PL46847B1 - - Google Patents

Description

Opjiplikowapi dnia 20 kwietnia 1963 r. mm POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46847 KI. 42 e, 17 KI. internat. G 01 f Huta Szkla im. Feliksa Paplinskiego *) Wolomin, Polska Urzadzenie do namierzania pojemnosci miarowych naczyn szklanych Patent trwa od dnia 27 pazdziernika 1961 r.Przedmiotem niniejszego wynalazku je.it urzadzenie, sluzace do pólautomatycznego na¬ mierzania pojemnosci naczyn szklanych ozna¬ czenia kresy miarowej w pierwszej klasie do¬ kladnosci.Znane dotychczas urzadzenia sluzace do tego celu, które zawieraja pipete Ostwalda, napel¬ niona woda ze zbiornika hydrostatycznego u- mieszczonego wyzej, a nastepnie spuszczana w takiej ilosci aby menisk dolny pokryl sie z kre¬ sa miarowa pipety — maja te zasadnicza wade, ze napelnianie namierzanego naczynia wymaga bacznej uwagi obslugujacego urzadzenie, po¬ niewaz w przypadku opuszczenia menisku po¬ nizej kresy, namierzanie trzeba powtarzac od nowa. Ponadto urzadzenia te pozwalaja na do- donywanie stosunkowo dokladnych pomiarów wylacznie w okreslonej temperaturze odniesie¬ nia, najczesciej 20°C, natomiast w przypadku *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Boguslaw Cieslik. odchylen od tej temperatury namiar jest obar¬ czony bledem, albo wymaga stosowania klopot¬ liwych poprawek.Takze znany sposób namiaru pojemnosci na¬ czyn miarowych za pomoca pipety pelnej, po¬ legajacy na napelnianiu jej woda do okreslo¬ nej objetosci, a nastepnie spuszczaniu wody do naczynia miarowego, jest równiez bardzo klo¬ potliwy i pracochlonny a ponadto najczesciej obarczony bledami namiaru, które uniemozli¬ wiaja zastosowanie go do namiarów w pierw¬ szej klasie dokladnosci.W warunkach laboratoryjnych maja równiez zastosowanie urzadzenia zwane mikrobiureta- mi, w których uzyskuje sie duz? dokladnosc napelniania za pomoca sruby mikrometrycznej.Ten sposób pomiaru nie znajduje jednak za* stosowania namierzania naczyn miarowych ze wzgledu na duza pracochlonnosc i trudnosc za¬ stosowania tych urzadzen w warunkach prze¬ myslowych.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa urza-dzenie do namierzania pojemnosci naczyn mia¬ rowych wedlug wynalazku, zlozone z dwóch ukladów pomiarowych, z których kazdy jest zaopatrzony we wzorcowy pojemnik roboczy z dwoma przelewami wyznaczajacymi doklad¬ na pojemnosc namierzanego naczynia, a ponad¬ to w pneumatyczny uklad cisnieniowy wytla¬ czajacy wode ze zbiorników do roboczego po¬ jemnika wzorcowego. Dzieki temu uzyskuje sie mozliwosc równoczesnego dokonywania pomia¬ ru za pomoca jednego ukladu, przy równocze¬ snym napelnianiu roboczego pojemnika wzor¬ cowego drugiego ukladu oraz samoczynne do¬ zowanie wody we wzorcowym pojemniku ro¬ boczym bez koniecznosci zwracania uwagi na poziom opadajacego zwierciadla cieczy. Ponadto robocze pojemniki wzorcowe urzadzenia sa za¬ opatrzone w srubowe regulatory, umozliwia¬ jace dokladne ustalenie ich pojemnosci za po¬ moca wzorcowej kolby miarowej, legalizo¬ wanej systemem wagowym.Jak wykazaly badania urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia namierzanie pojemnosci naczyn miarowych, w pierwszej klasie doklad¬ nosci, przy czym pracochlonnosc operacji jest kilkakrotnie mniejsza w stosunku do praco¬ chlonnosci za pomoca znanych dotychczas urza¬ dzen sluzacych do tego celu.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w widoku z przodu, a fig. 2 — roboczy pojemnik wzorcowy urzadzenia z ramieniem lewarowym i srubowym regula¬ torem pojemnosci.