Olgtblikowaiio dnia 30 k\*£etnia 1963 r. lUrzedu Patentowej POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nl^ 4tó65 KI. 65 a2, 36 KI. internat. B 63 b Rene Caillet Satot-Germallri-en Laye, Francja Sztywna zwijana zaslona, zwlaszcza do przykrywania luków na statkach Patent trwa od dnia 4 lisitopiada 1960 r.HJtttfue&stwo: 6 listopada 11999 r^ dla zastrz,!, 2, 3, 4, &, 6. (Francja) W^ttttlftiMft dotyczy sztywnej zsslony, maja¬ cej po»danU*nie/ prafetycanie biorac ciagla, oie wyfeaittjawf po noroimeciu. (Dierówoosoi, daja¬ cej sie minac w cela odsloniecia otworu* SUt^wna ztstaa* wedlug wynala(zk*i mocna za- stetewwi* do zamykania otworów pokornych, pionowych lub otirawfer wj&onaayeh w po* wcarzcfeniacto wyipohlyclL Zaslona sklada sie z cafoftów yutaisfrcmygh kolejno- iraicsacBanyek I poiacaKttyell wzaiwraiiie za pomoca; prtaegu- h&m prty tzyrtk kmkdy \z tyetor czlonów sklada sie z plaskiego elemeata gló^rfceto stanowiace* go»-caasc ccwhmrtbiDi zaslony i elementu u&z- tywftitijaeagA zamocowanego prostopadle do wyiej. wym^wkmej sciany giównej i polaczo¬ nego^ ta icitna wzdluz jednego z jej brzegów w taki 4^aróJD, ze caly czlon w przekroju plasz- czyaaa prostopadla, pgsb&egajaca wzdluz za- slomy m» toatatt- litery , L", Czlon zaslony moze wychylac sie o kat prosty wzgledem kazdego z sasiednich czlonów w czasie zwija¬ nia lub rozwijania zaslany.Wynalazek ma szczególnie na celu skonstru¬ owanie zaslony wyzej opisanego rodzaju, która bylaby tania w produkcji, latwa w obsludze, zdolna wytrzymac duze obciazenie prostopadle do jej powierzchni bez wykazywania widocznej strzalki ugiecia i ewentualnie pozwolilaby na uzyskanie calkowitej szczelnosci. Ponadto wy¬ zej . wymienione wlasnosci zaslony powinny byc trwale, pnzy czym zaslona powinna byc miewrazUdwa na wplyw czynników atmosfe¬ rycznych, a jej elementy nie powinny podlegac deformacjom i powinne zapewnic prawidlowe dzialanie przegubów. Wreszcie objetosc zaslo¬ ny po jej zwinieciu powinna byc jak naj¬ mniejsza.Sprostanie wszystlta wymogom, z których najwazniejsze zostaly wymienione wyzej, na¬ trafia w pratotyce^ na- dat* trudnosci. Szeze-golnie srodki, które nalezy zastosowac dla po¬ lepszenia sztywnosci zaslony w pozycji rozwi¬ nietej, wymagaja uzycia elementów wzmacnia¬ jacych drogich i wykazujacych duze wymiary, które w znacznej mierze przedrazaja koszt konstrukcja zaslany, jak równiez utrudniaja jej awinieoie do obudowy o malej pojemnosci.Wedlug wynalazku wzajemne polaczenie dwóch czlonów zaslony jest wykonane za po¬ moca dwóch lub wiecej zawias o wspólnej osi, skierowanej poprzecznie wzgledem zaslony, przy czym czesc zawiasy zamocowana na jed¬ nym z obu czlonów jest osadzona na wspor¬ niku lufo na przedluzeniu, wystajacym na zewnatrz boku katownika tego czlonu w ma¬ lej odleglosci od elementu usztywniajacego, podczas gdy druga czesc zawias jest zamoco¬ wana do drugiego czloniu od strony wewnetrz- neij sciany glównej tego drugiego czlonu, w ma¬ lej odleglosci od jego brzegu swobodnego. W ten sposób wspornik albo przedluzenie, który mo¬ ze siegac na cala szerokosc czlonu, sluzy po rozwinieciu zaslony jako oparcie brzegu scia¬ ny glównej czlonu sasiedniego przeciwstawia sde wzglednemu wychyfliamiu tych dwóch czlo¬ nów w kierunku przeciwnym do kierunku zwi¬ jania. Ponadto umieszczenie w poblizu po- wienzchni wspólnej osi zawias w pewnej od¬ leglosci od elementu poprzecznego, stwarza po zwinieciu zaslony pomiedzy elementem po-* przecznym a zamocowana don przegubowo sciana glówna czlonu sasiedniego wolna prze¬ strzen, która moze sluzyc do zastosowania wystajacego na zewnatrz wzmocnienia elemen¬ tu poprzecznego. Wzmocniienie to moze