Wynalazek dotyczy urzadzenia do krótkiego wiazania bydla w oborze lub stajni.Znane urzadzenia do wiazania bydla skla¬ daja sie zazwyczaj z lancucha naszyjnego, na¬ kladanego zwierzeciu na szyje i lancuchów przymocowanych do dolnej czesci lancucha na¬ szyjnego jednym koncem i drugim koncem do bocznych zagród stanowiska lub do sciany obory albo stajni. Jednakowoz przy tego rodzaju umieszczaniu zwierzat w oborach lub stajniach, stosowanym od dawien dawna, wystepuje ta niedogodnosc, ze zwierze ma znaczna swobode ruchów, co prowadzi do czestego wchodzenia przez nie przednimi nogami do koryta na kar¬ me lub moze ono cofnac sie tak daleko, iz kladzie sie w rowek sciekowy. Ta wada wy¬ stepuje szczególnie wtedy, gdy ustawia sie zwierze na krótkim stanowisku w oborze lub W stajni, co jest obecnie powszechnie stosowa¬ ne, poniewaz takie ustawienie zwierzecia wy¬ kazuje w zasadzie znaczne korzysci.Dla wyeliminowania omówionych niedogod¬ nosci, zaprojektowane zostalo urzadzenie do wiazania bydla, przy którym ponizej mniej lub bardziej sztywnego palaka naszyjnego znajdu¬ je sie wodzidlo, mogace sie przesuwac w gó¬ re i w dól w bocznych prowadzeniach, usytu¬ owanych z boku stanowiska. Jednak przy sto¬ sowaniu w praktyce tego urzadzenia okazalo sie, ze elementy wodzidla prowadzace zaklesz¬ czaja sie, powodujac trudny do pokonania przez zwierze opór wskutek tarcia, który przeszkadza mu przy wstawaniu i kladzeniu sie. Ponadto tego rodzaju urzadzenie do wiazania bydla wy¬ woluje przy kazdym ruchu zwierzecia silny halas, spowodowany brzekiem laczacych sie ze soba czesci metalowych.Równiez zastosowanie z boku palaka naszyj-nego w miejsce jednego wodzidla lancuchów, polaczonych poprzez tulejki wodzace z ustawio¬ nymi z boku stanowiska stojakami, nie usuwa omawianych wad. Jesli bowiem przy takim uwiazaniu bydla lancuchy zostana bardzo na¬ prezone, aby zwierze nie moglo postapic za daleko do przodu lub do tylu, to powstaje dosc znaczny opór tarcia pomiedzy koncowy¬ mi ogniwami lancucha, lub pomiedzy tulejka wodzaca i prowadnica stojaka, poniewaz sila ciagnienia przylozona jest prostopadle, a dzia¬ lanie sily wychodzacej od glowy zwierzecia zo¬ staje przenoszone dopiero za posrednictwem lancuchów. Swoboda ruchów glowy zwierze¬ cia jest przy tym silnie ograniczona tak, ze zwierze moze tylko nieznacznie ja podnosic i opuszczac, badz zwracac ja na boki. Jesli na¬ tomiast lancuchy sie rozluznia, wystapia opisane niedogodnosci, wynikajace ze zbyt duzej swo¬ body ruchów.Wad tych nie ma urzadzenie wedlug wyna¬ lazku, skladajace sie z dzielonego palaka na- szyjnego oraz z odchodzacych na boki od pa¬ laka naszyjnego oddzielnych srodków mocuja¬ cych np. lancuchów, postronków, wodzidel itp., które moga sie przesuwac w góre i w dól po palaku naszyjnym. Wieloletnie obserwacje za¬ chowania sie uwiazanych zwierzat wykazaly mianowicie, ze moga one duzo swobodniej po¬ ruszac glowa, gdy palak naszyjny moze sie przesuwac w stosunku do lancuchów mocuja¬ cych. Wtedy np. przy skrecie glowy jeden z lancuchów mocujacych moze znajdowac sie u góry w prowadnicy palaka naszyjnego, dru¬ gi zas u dolu. Dzieki temu lezace zwierze mo¬ ze swobodnie zlozyc na bok glowe. Gdy zwie¬ rze stoi, oba konce lancuchów mocujacych znaj¬ duja sie blisko siebie u dolu palaka naszyj¬ nego, mozliwy jest obrót glowy do tylu, co jest wykluczone przy,stalym uwiazaniu lancuchami, przymocowanymi nieprzesuwnie w srodku pa¬ laka naszyjnego, w przypadku gdy lancuchy sa silnie naprezone.W zczególnie korzystnej postaci urzadzenia wedlug wynalazku, na palaku naszyjnym, uksztaltowanym jako dwu lub wiecej czescio¬ wy i zamykanym na zatrzask, znajduja sie prowadnice ograniczone u góry i dolu, mocu¬ jace pierscienie badz ogniwa lancuchów, mo¬ cowanych swymi drugimi koncami do stoja¬ ków ogrodzenia stanowiska. Te szczelinowe prowadnice sa tak uksztaltowane, ze umozli¬ wiaja przesuwanie