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch równoleglych ukladów pomiarowych, z których kazdy jest zlozony z wzorcowego po¬ jemnika roboczego 1, zaopatrzonego w dwa przelewy, z ramienia lewarowego 3, zakonczo¬ nego zaworem spustowym 6 oraz ze zbiorni¬ ka 7 cieczy polaczonego z ramieniem lewaro¬ wym 3, za pomoca ukladu przewodów 8 i za¬ woru kierunkowego 9.Wzorcowy pojemnik roboczy 1 kazdego z u- kladów jest zaopatrzony w przelew dolny 2, stanowiacy koncówke ramienia lewarowego 3 i przelew górny A w postaci koncówki wzorco¬ wego pojemnika roboczego 1, umieszczonej wewnatrz kolpaka odplywowego 5 oraz mikro- regulator pojemnosci, zlozony z nasady 10 szczelnie osadzonej w stozkowym gniezdzie 11 wzorcowego pojemnika roboczego oraz z wkre¬ canej wen mlkromelrycznej sruby 12, przesu¬ wajacej polaczony z nia tloczek 13, który wchodzi lub wychodzi z wnetrza roboczego po¬ jemnika wzorcowego, umozliwiajac odpowiedz nie zmiany jego pojemnosci. Srodkowa czesc ramienia lewarowego 3 jest polaczona z wzor¬ cowym pojemnikiem roboczym w ten sposób, ze jej koncówka 2 stanowiaca dolny przelew znajduje sie na takim poziomie, aby objetosc zawarta miedzy nim a poziomem otworu wylo¬ towego przelewu górnego 4 pojemnika odpo¬ wiadala scisle pojemnosci namierzanego na¬ czynia. Do tego polaczenia sluzy dlawik zlo¬ zony z tulei 13, nasadzonej na dolna szyjke pojemnika uszczelki 14 oraz sruby dociskowej 15 z pierscieniem slizgowym 16, Kazdy z dwóch zbiorników 7 urzadzenia jest polaczony za pomoca przewodu 11 z zaworem 18, z przewodem 19 doprowadzajacym sprezone powietrze, które wypycha zawarta w zbiorniku ciecz do wzorcowych pojemników roboczych.Do regulacji cisnienia powietrza sluzy znany ma¬ nometr cieczowy 20 z naczyniem przelewowym 21, umozliwiajacy utrzymanie cisnienia wody w ukladzie pomiarowym w scisle okreslonych granicach. Ponadto kazdy ze zbiorników 7 jest polaczony za pomoca przewodów 22 z naczy¬ niem zwrotnym 23, do którego wlewa sie wode z naczyn po dokonaniu namiaru, zaopatrzony w krócce 24 z zaworami 25, sluzace do usuwa¬ nia powietrza ze zbiornika 7 w przypadku na¬ pelniania go woda oraz — w krócce 26 z za¬ worami 27 do jego przeplukiwania.Sposób namierzania objetosci naczyn mia¬ rowych za pomoca urzadzenia wedlug wyna¬ lazku opisano ponizej.Do zbiornika 7 napelnionego woda destylo¬ wana jest doprowadzane przez zawór 1& i przewód 17 sprezone powietrze pod cisnie¬ niem okolo 2,5 metra slupa wody, regulowane za pomoca manometru cieczowego 20. Przez odpowiednie nastawienie zaworu kierunkowego 9, zbiornika 7 laczy sie odpowiednio z jednym lub drugim ukladem pomiarowym doprowadza¬ jac wode do wnetrza wzorcowego pojemnika roboczego 1, tego ukladu, która wypelnia go az do poziomu otworu wylotowego przelewu górnego 4. W chwili gdy woda przelewa sie przez otwór wylotowy przelewu górnego 4 przekreca sie zawór kierunkowy 9, kierujac ja do drugiego ukladu pomiarowego, równo¬ czesnie pod zawór spustowy 6 ukladu z wy¬ pelnionym wzorcowym pojemnikiem roboczym i podstawia sie namierzane naczynie. Po ot¬ warciu zaworu spustowego 6 woda wyplywa z pojemnika 1 do wnetrza namierzonego na¬ czynia, przy czym objetosc wyplywajacej wody zawarta miedzy poziomem otworu wylotowego — 2 —przelewu górnego 4 i dolnego 2 jest równa na¬ mierzonej pojemnosci naczynia.Napelnianie naczynia woda nie wymaga przy tym obserwacji jej poziomu we wzorcowym po¬ jemniku roboczym, poniewaz po osiagnieciu poziomu dolnego przelewu 2 wyplyw