byc wykonane badz to przez wygiecie elementu poprzecznego na zewnatrz, badz tez przez za¬ mocowanie do poprzecznego elementu grubego preta, badz tez przez zastosowanie jako ele¬ mentu poprzecznego ksztaltownika o przekroju w ksztalcie litery „C" i o bokach skierowanych na zewnatrz. Takie uksztaltowanie pozwala na nadanie elementowi poprzecznemu duzej sztyw¬ nosci przy minimalnym ciezarze i na zastoso¬ wanie jako tego elementu standartowego ta- ¦Mego ksztaltownika oeowego. Jest to bardzo korzystne, poniewaz ksztaltownik ceowy moze stanowic równoczesnie element poprzeczny, je¬ go diolne wzmocniienie i wystajacy wspornik, do którego sa zamocowane czesci zawias. Na¬ lezy ponadto zaznaczyc, ze wystajace wspor¬ niki zastosowane na zewnatrz katowników po¬ szczególnych czlonów zaslony powoduja wzmoc¬ nienie tych czlonów w poblizu zawias. W za¬ slonie miejsca te musza sprostac najwiek¬ szym obciazeniom. Te wzmocnienia moga byc ponadto polepszone przez wewnetrzne zlacza katowe umieszczone w zagieciach katowników.Zaslona moze byc calkowicie szczelna. Szczel¬ nosc ta moze byc zapewniona zarówno pomie¬ dzy sasiadiujacymi ze soba czlonami zaslony, * jak równiez pomiedzy brzegami zaslony, a ob¬ ramowaniem otworu. Wedlug wynalazku szczel¬ nosc pomiedzy dwoma sasiadujacymi czlonami zaslony jest zapewniona przez zastosowanie npojplatnej przegrody uszczelniajacej umieszczo¬ nej poprzecznie, wzdluz zlacza i zamocowanej na brzegach do tych dwóch czlonów. Przegroda przykrywa zawiasy od strony wewnetrznej za¬ slony. Przegroda jest zamocowana do powierz¬ chni wewnetrznej sciany glównej jednego czlo¬ nu zaslony i do wsporniki albo przedluzenia drugiego czloniu zaslony. Wobec powyzszego, ten wspornik albo przedluzenie spelnia dodat¬ kowa funkcje, chroniac przegrode zlacza przed bezposrednim wplywem czynników atmosfe¬ rycznych. Umieszczenie podatnej przegrody po¬ za izawiasami od strony wewnetrznej zaslony umozliwia dostep do zawias w czasie zwijania < lub rozwijania zaslony w celu ich smarowania.Usytuowanie przegrody w przyfoflizeniiu ró|w- nolegle do powierzchni zewnetrznych zaslony, po jej rozwinieciu umozliwia polaczenie jej ze zlaczem brzeznym równiez równoleglym do tej powierzchni zewnetrznej.W przypadku, zaslany poziomej zwijanej na bebnie kolowrotu, napedzonego za pomoca sil¬ nika, mozftftprizez rozwijanie zaslony popychac ja równoczesnie w celu zamkniecia otworu.W zwiazku z tym zastosowano przy zaslonie wedlug wynalaizku pomocnicze polaczenie, któ¬ re mozna zastosowac pomiedzy dwoma sasia¬ dujacymi czlonami, sluzace do wzajemnego stycznego powiazania kolejnych zwojów zaslo¬ ny. Ma to na celu zabezpieczenie przed wyp¬ chnieciem elementu bedacego jeszcze na beb¬ nie na zewnatrz, w kierunku promiiendowym.Takie polaczenia moga byc zastosowane z kaz¬ dego boku zaslony. Moga je stanowic zamoco¬ wane przegubowo do poszczególnych elemen¬ tów zalslony ciegna, wypiosaizone w wystepy, zahaczajace po zwinieciu zaslony o zaczepy czlonów wewnetrznych zwoju.Zaslany wedlug wynalazku sa szczególnie korzystne jako zaslony lub pokrywy luków okretowych. Pokrywy takie musza byc uszczel¬ nione w czasie plywania po morzu, musza byc gladkie, odporne na korozje, wykazywac duza wytrzymalosc na cisnienie i po zwinieciu " powinny zajmowac malo miejsca. W tym ceflju - 2 -jpontiiej opisano przyklad wykonania zaslony wedlug wynalazku przeznaczonej do stosowa¬ nia jako {pokrywa luku okretowego. Zaslone uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 pmzedstawia schematyioznie, w zmniejszonej padfeaialce widok ogólny rozwinietej zaslony, fig. 2 — przyklad wykonania polaczenia po¬ miedzy dwoma sasiednimi czlonami zaslony