PL46685B1 - - Google Patents

Description

Przy wytwarzaniu mas zaplonowych do za¬ palników uderzeniowych i ciernych, jako ma¬ terial wybuchowy, pobudzajajcy i inicjujacy, stosowano poczatkowo piorunian rteci, który na¬ stepnie zastapiono wygodniejsza w elaboracji $ola olowiawa trójmitoorezoricyiriy, uczulona za pomoca guainylonitrozoaminoguanylotetrazenu zwanego tetrazenem.Dodatek teitrazenu do mas zaplonowych za¬ wierajacych trójlrjitrorezorcyiniain olowiu jest ko¬ nieczny dlatego, ze ten doskonaly srodek za¬ plonowy uzyty sam do mieszanin zaplonowych nie zapewnia im niezbednej wrazliwosci na Uderzenie. Jednak juz przy stosunkowo bardzo niewielkich domieszkach tetrazenu zdolnosc iai- Cjowania masy zaplonowej za pomoca trójnitro- rezorcynianu olowiu mozna doprowadzic do ta¬ kiego samego stopnia, jaki osiaga sie u mie¬ szaniny zawierajacej piorunian rteci. Ten spo¬ sób uoulanda mas zaplonowych zawierajacych trójnitrorezorcynian olowiu mozna przeprowa¬ dzic jednak tylko za pomoca tetrazenu, który sam jest zasadniczo niezbyt wrazliwy, nadaje natomiast mieszaninom niejednorodnym sklada¬ jacym sie z odpowiednich substancji wysoki stopien wrazliwosci. Dotychczas nie udalo sie zastapic tetrazenu innym materialem wybucho¬ wym o takim samym charakterystycznym dzia¬ laniu.Przyczyna niewrazliwosci trojnitrortfzswcynia- nu olowiu w masach zaplonowych Jest to, ze normalnie sól ta zawiera zawsze czasteczke wody krystalizacyjnej. Natomiast bezwodny trójnitrorezorcynian olowiu, uzyskany na przy¬ klad za pomoca kilkugodzinnego podgrzewania do okolo i40°C, soli zawierajacej wode, posia¬ da juz znacznie wieksza wrazliwosc na ude¬ rzenie i to nie tylko w postaci czystej, lecz •takze w polaczeniu ze zwykle stosowanymi skladnikami masy zaplonowej. Stosowanie od-wodnionego trójnitrorezoncynianiu olowiu nie jest jednak mozliwe, poniewaz ta bezwodna sól jest bardzo higiroisikopijna i ipo kirótkim czasie pobralaby oddana czasteczke wody krystaliza- cyjnej. Jak wiadomo, trójnitrorezorcynian olo¬ wiu posiada bardzo istotna wade, polegajaca na tym, ze przy jakichkolwiek oddzialywaniach me¬ chanicznych, na przyklad wskutek ruchu, wysite- puje w nim silne samowzbudzenie elektryczne.Zostaje on szybko naladowany elektrostatycz¬ nie do tak znacznego potencjalu, ze moze osiag¬ nac wielkosc, przy kltórej nastepuja wyladowa¬ nia iskrowe. Tegorodzaju niezamierzone wyla¬ dowania ' rfrójnitrorezorcynianu olowiu byly juz niejednokrotnie przyczyna powaznych wybu¬ chów.Równiez uczulacz — guanylonitrozoammogua- nylotetrazen — posiada istotna wade: substan¬ cja ta latwo ulega hydrolizie, oraz posiada sto¬ sunkowo niska temperature pobudzenia, wyno¬ szaca okolo 140°C, co w niektórych masach za¬ plonowych okazalo isiie bardzo niekorzystne.Wiadomo równiez ,ze sól olowiana trójnitrcfloi- roglucyny, otrzymana w reakcji roztworu azo¬ tanu olowiu z roztworem latworozpuszczalnej soli trój nitrofloroglucyny, nie zawiera wody kry- stalizacyjnej i jest trudno rozpuszczalna. Ten obojetny trójnitrofloroglucynian olowiu krysta¬ lizuje w ukladzie regularnym w postaci równo¬ miernych krysztalków o znacznej gestosci, posia¬ dajacych wlasciwosc latwego przechodzenia w stan ciekly, ale wlasnie z powodu tej równo¬ miernosci ziaren nie nadaje sie do otrzymania równomiernych mieszanin z innymi skladnika¬ mi masy zaplonowej. Ze