Sarosiek Henryk Majer Kazimierz Kolakowski Zastepca: mgr inz. Janusz Kryczkowski rzecznik patentowy i WDA. 947,10.4.63. 100 B5 PL