Dwuzylowy uklad polaczen wedlug wyna¬ lazku przeznaczony jest do nadzoru przebiegu ruchu za pomoca wskazan na tablicy swietl¬ nej, oraz do rejestrowania zajetosci torów i stanowisk sygnalizacyjnych na liniach kole¬ jowych.W zasadzie, w tego rodzaju ukladach pola¬ czen, nadzorowany obiekt jest wyposazony w zestyk probierczy, którego polozenie zamknie¬ cia i otwarcia, nazywane równiez polozeniem „tak"- i „nie", jest przenoszone do przekaz¬ nika znajdujacego sie w centrali, który uru¬ chamia swymi zestykami urzadzenie wskazu¬ jace lub rejestrujace. Takie urzadzenia róznia *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa ini. Hugo Schefe i inz.Johann-Gteor Postler. sie w zasadzie sposobem wspólpracy pomie¬ dzy centrala i badanym obiektem.Znane sa uklady polaczen, w których za¬ równo w centrali jak i w kazdym zespole badanych obiektów umieszczone sa wybieraki skokowe, sterowane synchronicznie . z centrali za posrednictwem impulsów indukcyjnych i precyzyjnych przekazników. Wada tego ro¬ dzaju ukladów jest koniecznosc stosowania znacznej ilosci przekazników o duzej czesto¬ tliwosci wlaczania powodujacej szybsze ich zuzycie, oraz podatnosc na zaklócenia precy¬ zyjnych przekazników, które zawodza i wów¬ czas synchroniczny bieg wybieraków skoko¬ wych ulega zaklóceniu, powodujac wystepo¬ wanie falszywych informacji.Znane sa równiez uklady polaczen, przy których stosuje sie w centrali jeden wybierakskokowy a w kazdym zespole sygnalizacyj¬ nym jeden lancuchowy uklad przekazników.Przy urzadzeniach tego rodzaju, Impulsy na- stawcze i sygnalizacyjne przekazuje sie zwy¬ kle torem dalekosieznym w postaci impulsów pradu stalego lub impulsów indukcyjnych.Przy zastosowaniu impulsów pradu stalego nie mozna jednak pokonywac wystarczajaco duzych odleglosci. Zastosowanie precyzyjnych przekazników pozwala na osiagniecie korzyst¬ niejszych odleglosci przenoszenia^ zmniejsza jednakze pewnosc przenoszenia na skutek wiekszej podatnosci na zaklócenia wystepujace w przekaznikach precyzyjnych. Zastosowanie impulsów indukcyjnych posiada równiez po¬ wazne wady. Ze wzgledu na bardzo krótki czas dzialania tych impulsów, urzadzenia tego rodzaju powoduja zaklócenia w przenoszeniu nawet przy zastosowaniu przekazników pre¬ cyzyjnych. Dochodza do tego jeszcze zaklóce¬ nia pochodzace od wplywów obcych.Przy ukladach polaczen innego rodzaju, kaz¬ demu obiektowi przeznaczonemu do nadzoru jest przeznaczona okreslona czestotliwosc, któ¬ ra przekazywana jest przy zmianie stanu do centrali. Chociaz te urzadzenia wskazuja zmia¬ ne stanu z bardzo niewielkim opóznieniem, to jednak wymagaja znacznego nakladu srodków technicznych, gdyz dla kazdej czestotliwosci konieczny jest odpowiedni filtr oraz odbior¬ nik.Jak wiadomo ze wzgledu na konieczne od¬ stepy, na normalnym laczu dalekosieznym mo¬ ga byc przenoszone jednoczesnie tylko 24 róz¬ ne czestotliwosci. Oznacza to jednak, ze przy nadzorze wiecej niz 24 obiektów nalezy sto¬ sowac urzadzenia z czestotliwoscia nosna, co jeszcze bardziej powiekszyloby naklady srod¬ ków technicznych.Zadaniem