wzgledu na podwyz¬ szona temperartrure spalania, znaczna gestosc wynoszaca 3,8 i na bezwodnosc, sól ta prze¬ wyzsza trójnitrcrezorcynian olowiu pod wzgle¬ dem zdolnosci zaplonowej.Mimo tych korzystnych wlasciwosci i znacz¬ nej wrazliwosci trójnitrofloroglucynian Olowiu nie jest w stanie pobudzac i inicjowac mas za¬ plonowych lepiej, niz zawierajacy wode krysta- lizacyjna trójnitrorezorcynian olowiu. Niedo¬ godnosc ta udaremniala dotychczas wszelkie pró¬ by wykorzystania go do produkcji masy zaplo¬ nowej (patrz niemiecki opis patentowy nr 377269). Równiez dokonane pózniej próby uczu¬ lenia tej soli za pomoca tetrazenu nie daly na tyle dobrych wyników, które usprawiedliwialy¬ by zastapienie nia tanszego trójnitrorezorcynia- nu olowiu.Niespodziewanie stwierdzono, ze sposobem wedlug wynalazku mozna wytwarzac masy za¬ plonowe do zapalników uderzeniowych, ciernych i innych odznaczajace sie lepszymi wlasciwos¬ ciami wybuchowymi oraz wieksza latwoscia i wiekszym bezpieczenstwem produkcji w po¬ równaniu z masami wytwarzanymi dotychczas.Sposób wedlug wynalazku polega na uzyciu jako inicjujacego materialu wybuchowego trój¬ nitrofloroglucynianu olowiowego uwodnionego jedna czasteczka wody, bez dodatku jakichkol¬ wiek substancji uczulajacych, przy czym pod¬ stawowym skladnikiem wybuchowym masy zaplonowej, jest równiez sól olowiawa trójnito- floroglucyny.Optymalne wlasnosci inicjujace masy zaplo¬ nowej wytworzonej sposobem wedlug wynalaz¬ ku uzyskuje sie przy zawartosciach uwodnio¬ nego trójnitrofloroglucynianu olowiu wynosza¬ cych przynajmniej 10% ogólnej masy, zwlaszcza gdy obok innych znanych komponentów w sklad masy zaplonowej wchodza drobno zmielone krzem i bor uzyte jako substancje dzialajace ciepOjnde.Proces wytwarzania mas zaplonowych sposo¬ bem wedlug wynalazku ma przebieg podobny, jak znanych mas zaplonowych z trójnitrorezor- cynianem olowiu, ale ze wzgledu na nieco wyz¬ sza wydajnosc trójnitrofloroglucynianu olowiu zawartosc tej substancji moze byc nieco zmniej¬ szona, na przyklad do okolo 28 — 35 % calosci •mieszaniny. Pozostale skladniki masy zaplono¬ wej sa praktycznie takie sanie jak w masach zaplonowych z ta-ójnitrorezorcynianem olo¬ wiu, a mianowicie nosnikiem tlenu jest azotan barowy, dwutlenek olowiu, minia olowiana itd., a jako substancje dzialajace cieplnie stosuje sie siarczek antymonu, krzemek Wapnia, a wedlug najnowszych badan i doswiadczen takze drobno zmielony krzem i pierwiastek bor. tba ostat¬ nie skladniki sa szczególnie skuteczne ze wzgle¬ du na ich specyficzne powinowactwo do zwiaz¬ ków''ólSwiu ^w -masach zaplonowych, zawiera¬ jacych jako material wybuchowy zwiazki "olo¬ wiu i przyczyniaja sie do dalszego ich uczula riia.Trójnitrofloroglucynian ^owiu w fcGgt&ci u- wodmionej wic^odizAjcy to sklad 'iftas aSflblttfiio- wych wytwarzanych sposobem we&lug wyna¬ lazku nie byl dotychczas opisywany'w: litera¬ turze. Stwierdzono, ze mozna go uzyskac, Jesli stracenia tej soli dokonuje sie w teniperaturze mozliwie niskiej, a roztwór zaszczepi sie za pomoca uprzednio przygotowanej substancji.Ta odmiana, zawierajaca jedna czasteczke;* wo¬ dy krystalizacyjnej, krystalizuje w postaci ^o-maranczowych, malych igielek — najprawdo¬ podobniej w ukladzie jednoskosnyim — które podobnie jak trójnitrorezorcynian olowiu od¬ daja wode krystalizacyjna w wyzszych