jej ustaje.W celu unikniecia powstania napiec powierz¬ chniowych w koncowej fazie wyplywu kon¬ cówka wylewowa zaworu spustowego 6 jest umieszczona ponizej poziomu dolnego prze¬ lewu 2 roboczego pojemnika wzorcowego, przy cym róznica tych poziomów Ah jest zalezna od srednicy otworu wylotowego zaworu spusto¬ wego 6.Po, dokonaniu namiaru naczynia w jednym z ukladów, przekreca sie ponownie zawór kie¬ runkowy 9, kierujac wode do opróznionego ro¬ boczego pojemnika wzorcowego 1, a równo¬ czesnie dokonuje sie namiaru naczynia w dru¬ gim ukladzie pomiarowym, którego pojemnik wzorcowy zostal w miedzyczasie napelniony woda.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia równiez kontrole pojemnosci pojemnika wzor¬ cowego 1 za pomoca wzorcowej kolby miaro¬ wej, która podstawia sie pod wylot zaworu spustowego 6 oraz regulacje tej pojemnosci, na przyklad w celu uwzglednienia poprawki na temperature pomiaru za pomoca mikroregula- tora srubowego 12, wsuwajacego lub wysuwa¬ jacego tloczek 13 z roboczego pojemnika wzor¬ cowego 1.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc równiez zastosowanie do dokladnego dozowa¬ nia plynów. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe i. Urzadzenie do namierzania pojemnosci mia¬ rowych naczyn szklanych, zaopatrzone w roboczy pojemnik wzorcowy, wypelniony woda, która przelewa sie nastepnie do na¬ mierzanego naczynia, znamienne tym, ze sklada sie z dwóch równoleglych ukladów pomiarowych, z których kazdy jest zaopa¬ trzony we wzorcowy pojemnik roboczy (1), z przelewem górnym (4), w postaci konców¬ ki pojemnika wzorcowego (1) i umieszczo¬ nym od niego w odleglosci wyznaczajacej pojemnosc namierzanego naczynia przele¬ wem dolnym (2) stanowiacym koncówke ramienia lewarowego (3) zakonczonego za¬ worem spustowym (6), sluzacym do napel¬ niania namierzanego naczynia, przy czym obydwa uklady pomiarowe sa polaczone za pomoca zaworów kierunkowych (9) z ukla¬ dem zasilania woda.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jego wzorcowy pojemnik roboczy (1), jest zaopatrzony w mikroregulator zlozony ze sruby (12), wkrecanej w nasade (10), osa¬ dzona w stozkowym gniezdzie (11) pojem¬ nika i przesuwajaca tloczek (13), który wsu¬ wajac lub wysuwajac sie z pojemnika umozliwia regulacje jego pojemnosci, na przyklad w celu uwzglednienia poprawki temperatury, przy czym do sprawdzania po¬ jemnosci sluzy wzorcowa kolba miarowa, podstawiana pod wylewowy zawór spusto¬ wy (6).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze jego uklad zasilania woda jest zlo¬ zony z dwóch zbiorników (7), polaczonych za pomoca przewodów (17) i zaworów (18) z przewodem (19) sprezonego powietrza, któ¬ re wytlacza wode na przemian do obydwu ukladów pomiarowych, przy czym zbiorniki te sa polaczone za pomoca przewodów (22) z naczyniem zwrotnym (23), umozliwiajacym napelnienie zbiornika woda wylewana z na¬ czyn miarowych po dokonaniu namiaru.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—3, znamienne tym, ze poziom wylewu zaworu spustowego (6), umieszczonego na koncu ramienia lewa¬ rowego (3) jest nizszy od poziomu koncówki srodkowej czesci tego ramienia stanowiacej dolny przelew (2) wzorcowego pojemnika roboczego (1), przy czym róznica tych po¬ ziomów Ah jest zalezna od srednicy otworu wylewowego zaworu spustowego (6). Huta Szkla im. Feliksa Paplinskiego Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 46847 Fig, Z P.W.H. wzór jednoraz. zam. PL/R*, Czst. zam. 542 18.11.63 100 egz. pism. ki. III PL