Pierwszenstwo: 9 grudnia IH990 r. Holandia Wynalazek dotyczy ulepszonej lampy kine¬ skopowej szklanej z szerokim ekranem do od¬ twarzania obrazów telewizyjnych.W takich lampach kineskopowych uszkodze¬ nie albo starzenie sie szkla daje poczatek do niebezpiecznej implozji, przy czym dla osób bedacych blisko takiego kineskopu implozja moze spowodowac powazne nastepstwa, poza tym moga równiez wyniknac powazne straty materialne. Dotyczy to zwlaszcza lamp kinesko¬ powych majacych prostokatne okno z szerokim ekranem.Dolozono staran aby skutki implozji albo ryzyko implozji zmniejszyc do minimum.W celu zmniejszenia skutków implozji zo¬ stala zainstalowana przed oknem ekranu od¬ biornika telewizyjnego plyta przezroczysta, chroniaca telewidza. Ale to nie zabezpiecza osoby montujacej odbiorniki telewizyjne.Znane sa równiez sposoby pokrycia okien ekranów telewizyjnych, jak równiez czesci stozkowej lampy kineskopowej specjalna prze¬ zroczysta powloka z substancji syntetycznej, tak ze w razie implozji czesci banki szklanej pozostaja skupione. Substancja syntetyczna jest nakladana na cale okno ekranu i przylegajaca czesc stozkowa lampy kineskopowej, która sie z czasem zbiega i tworzy praktyczna ochrone.Naprezenia rozciagajace zachodza w spoinie miedzy oknem ekranu a stozkiem w waskim pasmie naokolo powierzchni okna ekranu, poza tym w szkle wskutek starzenia sie w tej stre¬ fie, dlatego ryzyko naporu implozji na sciane szklana w tym miejscu jest najwieksze.Stwierdzono, ze te znane sposoby sa w sta¬ nie materialnie zredukowac skutki implozji, ale one wymagaja by powloka z substancji syntetycznej byla nalozona na cala powierzch-nie okna ekranu. Taka substancja syntetyczna ma jednakze sklonnosci do odbarwiania obrazu, podlega latwo zadrasnieciu oraz zanieczyszcze¬ niu przez kurz.Stwierdzono, ze mozna znacznie obnizyc ry¬ zyko implozji albo w kazdym razie doprowadzic do tego, by skutki implozji staly sie prawie nieszkodliwe, przez nalozenie powloki, sklada¬ jacej sie z substacji syntetycznej i tkaniny elastycznej, na czesci sciany szklanej lampy kineskopowej, zgodnie z Wynalazkiem a mia¬ nowicie w strefie powierzchni okna ekranu i przylegajacej do niej czesci stozkowej.Stwierdzono, ze po takim zabiegu w trakcie wytworzenia sie mechanicznie rysy w scianie szklanej — ona sie nie rozprzestrzenia. W przy¬ padku rysy powstalej na samej powierzchni okna ekranu dzieje sie podobnie pomimo, ze caly ekran nie ma powloki z substancji synte¬ tycznej. Przez taka powstala ryse napelnia sie banka powoli otaczajacym ja powietrzem i nie wywoluje implozji. Wazne jest by ta waska powloka z substancji syntetycznej przylegala dostatecznie silnie do szkla. W tym celu daje sie uprzednio substancje o wiekszej przyczep¬ nosci zarówno w stosunku do szkla jak i do powloki z substancji syntetycznej, niz nia sama powloka w stosunku do szkla, tak ze dodat¬ kowa substancja pelni funkcje kleju.Powloka z substancji syntetycznej i tkaniny elastycznej, zgodnie z wynalazkiem, tworzy okraglo pleciona trykotowa tkanine, wykonana z nitek szklanych albo w razie potrzeby z ela¬ stycznej tkaniny odmiennego materialu na przyklad z metalowych drutów..Poza tym taka elastyczna tkanina nie musi byc pleciona na okraglo lecz moze skladac sie z paska, którego konce sa polaczone na przy¬ klad przez zszywanie, lakowanie lub klejenie.Dodanie tkaniny poprawia sztywnosc podstawo¬ wej powloki z substancji syntetycznej do ta¬ kiego stopnia, ze czasteczki szklane nie moga sie wiecej rozchodzic talc, ze rysa nie moze sie rozprzestrzeniac.W przypadku gdy powloka jest nieprzezro¬ czysta nie moze byc nalozona na cala powierz¬ chnie okna ekranu. Ale takie postepowanie jest niepotrzebne, poniewaz sama obecnosc waskiej powloki w strefie pomiedzy oknem ekranu a czescia stozkowa lampy kineskopowej, gdzie naprezenia rozciagajace moga powstac w szkle, ma wystarczajacy wplyw ochraniajacy na cala powierzchnie ekranu.Ponadto posrednia warstwa przezroczysta do¬ datkowej substancji nalozona na szklo w celu poprawienia przyczepnosci powoduje pewne dodatnie efekty optyczne, to jest odbija fale widzialne spowodowane przez pobliskie zródlo swiatla i powieksza tym samym kontrastowosc obrazu. Podstawowa powloka z zawartoscia tkaniny wedlug wynalazku moze byc równiez zastosowana jako srodek do wzmocnienia sa¬ mej powierzchni szkla na przyklad przez na¬ lozenie specjalnej glazurowej polewy. Jako powierzchnie ekranu nalezy uwazac te czesc lampy kineskopowej, która odtwarza obraz te¬ lewizyjny. Ten obszar powierzchni jest prze¬ waznie nakreslony przez warstwe luminescen- cyjna, nalozona