tem¬ peraturach.Mimo, alz wrazliwosc na uderzenie soli zawie- raijacej wode jetst nieco mtoLejisza od wrazliwos¬ ci bezwodnego Irójnitroifilorogllucyiniianu, ito ma¬ som zaplonowym wytwarzanym sposobem we¬ dlug wynalazku nadaje ona znacznie wyzsza wrazliwosc" na uderzenie i tarcie niz sól bezwod¬ na. Zjawisko to mozna zapewne wy^maczyc w ten spos6b, ze drobne, iglaste krysztaly soli u- wodnionej mimo pewnej saimoflegmatyzacji wskutek obecnosci wody krystalizacyjnej dzia¬ laja podobnie jak luzny, iglasty i miekki tetra- zen i dzieki temu nadaja mieszaninom zaplono¬ wym znacznie wieksza wrazliwosc niz bardzo równomierne, girube, o znacznej gestosci, krysz¬ taly soli bezwodnej, które przy tym nie tworza w takim stopniu jednorodnych mieszanin. Wra¬ zliwosc na uderzenie i tarcie mas zaplonowych, wyttworzonych sposobem wedlug wynalazku, jest tak znaczna, ze przy odpowiednim skla¬ dzie przewyzsza nawet stopien m\TZliwosci mas zajplcnowych sporzadzonych z trójnit- rorezorcynianu olowiu i uczulonych tetrazenem.Jednoczesnie samowzbudzenie elektryczne w przypadku obu soli olowiawyoh trójnitrofiloro- glucyny jest okolo pieciokrotnie mniejsze w po¬ równaniu z samowzbfudzenieni trójnitirorezorcy- mianu olowiu, przy czym, mimo nieco wiekszej wrazliwosci zaplonowej itróo'ni1ax)(floroglu)cynia^ nu olowiu, potencjal naladowania w jednako¬ wych warunkach nie osiaga tak niebezpiecznych warrtosci, jak przy Irójnilrorezorcynianie olowiu.Przyczyna mniejszego samowzbudzenia elek¬ trycznego IrójniitroiflliorogiLuicynianu olowiu, i to zarówno jego postaci bezwodnej, jak i uwodnio¬ nej, jest prawdopodobnie wieksza zawartosc olowiu, która w soli zawierajacej wode wynosi teoretycznie 52,95%, zas w bezwodnym trójnitro- floroglucynianie olowiu — 54,63%. W ten spo¬ sób obawa zaplonu mas zaplonowych, wytwa¬ rzanych sposobem wedlug wynalazku, wskutek naladowania elektrostatycznego jest zmniejszona w takim stopniu, ze niezamierzone wybuchy praktycznie nie moga miec miejsca, a wiec bez¬ pieczenstwo produkcji w zakladach materialów wybuchowych jest zwiekszone w powaznym stopniu.Jesli z jakichkolwiek powodów pragnie sie otrzymac masy zaplonowe o wiekszej gestosci i wyzszych wlasnosciach kruszacych, mozni czesc soli zawierajacej wode krystalizacyjna za¬ stapic bezwodnym trójnitroHoroglucynianem olowiu. Zawartosc soli zawierajacej wode mu¬ si jednak wynosic okolo 10% calkowitej ilosci masy zaplonowej, aby nadac jej niezbedna wrazliwosc na uderzenie. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania masy zaplonowej do zapalników uderzeniowych i ciernych dowol¬ nego rodzaju na podstawie soli olowiowej trójnitrofloroglucyny, znamienny tym, ze jako inicjujacy material wyfbuchowy stosuje sie trójnitrofloroglucynian olowiu z jedna czas¬ teczka wody krystalizacyjnej.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu zwiekszenia gestosci i wlasciwosci kruszacych masy zaplonowej stosuje sie ta¬ ka dodatkowa ilosc bezwodnego trójnitro- floroglucynianu olowiu, aby ilosc tej soli za¬ wierajacej wode krystalizacyjna stanowila przynajmniej 10% ogólnej masy.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako substancje dzialajace cieplnie stosuje sie drobno zmieilony krzem i bor. Dynamit Nobel A ktiengesells chaf t Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowy 2953. RSW „Prasa", Kielce. PL