Przedmiotem niniejszego wynalazku jest no¬ wy budynek, skladajacy sie ze szkieletu, na którym sa zawieszone znormalizowane elemen¬ ty, oraz siposób budowy tego budynku, umoz¬ liwiajacy prefabrykacie wielkoseryjna.Tradycyjne budownictwo pozostalo rzemiesl¬ niczym; kazdy budynek niezaleznie od tego ja¬ kie byloby jego znaczenie, jest traktowany jako nowy wyrób, wykonywany srodkami wypróbo¬ wanymi, przy czym poszczególne zespoly rze¬ mieslników troszcza sie tylko o wykonywanie swej wlasnej pracy, do której trzeba nastepnie przyuczyc nastepny z kolei zespól rzemieslni¬ ków; ten sposób budowania stosuje na ogól ma¬ terialy tanie, wykorzystywane sposobami po¬ wolnymi i uciazliwymi.Byly juz czynione usilowania w celu uprze¬ myslowienia wykonawstwa budynków, przez budowanie najpierw konstrukcji nosnej, tzn. szkieletu metalowego lub zelbetowego, w któ¬ rym nastepnie wolne przestrzenie zapelnialo sie elementami prefabrykowanymi ukladanymi na zaprawie. Ten sposób pracy ma powazne wady, gdyz elementy prefabrykowane sa ciez¬ kie, ich transport, manipulowanie nimi, dostar¬ czanie na miejsce, wymagaja powaznych i klo¬ potliwych w obsludze srodków. Tego rodzaju budownictwo jest szybsze niz poprzednio opi¬ sane, ale koszty ksztaltuja sie na tym samym poziomie, a wyglad zewnetrzny jest prawie za¬ wsze monotonny, w istocie nieprzyjemny.Celem, niniejszego wynalazku jest nawy typ budownictwa, który usuwa wymienione wyzejWady. Elementy prefabrykowane sa sporzadza¬ ne z naaterialu bardzo lekkiego; a ich ciezar jest niewspólmierny z ciezarem elementu z ce¬ giel, betonu lub aglomeratu o tej samej po¬ wierzchni; nastepstwem tego jest szkielet lzej¬ szy, zmniejszone fundamenty, szybsze budowa¬ nie i mniejszy jego koszt. Wreszcie maly ciezar materialu pozwala na wykonywanie wiekszych elementów, co w polaczeniu z rozmaitoscia mozliwych kolorów pozwala uniknac monotonii i polepszyc wyglad zewnetrzny. Ten maly cie¬ zar umozliwia równiez zawieszanie tych ele¬ mentów z przodu szkieletu, skad wynika godny uwagi zysk miejsca do zajecia, równy terenowi.Przedmiotem niniejszego wynalazku jest rów¬ niez sposób wykonywania omówionego wyzej budynku ,pomyslany tak, azeby mozna bylo jak najczesciej korzystac z elementów, które moga byc prefabrykowane w duzych seriach w taki sposób, azeby zmniejszyc jak najbar¬ dziej operacje montazowe na placu budowy.Inne cele wynalazku zostana podane w dal- s£$fti ciagu opisu.Budynek wedlug wynalazku sklada sie: . 1) Ze szkieletu metalowego lub zelbetowego, którego elementy maja wymiary równe liczbie podstawowej, nazywanej „modulem" lub wie¬ lokrotnosci tej liczby; w ten sposób elementy szkieletu nie beda nigdy wzajemnie przesuniete. 2) Ze scian fasadowych i scian szczytowych, utworzonych z elementów, których wymiary -odpowiadaja wspomnianemu modulowi podsta¬ wowemu lub wielokrotnosci tego modulu; kazdy /element jest zawieszony na odpowiednich ele¬ mentach i to z przodu tego szkieletu. 