wieidlug wynadatzku o ptrzetóPO(jii [pionowym wzdluznym, fig. 3 — analogiczny przekrój in¬ nej postaci wykonania zaslony, fig. 4 — prze¬ krój pionowy poprzeczny uszczelnienia usytu¬ owanego wzdluz dluzszego boku zaslony, fig. 5 — przekrój pionowy wdluzny analogiczny do fig. 3, ma którym pokazano zamocowanie do¬ datkowego ciegna, usytuowanego pomiedzy sasiednimi czlonami zaslony, fig. 6 — schemat zwinietej zaslony.W przykladzie wykonania pokazanym na ry¬ sunku zaslona luku, uwidoczniona na fig. 1, na przyklad o wymiarach 4 X 7,50 m, sklada sie z jedenastu czlonów poprzecznych, kolejno umieszczonych, polaczonych wzajemnie przegu¬ bowo za posrednictwem osi poziomych po¬ przecznych. Czlony te sa oznaczone liczbami od 1 do 11, liczac w kierunku zwijania zaslo¬ ny. Kierunek zwijanda wyznacza w ponizszym opisie kolejnosc elementów zaslony.Pierwszy czlon 1 jest polaczony za pomoca ciegien 12 z bebnem 13 kolowrotu sluzacego do nawijania. Kolowrót 13 ma wal 14 przebie¬ gajacy poziomo i poprzecznie, a ciegna 12 sa zamocowane przegubowo do bebna w poblizu jego osi, natomiast do pierwszego czlonu zaslo¬ ny sa zamocowane wychylnie wokól osi prze¬ gubu przedniej krawedzi tego czlonu 1. Zwi¬ janie zaslony nastepuje przez wzgledny obrót o kait 90° kazdego czlonu wzgledem czlonu na¬ stepnego, przy czym szerokosci kazdego na¬ stepnego czlonu sa tak dobrane, aby ich prze¬ guby przednie ustawialy sile na zewnatrz zwo^ ju w dwóch plaszczyznach srednicowych beb¬ na wzajemnie ptfofcrtopadlych. W EHBti celu przedni przegub kazdego czlonu parzystego 2, 4, 6, 8, 10 znajduje sie w polowie odleglosci pomdedzy dwoma przegubami przyleglymi, a szerokosci czlonów parzystych jak i niepa¬ rzystych wzrastaja od poczatku do konca zaslony.Na fig. t przedstawiono przekrój pkmowy dwóch czlonów lezacych w srodkowej partii zaslony i wzajemnie przyleglych takich jak np. 5 i 6. Sciana clowna kazdego czlonu jest zbudowania z plaskiej blachy prostokatnej 15 Jezacej po rozwinieciu zaslony luku poziomo.Wzdluz obydwóch krótszych boków tych czlo¬ nów blacha ta moze byc usztywniona za po¬ moca ksztaltowania bocznego 16 (fig. 4) przy- spawanego do krawedzi zewnetrznej blachy 15.Kazdy czlon zaslony, np. czlon 5 jest usztyw¬ niony wzdluz swej dluzszej krawedzi tylnej za pomoca elementu prostopadlego do powierz¬ chni zaslony. Na fig. 2 ten element prostopad¬ ly do sciany glównej zaslony jest utworzony przez zgiecie 17 pod katem prostym blachy 16, przy czym brzeg 18 tego zgiecia jest z kolei zgiety równolegle do piwieiTzchni sciany glów¬ nej 5 w kierunku na zewnatrz. Zgiecie 18 mo¬ ze byc uzupelnione lub zastapione przez ele¬ ment lufo pret poprzeczny 19 siegajacy na cala szerokosc zaslany lub na czesc szerokosci. Pret 19 ma na celu wzmocnienie elementów usztyw¬ niajacych. Wewnatrz kata zgiecia blachy 15, 11 moze byc zastosowany wzmacniajacy lacz¬ nik katowy 20.Element 17 jest wyposazony w wystajacy na zewnatrz wspornik, w postaci preta stadowego 21 siegajacego przez prawie cala szerokosc za¬ slony i przyspawanego do elementu 17. Do zewnetrznego brzegu tego preta zamocowane sa czesci zawias 22 przynalezne do czlonu przedniego zaslony, podczas gdy czesci zawias przynalezne do przyleglego nastepnego czlonu zaslony sa zamocowane na powierzchni wew¬ netrznej sciany 15 tego czlonu w pewnej od¬ leglosci jej wolnego. brzegu 23. Os zawias oz¬ naczono liczba 24.Szczelnosc wzdluz kazdego zlacza poprzecz¬ nego laczacego dwa sasiadujace czlony zaslony jest zapewniona przez zastosowanie przegrody uszczelniajacej w postaci tasmy gumowej 25, zamocowanej na jej brzegach z jednej strony do preta 21 czlonu poprzedniego, a z drugiej strony zamocowanej od spodu sciany glównej 15 czlonu nastepnego. Zamocowanie to moze byc wykonane przez zacisniecie tasmy gumo-* wej pomiedzy czlonami zaslony a elementami mocujacymi 26 i 27. Elementy 26 i 27 moga siegac na prawie cala szerokosc zaslony i moga byc zamocowane do prejta 21 i sciany 15 za po¬ moca trzpieni ailbo nitów. 