W znanych ukladach polaczen sluzacych do naprowadzania zespolu zyroskopowego w polo¬ zenie robocze sluzy uklad zawierajacy kompas, jako uklad wyznaczajacy pólnoc, przy czym od¬ biornik przekazywania zdalnego, przynalezny do sterowanego kursu, zsynchronizowany z ukladem zawierajacym kompas, jest przesta¬ wiany odpowiednio do kazdorazowej zmiany kursu.Jezeli baza zyroskopu nie jest zorientowana w kierunku pólnocnym, to pomiedzy nadajni¬ kiem przekazywania zdalnego, przyporzadko¬ wanym osi kursu bazy zyroskopu a zwiazanym z nim odbiornikiem przekazywania zdalnego *) Wlasciciel patentu -oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Manfred Soder. powstaje róznica katowa, przy czym w tym ostatnim powstaje napiecie zmienne proporcjo¬ nalne do wartosci odchylenia katowego, zwane napieciem bledu. To napiecie bledu zostaje wzmocnione i steruje nadajnikiem momentów, umieszczonym przy osi precesyjfriej zyrokom- pasu tak, ze wywoluje ruch precesyjny zyro¬ skopu. Wystepujaca wtedy zmiana kata jest przemieniana przez indukcyjne odgalezienie katowe, w fazoczule napiecie zmienne i propor¬ cjonalne do kata, które po wzmocnieniu steruje pomocniczym silnikiem. Silnik pomocniczy obraca teraz baze zyroskopu z taka predkoscia katowa, ze powstajacy przy tym precesyjny ruch zyrokompasu kompensuje zmiane wywo¬ lana przez rozkaz sterujacy. Predkosc katowa bazy zyroskopu jest wiec zalezna od wartosci rozkazu sterujacego.Urzadzenia pracujace na tej zasadzie maja jednak te wade, ze predkosc sterowania moze wynosic najwyzej na przyklad 20°ZiqJn., co przy mozliwym bledzie 180* wymaga przebiegu ste¬ rowania trwajacego okolo 9 min. Na skutek tego, ze podczas przebiegu sterowania wzbudzenie do nadajnika momentów musi byc znacznie wzmoc¬ nione, ze wzrostem rozkazu sterujacego zwiazane jest znaczne grzanie sie nadajnika momentów, co równiez nalezy uznac jako zja¬ wisko ujemne. Ponadto urzadzenia tego rodzaju sa gotowe do czynnosci dopiero po naprowadze¬ niu ich w przewidziane polozenie robocze.Zadaniem wynalazku jest unikniecie tgroh wad i takie podwyzszenie predkosci sterowania, ze bez przeciazenia nadajnika momentów, do zsynchronizowania bazy zyrorikopu z zjrrfikem- pasem konieczny jest tylko ulamek dotychczas potrzebnego czasu.Zadanie to wedlug wynalazku rozwiazane zo¬ stalo w ten sposób, ze napiecie bledu z odbior¬ nika przekazywania zdalnego jest przenoszone do "wzmacniacza pomocniczego i sluzy bezpo¬ srednio do sterowania silnikiem pomocniczym, którego baza zyroskopu naprowadza na przewi¬ dziany kierunek, zgodnie z obrotem wynikaja¬ cym z polozenia fazy napiecia bledu.Przyklad wedlug wynalazku zostanie obja¬ sniony na podstawie rysunku.Nadajnik obrotów uruchamiany w znany spo¬ sób przez zyrokompas jest dolaczony do odbior¬ nika obrotów DE, przy czym nadajnik i odbior¬ nik pracuja w ukladzie jednostopniowym lub dwustopniowym. Odbiornik DE obraca za po¬ moca przekladni odbiornik przekazywania zdal¬ nego E, który jest zasilany z nadajnika przeka¬ zywania zdalnego G.Nadajnik G przejmuje polozenie katowe z o«d kardana odpowiadajacej kursowi. Przy róznicy katowej pomiedzy osia kardana a zyrokompa- sem na wyjsciu odbiornika przekazywania zdal¬ nego powstaje napiecie, które Jest wzmacniase we wzmacniaczu VI i steruje nadajnikiem mo¬ mentów MG. Moment nadajnika oaomeJD&ów MG0 umieszczonego przy osi procesyjnej ^ro- skopu, powoduje ruch procesyjny zyroskopu Kr.Kat precesji jest przemieniany przesz (Odgalezie¬ nie indukcyjne JA w napiecie proporcjonalne do kata, które po wzmocnieniu we wzmacnia¬ czu V2 steruje silnikiem pomocniczym tak, ze jego raomeat, powstajacy przy toboecie *»i kar¬ dana bazy iyrostoopu odpowiadajacej kursowi kompensuje moment nadajnika momentów MG.Nadajnik przekazywania zdalnego G jest przestawiany z plaszczyzny zyroskopu tak, ze róznica kata pomiedzy nadajnikiem a odbior¬ nikiem jest mniejsza. Po osiagnieciu polozenia pólnocnego (kursu N) zanika napiecie w odbior¬ niku przekazywania zdalnego (staje sie równe zeru) i plaszczyzna zyroskopu pozostaje w przyjetym polozeniu.Wedlug wynalazku napiecie z wyjscia od- biornika przekazywania zdalnego jest przeno¬ szone bezposrednio do wzmacniacza pomocni¬ czego, który oddzielony jest od odgalezienia in¬ dukcyjnego JA, na przyklad przekaznikiem (nie uwidocznionym na rysunku) ttmleszczonym po¬ miedzy tym tnigalezieniem a wzmacniaczem V2.Przez opisany wynalazek osiaga sie to, ze przez zsynchronizowanie bazy zyroskopu z zyrokom- pasem predkosc sterowania podwyzszona zo¬ stala z na przyklad 20°C/min. na 20°/sek.Dalsza cecha wynalazku jest to, ze mozliwe jest regulowanie predkosci naprowadzania ze¬ spolu zyroskopowego przez umieszczenie po¬ miedzy odbiornikiem E a wzmacniaczem V2 nieliniowych oporników, na przyklad skladaja¬ cych sie z prostowników selenowych w celu ograniczenia napiecia bledu. PL