3) Z dachu, wykonanego jednym ze znanych sposobów, laczacych lekkosc z trwaloscia^ na przyklad w sposób nie ograniczajacy wynalaz¬ ku, z korytek samonosnych, najkorzystniej sporzadzonych ze stopu lekkiego, ze stokami dla wody deszczowej sporzadzonymi miedzy in¬ nymi z plastyku lub ze stopu lekkiego. 4) Z urzadzenia wewnetrznego, obejmujacego stropy i przepierzenia, utworzone z elementów, których wymiary odpowiadaja; równiez wspom¬ nianemu modulowi lub wielofcroteiosci tego mo¬ dulu. 5y Ze znanego uroacfeenia ogrzewajacego, które W6d$ugnajkorzystniejszej postaci realizacji wy- nalaa&u jest wlaczone do calosci w ten sposób uz^sfrattej* Celem niiiiej&zego wynalazku jest równiez sposób szybkiej' i ekonomicznej realizacji opi¬ sanego^ wyzer budownictwa. Sposób ten wynika p* ptemmg1 z* feoweepejfc modulów polcezoHyefe dowolnie z mala liczba wysokosci pietra stan¬ dartowego, a po wtóre z dobrania materialów lekkich, latwych do pracy metodami narzuco¬ nymi przez wytwarzanie seryjne. Wedlug tego sposobu: 1) Szkielet jest wykonywany z ukladanych obok siebie elementów znormalizowanych. Elementy te sa bezposrednio prefabrykowane w przypad¬ ku szkieletów metalowych lub odlewane na miejscu w znormalizowanych odeskowaniach prefabrykowanych przemyslowo, latwo monto¬ wanych i demontowanych na placu budowy, a zatem wielokrotnie uzytkowanych w przypad¬ ku szkieletów zelbetowych. 2) Sciany, które stanowia fasade, sa prefabry¬ kowane w postaci elementów znormalizowa¬ nych; elementy te sa dostarczane na plac bu¬ dowy calkowicie wykonczone, najkorzystniej w postaci gotowych ram oszklonych. Po umiesz¬ czeniu na wlasciwym miejscu otrzymaja one scianki pocfokienne, szyby imposty i szyby czes¬ ci inieruchomycih, umieszczonych pod czesciami otwierajacymi sie. Niezaleznie od ty$U moga* one byc ustalane wychodzac z tego samego pro¬ filu znormalizowanego i odpowiednio do zasto¬ sowania moga byc zaopatrzone w róznego ro¬ dzaju zebra lub wystepy zebate, pionowe lub poprzeczne z otwierajacymi sie ramami lub nieruchomymi witrazami. Pokrycie zewnetrzne i ozdobienie wewnetrzne przychodza z zakladu prefabryfc&cyjnego. Sciany szczytowe sa rów¬ niez zawieszane przed elementami szkieletu, przy czym pokrycie wykonczajace moze byc wykonywane w zakladzie prefabrykacyjnym. 3) Samonosne korytka tworzace pokrycie sa wykonywane z materialów lekkich, takich jak nie ograniczajace wynalazku stopy aluminium, plastyk itd. Otrzymuja one jako podklad po¬ wloke rprzeeiwdswiekowa i przeoiwskraplajaoa badz w zakladzie prefabrykaeyJnytHy ba&t tez na placu budowy; mocuje sie je- na plytkach konstrukcji nosnej^ na przyklad za pomoca gwintowanych haezyków z uraieszozendem p»d blacha odcinków profili pozwalajacych uniknac zgniatania korytek podczas zbytnio energicz¬ nego dociskania. KaJemiea o drobnym pofalo¬ waniu lub dowolne inne urzadzenie równowaz¬ ne zapewnia krazenie powietrza pomiedzy ko¬ rytkiem i sufitem. 4) Podlogi skladaja, sie. z. prefabrykowanych desek odlewanych w zakladzie prefabrykacyj¬ nym, o__ dlugosci równej jednemu_lab_ kilkiu, modiulom. Sa* oase~ ukladane jedne pnsy drugich naHbdfló/^lStfttich eiewiwftftch szKielNf& i p&4<- trzymuja podloge. ~2-"Prtzeplerzenm sa parefabryikowaine -w eiemen- *tach o dlugosci równej jednemu lub kilku mo¬ dulom; powleczenia wykonczajace sa najko- -rzystniej wykonywane w zakladzie prefabry- kacyjnym. 