sie tkwiacego w nich ogni¬ wa lancucha w góre i w dól palaka naszyjne¬ go. Odchodzace na boki lancuchy, badz po¬ stronki, moga byc wtedy dosc mocno napre¬ zone. Zwierze moze dowolnie poruszac glowa we wszystkich kierunkach, przy czym ogniwa lancuchów slizgaja sie w prowadnicach pala¬ ka naszyjnego.Korzystnie jest nadac prowadnicom lukowy ksztalt, odpowiadajacy przekrojowi karku zwie¬ rzecia.Palak naszyjny moze byc wykonany jako sztywny, badz posiadajacy szereg przegubów.Moze on byc wykonany ze stali sprezynowej, tworzywa sztucznego, badz innych odpowied¬ nich materialów. Jako bocznte srodki mocuja¬ ce moga sluzyc lancuchy, postronki, przeguby stalowe, prety Jtp. z dowolnych materialów, wytrzymalych na rozciaganie.Swobode ruchów uwiazanego zwierzecia moz¬ na zwiekszyc przez umocowanie -lancuchów, laczacych palak naszyjny ze stojakami ogro¬ dzenia stanowiska, w usytuowanych ukosnie wzgledem stojaków prowadnicach lancuchów, w których odstep preta prowadnicy od stoja¬ ka zwieksza sie ku górze. Prowadnice moga byc zaokraglone, badz lekko wygiete. Szcze¬ gólnie korzystnie jest gdy na dlugosci 1/3 pro¬ wadnicy od góry skos jest bardziej stromy niz na tej samej dlugosci od dolu.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do wiazania bydla wedlug wynalazku w widoku perspektywicznym, fig. 2 — urzadzenia w dwóch polozeniach, tj. palak naszyjny z bocznymi lan¬ cuchami przesunietymi do dolnej czesci jego prowadnicy, a drugimi koncami do dolnych czesci prowadnic na stojakach ogrodzenia sta¬ nowiska oraz palak naszyjny z lancuchami bocznymi przesunietymi do górnej czesci jego prowadnicy a drugimi koncami do dolnej cze¬ sci prowadnicy na stojakach bocznego ogro¬ dzenia stanowiska w widoku perspektywicz¬ nym, a fig. 3 — urzadzenie, jak na fig. 2, zao¬ patrzone w inna postac prowadnic lancuchów na stojakach bocznego ogrodzenia stanowiska.Urzadzenie do wiazania bydla sklada sie z górnej czesci palaka naszyjnego 1 oraz dol¬ nej jego czesci 2, polaczonych ze soba dowol¬ nym zamknieciem, np. za pomoca karabinka 3.Po bokach dolnej czesci palaka naszyjnego 2 znajduja sie szczeliny 4 i 5, utworzone przez jego wewnetrzne sciany oraz przez ograniczo¬ ne ii góry i u dolu prowadnice 6 i 7. W szcze¬ linach tych umieszczone sa przesuwnie obej¬ mujace prowadnice pierscieniowe ogniwa lan¬ cuchów 8 19, mogace przesuwac sie w szcze¬ linach po bokach palaka naszyjnego do góry i w dól. Drugie konce bocznych lancuchów 10 — 2 —i 11 sa umocowane do stojaków 12 ogrodzenia stanowiska.Punkt 13 zamocowania lancuchów 10 i 11 do stojaków 12 nalezy tak dobrac, aby w przy¬ padku gdy zwierze stoi, znajdowal sie ponizej szczelin 4 i 5, powyzej zas nich, gdy zwierze lezy. Dzieki zaokraglonemu ksztaltowi palaka naszyjnego, dopasowanemu do karku zwierze¬ cia, równiez prowadnice 6 i 7 sa zaokraglone, co umozliwia wzgledne naprezenie lancucha przy kazdym polozeniu zwierzecia, przy czym jego mozliwosci poruszania sie nie sa przez to krepowane.Do stojaków 12 przymocowane sa ukosnie do nich usytuowane prowadnice 14 lancuchów, utworzone np. ze zgietych pretów zelaznych, przy czym odstep preta prowadnicy 14 od sto¬ jaka 12 zwieksza sie ku górze. Na pretach tych wisza drugie konce lancuchów 10 i 11, których pierwsze konce sa zwiazane z dolna czescia palaka naszyjnego 2.Pret prowadnicy 14 jest tak uksztaltowany, zeby prowadzone przez niego lancuchy mogly przesuwac sie w góre i w dól stojaka 12, przy czym prowadnice te moga byc proste (fig. 2), lub posiadac ksztalt luku (fig. 3). Szczególnie korzystne okazalo sie utworzenie przedniej czesci ogrodzenia stanowiska z podwójnych sto¬ jaków (fig. 3), których górna zagieta czesc slu¬ zy równoczesnie jako prowadnica lancuchów, zastosowane zas poprzeczki ograniczaja moz¬ nosc przesuwania sie lancuchów do góry i w dól. Prowadnice 14 daja sie odejmowac od sto¬ jaka 12, co ulatwia zawieszanie lancuchów 10 i U. PL