urzadzenia wedlug wynalazku jest osiagniecie mozliwie najwiekszej pewnos¬ ci przenoszenia, oraz wzglednie duzego zasiegu, przy jednoczesnym mozliwie najmniejszym na¬ kladzie na' srodki techniczne.W ukladzie wedlug wynalazku osiaga sie to nastepujaco, ze generator zewowy umieszczo¬ ny w centrali, jest polaczony poprzez prze¬ nosniki i tor dalekosiezny z odbiornikiem sy¬ gnalu podporzadkowanemu kazdemu zespolo¬ wi sygnalizacyjnemu, przy czym odbiornik wzbudzony okreslona czestotliwoscia zewowa powoduje obieg w lancuchowym obwodzie przekazników, natomiast kazdemu zespolowi sygnalizacyjnemu jest podporzadkowany ge¬ nerator wytwarzajacy trzy rolne czestotliwosci, który polaczony jest poprzez przenosniki do¬ laczone do toru dalekosieznego z odbiornikami, znajdujacymi sie w centrali i nastrojonymi na trzy rózne czestotliwosci, a ponadto w cen¬ trali, niezaleznie od oceny impulsów nastaw- czych i sygnalizacyjnych, znajduje sie urza¬ dzenie kontroli impulsów, które odlaczaja ca¬ ly uklad w wypadku nadejscia falszywych im¬ pulsów, y Istotna zaleta wynalazku polega na tym, ze w przeciwienstwie do znanych ukladów, moze on byc stosowany w wypadku trakcji elek¬ trycznej bez potrzeby wprowadzania specjal¬ nych zmian. Dalsza zaleta wynalazku jest to, ze impulsy okreslonej czestotliwosci moga byc wybierane tak dlugo, az dadza w rezulta¬ cie wartosc wielokrotnie przewyzszajaca czas dzialania odpowiedniego przekaznika, a tym samym spowoduja bezwarunkowe jego zadzia¬ lanie. Przy proponowanym sposobie nadzoru impulsów mozna nie tylko zrezygnowac ze sposobów przewidujac potwierdzenie, ale ulatwione jest równiez znacznie odlaczania ukladu w wypadku falszywych impulsów, oraz okreslenia miejsca uszkodzenia. Jednakze szcze¬ gólnie wazny jest fakt, ze urzadzenie wedlug wynalazku pozwala ograniczyc liczbe stosowa¬ nych czestotliwosci do czterech, przy jedno¬ czesnym zachowaniu duzej liczby badanych obiektów. Uklad wedlug wynalazku wykonany jest w nastepujacy sposób. Zestyki wlaczaja uzwojenie wtórne przenosnika równolegle do toru dalekosieznego, w którym umieszczone sa zestyki przekaznika lezacego jako ostatni w lancuchowym obwodzie przekazników, przy czym zamkniecie tych zestyków powoduje, ze przebieg • wlaczania czestotliwosci zewowej przenosi sie do nastepnego zespolu sygnaliza¬ cyjnego.Dzieki tym zabiegom unika sie odbic na torze dalekosieznym, gdyz jest on odlaczany w kazdym momencie fracy. Ponadto w ukla¬ dzie wedlug wynalazku przewidziany jest przekaznik w lancuchowym obwodzie przekaz¬ ników ostatniego zespolu sygnalizacyjnego, który pracuje jako przekainik zwrotny powo¬ dujac powrót ukladu do polozenia wyjsciowe¬ go i wlacza sie tylko przy impulsie „tak".Uklad wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, który jest przedstawiony w posta¬ ci stosowanej na liniach kolejowych.W uwidocznionym przykladzie wedlug wy¬ nalazku centrala ZS polaczona jest z jednym tylko zespolem sygnalizacyjnym MG. Nalezy zaznaczyc, ze do centrali ZS moze byc dola-czona dowolna ilosc zespolów sygnalizacyjnych MG w ukladzie lancuchowym, za