5) Urzadzenie ogrzewajace jest pomyslane w ta¬ ki sposób, aby moglo byc w calosci prefabry¬ kowane z elementów znormalizowanych, które aa tylko montowane na budowie. Tytulem nie wiazacego przykladu mozna stosowac klasycz¬ ne grzejniki na goraca wode obliczone tak, aby rozdzielaly równomiernie ekran goracego po¬ wietrza przed sciana, a zatem grzejnik przy sciance podokiennej na przelocie fasady, przez co unika sie zupelnie niebezpieczenstwa skra¬ plania na czesciach oszklonych, lub tez za po¬ moca pulsujacego goracego powietrza, którego przewody wykonane z polichlorku winylu prze¬ chodza w elementach szkieletu i sa w ten spo¬ sób (niewidoczne.Prefabrykacja elementów budynku i wyposa¬ zenia pozwala ustalic talki plan montazu, ze rózne zespoly rzemieslników moga pracowac jednoczesnie na szkielecie bez skrepowania i wzajemnego sobie przeszkadzania; budowa budynku upodabnia sie na przyklad do mon¬ tazu samochodu. Poszczególne elementy sa pre- . falbrykowane bez zaprzatania uwaigi tym do jakiego budynku sa przeznaczone, a mianowi¬ cie -mozna stosowac te same elementy dla bu¬ dynków tego samego .wzoru ale o róznej. posta¬ ci, ..zajmowanej powierzchni i urzadzeniach -wawnetenych. Jezeli ma siie amieniac liczba pieter, »to tylko bedzie sie zmieniac przekrój elementów szkieletu. Jedynie zmiana modulu wymaga .zastosowania nowego wykonawstwa.^Budynek wedlug wynalazku bedzie opisany ?p©msej tytulem .przykladu, przy czym ani ro¬ dzaj -realizowanego budynku, ani wybrane po¬ szczególne rozwiazania nie moga w niczym ograsucayc zakresu niniejszego wynalazku.Wybrany przyklad dotyczy budynku szkol¬ nego, *w celu dowiedzenia, 'ze zasada modulo¬ wania ma wystarczajaca podatnosc, aby da¬ wala przystosowac sie do dosyc ostrych norm obowiazujacych dla tego rodzaju budynków.Zasswyczaj zawarty w ^ranioach od 0,5 do 4,0 m modul zostal tu .wybrany .w wielkosci lp5 m, co tpozwolilo ma poprawne modulowanie wszy¬ stkich waznych elementów; jedynie szerokosc 'Klas i szerokosc korytarzy wykracza poza to -wymaganie, przy czym wada ta jest o tyle oslabiona, ze dla vwszystfeich budynków szkol¬ onych odpowiadajacych *tym samym normom dostosowanie sie do liczby sal ^klasowych do¬ tyczy itylfco do dlugófci i liczby pieter, -przy czym szerokosci -pfaekra-' czajace poza modul sa zachowane, a zatem wytwarzanie seryjne odpowiednich elementów pozostalo mozliwe.Rysunek, który woale nie powinien byc uwa¬ zany iza jograniczenie wynalazku, a tylko za wybrany przyklad jego wykonania pozwoli le¬ piej zrozumiec istote wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia rzut z góry jednego z pieter, fig. 2 i ,2a — dwie odmiany fasady glównej, fjg. 3 — przekrój poprzeczny metalowego szkie¬ letu budynku, fig. 4 — rzut z przodu glównej fasadowej sciany oslonowej, fig. 5 — przekrój lamany plaszczyznami oznaczonymi liniami ABCD na fig. A, fig. 6 — przekrój lamany plaszczyznami oznaczonymi liniami EFGHI na fig. 4, fig. 7 — przekrój