na wewnetrzna strone banki szklanej, albo czesto — przez maske na zew¬ netrzna, — przy czym maska moze byc nalo¬ zona na lampe kineskopowa albo wmontowana w obudowe odbiornika telewizyjnego lub, jak w opisanym ponizej przypadku, moze byc na¬ kreslona przez waske powloke z zawartoscia tkaniny.Na rysunku fig. 1 i 12 przedstawiaja rózne fragmenty powlok wedlug wynalazku na lam¬ pie kineskopowej.Na fig. 1 uwidoczniono czesc stozkowa 1 lampy, do której wtopiono szyjke 2 oraz okno ekranu 3, wewnatrz którego znajduje sie wla¬ sciwy ekran lumineseencyjny 8. W strefie 4 powstaja przewaznie naprezenia rozciagajace.Ta zagrozona strefa 4 przylegajaca do powierz¬ chni okna ekranu 3 zostaje pokryta, zgodnie z wynalazkiem, sztywna powloka 5 z substan¬ cji syntetycznej o_ grubosci kilku milimetrów, która zawiera tkanine wykonana z wlókna szklanego nasycona zywica poliestrowa, która przyczepia sie zadowalajaco do szkla na przy¬ klad nienasycony poliester, który sie rozpusz¬ cza przed zastosowaniem na przyklad w sty¬ renie. Ta zywica moze byc nakladana przez natryskiwanie na tkanine oraz na powierzchnie szkla. Tkanina trykotowa ma przed nalozeniem naokolo strefy czesci stozkowej kineskopu 28 calowego, okrag kola od (66 do 710 cm. Maksy¬ malny obwód I2& calowej banki w obszarze strefy do pokrycia dochodzi do 170i cm. Ta proporcjonalnosc nie jest krytyczna.Po nalozeniu elastycznej tkaniny trykotowej naokolo banki, otrzymuje ona natrysk zywicy z nienasyconego poliestru az zostanie calkowi¬ cie pokryta.Nienasycony poliester uzyskuje sie przez kondensacje nienasyconego kwasu dwukarbo- ksylowego a—p i alkoholu wielówartosciowego.Poliester moze byc zmodyfikowany przez na¬ sycony halogen zawierajacy kwas dwukarbo- ksylowy. Potrzebny odpowiedni alkohol wielo- wartosciowy stanowi glikol albo glicerol.Roztwory od 6*0 do 70°/o wagowe nienasyco¬ nego poliestru w styrenie sa najbardziej od¬ powiednie.Utwardzanie przeprowadza sie przez dziala¬ nie kombinacji znanych katalizatorów takich jak nadtlenek benzoesowy, nadtlenek metyloe- tylokatonowy i tym podobne, oraz przyspiesza¬ cze takie jak naftenian kobaltowy albo anilina dwumetylowa.W celu zapobiezenia przedwczesnemu utwar¬ dzaniu sie poliestru, nalezy roztwór kataliza¬ tora zmieszac w czesci z mieszanka styrenu poliestrowego (krótko przed zastosowaniem sub¬ stancji syntetycznej) z roztworem utwardzaja¬ cego akceleratora w pozostalej mieszance sty¬ renu poliestrowego.Nienasycony roztwór poliestrowy moze za¬ wierac prócz substancji barwiacych i pigmen¬ tów, substancje wypelniajace takie jak dwu¬ tlenek tytanu w celu unikniecia skurczliwosci albo spekania powloki w czasie utwardzania.Elastyczna tkanina z wlókna szklanego moze byc wykonana z dowolnego gotowego do obrób¬ ki szkla. Bardzo odpowiednie do tego celu sa szkla o niskiej zawartosci alkalicznej.Stwierdzono, ze nie potrzeba pomniejszac po¬ wierzchni ekranu na korzysc obszaru strefy, w której powstaja naprezenia rozciagajace w szkle. Pokrywajac czesc strefy w obszarze pomiedzy powierzchnia ekranu a stozkiem, na¬ lezy uwazac za wystarczajace w celu zabezpie¬ czenia sie przed implozja.Na fig. 2 uwidoczniono banke uprzednio po¬ wleczona posrednia warstwa 7 o zadowalajacej przyczepnosci na przyklad polioctanem winylu, na która zostaje nalozony waski pasek tkaniny z wlókna szklanego, nasuwajac go w stanie napietym naokolo banki tak, ze tkanina przy¬ lega silnie naokolo jej i daje scisly styk po¬ mimo nieregularnego ksztaltu banki w tym miejscu, po czym zostaje tkanina nasycona sposobem natryskowym substancja syntetyczna i tworzy zwarta powloke 5.Powloka z substancja syntetyczna moze byc w dodatku wykorzystana do zaopatrzenia w ucha w celu umozliwienia zamocowania lampy w obudowie telewizora.Grubosc sciany banki mozna bylo poza tym zredukowac, aby lampa miala znacznie mniejszy ciezar, $koro sztywnosc banki poprawila sie dzieki powloce wedlug wynalazku, a ponadto, wskutek nie doprowadzenia do szkód przez implozje albo zniszczenie banki, mozna bylo znacznie obnizyc wspólczynnik bezpieczenstwa.Jezeli zewnetrzna strona stozka banki ma byc pokryta warstwa przewodzaca elektrycznie, to moze byc ona nalozona na podstawowa po¬ wloke z substancji syntetycznej.Dla odmiany mozna wykonac powloke prze¬ wodzaca elektrycznie przez dodanie do substan¬ cji czasteczek z metalu albo grafitu a w przy¬ padku zastosowania nieprzewodzacej elastycz¬ nej tkaniny, powloka z substancji syntetycznej otrzymuje siec z przewodzacego metalu. W in¬ nej postaci tkanina moze zawierac w czesci druty metalowe i w czesci na przyklad wlókna szklane. PL