posrednic¬ twem toru dalekosieznego FL, przy czym wszystkie te zespoly wykonane sa jednakowo.Centrala sklada sie w zasadzie z generatora zewowego RG, który wysyla czestotliwosc ze- wowa fi, z przenosników Vi i V2 z odbior¬ ników El, E2 i E3, z wybieraka skokowego S, z urzadzenia do nadzoru impulsów JV oraz lamp wskaznikowych LI... Ln wraz z przyna¬ leznymi przekaznikami wskaznikowymi PI...Pn. Zespoly sygnalizacyjne MG umieszczone sa na przyklad w nastawni i skladaja sie z gal¬ wanicznie oddzielonej mufy przylaczeniowej do toru dalekosieznej, w której sa umieszczone przenosniki V i V4, oraz oba przekazniki U i B ze swymi zestykami ult u2j 113, wzglednie bi, b2 z odbiornika sygnalu zewowego RE, lancuchowego obwodu przekaznikowego RK, oraz z generatora FG z przynaleznymi don prze¬ kaznikami SI, MT i MII, który sluzy do wy¬ twarzania czestotliwosci nastawczej f2 oraz obu czestotliwosci sygnalizacyjnych /$ i /4.Generator zewowy z centrali ZS wysyla w tor dalekosiezny czestotliwosc zewowa /i poprzez przenosnik Vi. Czestotliwosc zewowa f\ od¬ bierana jest przez odbiornik sygnalu zewowego RE w pierwszym zespole sygnalizacyjnym MG poprzez przenosnik V3 za posrednictwem opo¬ ru wysokoomowego. Przekaznik A tego odbior¬ nika przyciaga i swym zestykiem a uruchamia lancuchowy obwód przekazników RK. Obwód przekaznikowy RK uruchamia kolejno, naj¬ pierw przekaznik nastawczy SI, który swymi zestykami st nastawia generator czestotliwosci FG na czestotliwosc nastawcza f2t a nastepnie stosownie do polozenia zestyków probierczych Kx Kn uruchamia albo przekaznik sy¬ gnalizacyjny MI albo MIL Przekaznik sygna¬ lizacyjny MI przyciaga na przyklad wtedy, gdy wlasnie kontrolowany zestyk probierczy jest zamkniety. W tym wypadku zestyk ml zostaje zamkniety i generator czestotliwosci FG wysyla do centrali ZS impuls „tak" za posrednictwem czestotliwosci sygnalizacyjnej /3. Gdy omawiany zestyk probierczy jest otwar¬ ty, przyciaga wtedy przekaznik sygnalizacyjny MII a jego zestyk mil zostaje zamkniety. Te¬ raz generator czestotliwosci FG wysyla do centrali odpowiedni sygnal o czestotliwosci F4, co oznacza impuls „nie".Wysylane przez generator FG impulsy na- stawcze f% i impulsy sygnalizacyjne /3 i /4 do¬ cieraja do centrali ZS poprzez przenosnik Vi, tor dalekosiezny FI i przez przenosnik V2.Wskutek tego, ze w odbiornikach El, E2 i E3 umieszcone sa filtry dostrojone do odpowied¬ nich czestotliwosci, zapewnione jest, ze impuls nastawczy f2 zostanie odebrany w kazdym wy¬ padku przez odbiornik EL W zaleznosci od te¬ go, przyciaga aparatura odbiorcza STE czlonu nasitawczego i swym zestykiem ste zamyka obwód pradowy wybieraka skokowego S. Wy¬ bierak posuwa sie o jeden skok dalej i przy¬ gotowuje obwód pradowy dla przekaznika wskaznikowego PI.Jezeli impuls sygnajizacyjny, nastepujacy po impulsie nastawczym f2 jest impulsem „tak" — /3 to przedostaje sie on do odbiornika E2 i uruchamia tam przekaznik MDI strony od¬ biorczej aparatury sygnalizacyjnej. Zestyk mel, przekaznika MEI, przelacza wtedy obwód pra¬ dowy przekaznika Pi, z