pionowy szczytowej sciany czlonowej, fig. 8 — przekrój .poziomy s,zczytowej sciany oslonowej.Na fig. 1 liczba 1 oznaczono jedna z szes¬ ciu sal lekcyjnych jedrnego pietra, liczba 2 — jedna z dwóch klatek schodowych, liczba 3 — korytarz konczacy sie toaletami, przy czym modulowanie jest w zupelnosci zachowane dla scian zewnetrznych i elementów wzdluznych, a nie jest zachowane dila wewnetrznych ele¬ mentów poprzecznych.Fig. 2 i 2a podaja idee wygladu' zewnetrz¬ nego budynku modulowego; oczywista jed- nostajnosc jest urozmaicona róznymi zabar¬ wieniami zewnetrznych ozdób z emaliowanego szkla na -sciankach podcMennych.Szkielet sklada sie z tydiu elementów poka¬ zanych na fig. 3, ile modulów sklada sie na calkowita dlugosc budynku. Kazdy element metalowy sklada sie z portyku centralnego, powiedzmy korytarza, utworzonego z dwóch slupów 5 z zelaza teowego; przy suficie kaz¬ dego pietra slupy te sa polaczone poprzecz¬ kami kratownioow$rmi 6 przedluzonymi w jed¬ na i druga strone belkami konsolowymi 7, zwezajacymi na wzór belek o jednakowej wytrzymalosci na zginanie. Do fconeów tyeh poprzeczek ia ^przymocowane belki z zelaza profilowego £, które same podtrzymuja sufity lub pokrycie toudyraiku, i które zaczepiaja sie na slupkach fasady. Podpieranie wzdluzne jest zapewnione p»zez belki kratownicowe, które wiaza wzajemnie poprzeczki. Na 'fasadzie pod¬ parcie to jest uzyskiwane za pomoca wysokich poprzeczek ze zwijanej blachy wiazacych slup¬ ki na poziomie sufitów i na górnym pozlwnie scianek podokiemnych. - 3 -Fig. 4, 5 i 6 umozliwiaja zrozumienie w ja¬ ki sposób jest skonstruowana fasadowa scia¬ na oslonowa, przy czym liczba 9 oznaczono ceówke sluzaca do zamontowania slupków i (poprzeczek elementów sciany oslonowej, przy czym te oeówki sa wykonane z ciagnio¬ nego stopu aluminium, magnezu oraz krzemu i zaopatrzone sa w zebra i wystepy 10, odpo¬ wiednio do wspólpracy z slupkami lub po¬ przeczkami z ram przesuwanych lub oszklo¬ nych nieruchomych. Na póJkach ceowej po¬ przeczki dolnej jest zaczepiony pochyly ele¬ ment oporowy 11, ciagniony z tego samego stopu. Belka ze zwinietej blachy aluminiowej laczy plyty z podloga konstrukcji dolnej. Na slupach fasady, na ich zewnetrznych pólkach sa przyspawane gwintowane trzpienie 13, slu¬ zace do przymocowania za pomoca klamer 14 pionowych ceówek 9 dwóch sasiednich plyt, które to ceówki sa przylozone do slupów z przelozeniem tasmy izolujacej 15. Nakladka 16 izamocowana aa pomoca dwóch listew spre¬ zynujacych 17 zaslania szczeline utworzona przez polaczenie klamra 4 dwóch ceówek pio¬ nowych 9. Przesuwane ramy IB o przekroju prostokatnym z wystepem srodkowym w celu polaczenia za pomoca srub samogwintujacych, sa prowadzone za pomoca ukrytych plóz 19, wsunietych w .zewnejtrzne gniazdo profilu ra¬ my; gniazdo wewnetrzne ma zarys specjalny wykonany z materialu plastycznego 20, który przytrzymuje rame oszklona i zapewnia jej szczelnosc. Solanka podokienna zawiera patrzac w tóerunklu od zewnatrz do wewnatrz: a) wykladzine wewnetrzna 21 ze szkla druko¬ wanego barwnie, b) zespól izolujacy 22, utworzony