'Tasma 25 przechodzi od strony wewnetrznej zaslony obok zawias, które dzieki temu sa dostepne od zewnatrz w czasie zwijania lub rozwijania zaslony.Na fig. 3 przedstawiono korzystna odmiane wykonania zaslony wedlug wynalazku, w któ¬ rej element usztywniajacy 1 wspornik czesci zawiasów przynaleznych do czlonu przedniego zaslony sa utworzone przez ksztaltownik o prze¬ kroju w ksztalcie litery „C", oznaczony liczba - 3 -Z7; którego górna czesc 29 jest przysuwana od spodu Gzesci zawias sa zamocowane do tylnego brze¬ gu czesci 29 ksztaltownika.Na fig, 4 przedstawiono przyklad wykonania uszczelnienia brzegu zaslony. Uszczelnienie to moze byc dokonane w analogiczny sposób ze wszystkich czterech boków zaslony. Na fig. 4 przedstawiono przekrój poprzeczny takiego uszczelnienia umieszczonego wzdluz boku za¬ slony.Na Ulg. 4, liczba 31 oznaczono obramowanie luku, liczba 32 jego obrzeze poziome zewnetrz¬ ne, liczba 33 plaskownik pionowy, zamocowany do obrzeza 32 wzdluz kazdego boku wzdluzne¬ go luku i wzdluz tyllnej jego krawedzi. Liczba 34 oznaczono wewnetrzna rame, umieszczona na trzech bokach na otaamowairtiu 32. Po zam¬ knieciu luku, ksztaltowniki 16 opieraja sie na ramie 34. Od tylnej strony luku jego obramo¬ wanie jest mntiej wysokie, a to w celu umoz- Mwienda przesuwania elementów usztywniaja^ cych w czasie ro^ijantfa lub zwijania zaslony.Banzeg zlaczauszczelniajacego jest z tej strony równiez umiesizczony na nizszym poziomde.Wzdluz boków wzdluznych zaslony tasmy gumowe 25 lacza sie ewentualnie, biegnac wzdluz katownika 30, z tasma podluzna 35, która jest docisnieta do plaskownika 33 za pomoca katownika 36 zamocowanego przegubo¬ wo do obramowania 32. Urzadzenie jest zamo¬ cowane na osi 37. Zacisniecie urzadzenia 36 moze byc dokonane za pomoca dowolnych srodków. Na fig; 4 przedstawiono elementy 38, które zahacza sie za pomoca strzemion 39 do lap 40 rozwinietej zaslony, naitamfcastza- clsniecie uzyskuje sie przez zastosowanie kli¬ nów 41 pomiedzy elementami 38 i katownikiem 36. Elementy 39 moga przechodzic na wylot przez obramowanie 32 i moga byc zablokowane za pomoca preta 42, przymocowanego do tych elementów 38 pod powaerachnia obrzeza 32.To polaczenie moze byc utworzone z kazdego boku zaslony przez Ciegno osadzone przegubo¬ wo do elementu umieszozonego w kierunku bejbna i wyposazone w wystejp mogacy sie zahaczyc w pozyioji zwinietej o zaczep elemen¬ tuzwoju wewnetrznego. Ma to na celu unie* mozaffiwieniie wypchniecia na zewnatrz w kie- runtou promieniowym elementów nawinietych na zwoju* W tym celu na bokach wadluznycn zaslony kaidy cztan 43f z wyjaitfciiem czlonu ostatniego moi* byc zaopatrzony w os 44 sluzaca do prze¬ gubowego zamocowania' ciegna 45 wyposazo¬ nego w wystep 4&, przeznaczony do zahaczania po zwinieciu zaslony za element oporowy 47 tyHnego brzegu sasiedniego czlonu 48 wew¬ netrznego zwoju. To ciegno posiada wydecie i moze obejmowac z drugiej strony os 49 przednliego brzegu nastepnego elementu 50. Na skutek, tego ciegno 45 wychyla sie w czasie zwijania i rozwijania zaslony w taki sposób, ze jej wystej) 46 zahacza za element oporowy 47 po zwinieciu zaslony, czyli wtedy, gdy eJLe- menty 43 — 50 sa wzajemnie ustawione pod katem prostym i zwolniony zostaje dopiero wtedy, gdy tyilny element 50 wychyli sie wzgledem elementu 43 do pozycji zgodnej z po¬ zycja elementu 43. PL