z materaca z tkaniny szklanej z warstwa powietrza wentylujacego za pomoca otworów przebi¬ tych w poprzeczkach, c) pokrycie blacha aluminiowa 23 tworzaca wykladzine wewnetrzna.Fig. 7 i 8 pozwalaja zrozumiec uklad szczy¬ towych scian oslonowych, przy czym liczba 24 oznaczono rame wykonana ze zwinietej blachy rame elementu szczytowej sciany oslonowej, która sama utworzona jest z plyty 25 wykona¬ nej z polistyrenu spienionego, oslonietego od wewnatrz za pomoca naklejonych arkuszy 26, a od zewnatrz za pomoca arkusza aluminium 27.Element ten jest zawieszony na szkielecie za pomoca wieszaków 28, nastawionych na wlas¬ ciwe miejsce za pomoca sworznia gwintowane¬ go 29. Polaczenie pionowe pomiedzy dwoma elementami jest zrealizowane za pomoca na¬ kladki zewnetrznej 30, z neopneniu docisnietej za posrednictwem listewki 32 i nakladki wew¬ netrznej 31 z iwlókna mineralnego, scisnietej za pomoca trzpienia 33. Liczba 34 zostala ozna¬ czona przesuwana rama, a liczba 35 — rama nieruchoma.Dach jest wykonany z korytek ze stopu lek¬ kiego pokrytego od dolu pokryciem przeciw- dzwiekcwym i przeciwskraplajacym, nalozonym badz w zakladzie prefabrykacyjnyin, badz tez na placu budowy; sa one mocowane na plyt¬ kach katowych konstrukcji nosnej za pomoca wieszaków gwintowanych przy umieszczeniu miedzy nimi lacznika rozdzielajacego nacisk; zgieta kalenica wykonana iz blachy aluminiowej drobno pofalowanej umozliwia krazenie powie¬ trza pomiedzy skrzynka i sufitem. Kanaly sciekowe sa wykonane z blachy aluminiowej zwinietej i spawanej.Rynny dla wody deszczowej a równiez ru¬ rociagi dostarczajace i odprowadzajace wody sa wykonane z polichlorku winylu.Izolacja cieplna tego dachu jest zapewniona przez same wlasciwosci adummium i przez ma¬ te z wlókien szklanych polozona na ostatnim suficie.Podlogi sa skladane z prefabrykowanych de¬ sek z zelbetu odlewanego w zakladzie prefa- brykacyjnym o dlugosci równej modulowi lub równej 1,75 m, ukladanych obok siebie na ze¬ lazie profilowym sufitu z umieszczeniem mie¬ dzy nimi przekladki bitumicznej. Na deskach tych opiera sie plywajaca podloga zlozona ze wzmocnionego siatka pokrycia odlanego na macie z wlókien szklanych; pokrycie ziemi stanowi laminat skladajacy sie z polichlorku winylu i filcu.Ogrzewanie jest realizowane za pomoca grzej¬ ników na goraca wode, w rodzaju grzejnika podokiennego w poprzek fasady. Jako odmiane mozna je realizowac za pomoca powietrza ogrzewanego i pulsujacego, którego, rury z po¬ lichlorku winylu lub z aluminium przechodza przez poprzeczki portyków,.Komin kotlowni jest wyiazy niz sam bu¬ dynek i jest od niego niezalezny.Chociaz zostal opisany w tym przykladzie wykonania budynek, który przedstawia jedna postac najkorzystniejszego wykonania wynalaz¬ ku, to jest oczywiste, ze moga byc wprowadza¬ ne, zmiany w szczególach, bez wykraczania je¬ dnakze poza ramy wynalazku. Wszystkie inne postacie wykonania, które wykorzystywalyby glówne cechy znamienne wyrobu i (lub) spo¬ sobu, bedacych przedmiotem niniejszego wyna¬ lazku, powinny byc uwazane równiez jako czesc tego wynalazku. - 4 - PL