minusa na plus i po¬ woduje przyciagniecie przekaznika wskazni¬ kowego PI, który podtrzymuje sie wtedy swym wlasnym zestykiem pl^. Zestyk roboczy pl2 przekaznika wskaznikowego PI lezacy w ob¬ wodzie pradowym lampy LI, zamyka sie rów¬ niez i przy pomocy lampy LI powoduje za¬ swiecenie symbolu odpowiadajacego nadzoro¬ wanemu obiektowi. Jezeli jednak po impulsie nastawczym f2, zamiast impulsu „tak" — fo, nadejdzie impuls „nie" — f4, to zostanie on odebrany przez odbiornik E3 i spowoduje przyciagniecie przekaznika MEII strony od¬ biorczej aparatury sygnalizacyjnej. Jego ze¬ styk Meli zamyka sie i stwarza w ten sposób polaczenie od plusa do plusa dla przekaznika wskaznikowego PI tak, ze nie moze on przy¬ ciagnac, wzglednie zostaje odrzucony na sku¬ tek zwarcia swego uzwojenia, jezeli z poprzed¬ niego cyklu badanym znajdowal sie w stanie przyciagnietym. Wskutek tego nie nastepuje rozswietlanie odpowiedniego symbolu. Nastepnie przychodzi impuls nastawczy f2, który prze¬ stawia wybierak skokowy S o dalszy skok, a tym samym powoduje opisane juz dzialanie impulsu sygnalizacyjnego w stosunku do prze¬ kaznika wskaznikowego P2.Gdy w zespole sygnalizacyjnym MG nasta¬ pil obieg calego lancuchowego obwodu prze¬ kaznikowego, to w mufie przylaczajacej do toru dalekosieznego, dziala przekaznik przela¬ czajacy U, wlaczajac swymi zestykami u\ i u tor dalekosiezny FL, a tym samym i bez przerwy wysylana czestotliwosc zewowa /i, do nastepnego zespolu sygnalizacyjnego, który pracuje wtedy w znany sposób. Dalszy zestyk u 3 przekaznika przelaczajacego U wlacza prze¬ kaznik odlaczajacy B przyciagajacy z opóz- — 3 —nieniem, który swymi zestykami bi i b2 odla¬ cza przebadany juz zespól sygnalizacyjny od toru dalekosieznego. To przylaczanie do na¬ stepnego zespolu sygnalizacyjnego, powtarza sie po ukonczonym obiegu lancuchowego ob¬ wodu przekaznikowego dla kazdego zespolu sygnalizacyjnego, z wyjatkiem ostatniego ze¬ spolu. Przelaczenie urzadzenia z ostatniego ze¬ spolu sygnalizacyjnego do polozenia wyjscio¬ wego nastepuje w ten sposób, ze po przekaz¬ niku podporzadkowanemu ostatniemu badane¬ mu obiektowi, znajduje sie podobny przekaznik, którego zestyk Kn jest stale zamkniety. Prze¬ kaznik ten po wlaczeniu go w znany sposób przez obwód przekaznikowy, wywoluje po im¬ pulsie nastawczym f2, impuls „tak", który wlacza wtedy w centrali* ZS przekaznik Pn (powodujacy powrót ukladu do polozenia wyj¬ sciowego), tak jak to bylo opisane dla przekaz¬ nika wskaznikowego PI. Zestyk pn przekazr nika Pn odlacza generator zewowy KG tak, ze opadaja równiez wszystkie przekazniki A w odbiornikach RE sygnalu zewowego poszcze¬ gólnych zespolów sygnalizacyjnych, a tym samym równiez i lancuchowe obwody przekaz¬ nikowe RK. Fo odpadnieciu przekaznika P„, uklad staje sie ponownie gotowy do pracy.Zadaniem ukladu JU do nadzoru impulsów, jest kontrolowanie, aby impuls nastawczy i impuls sygnalizacyjny nastepowaly po so¬ bie we wlasciwej kolejnosci. Na obu wejsciach ukladu JU do nadzoru impulsów umieszczone sa, w swym ukladzie równoleglym, zestyki robocze ste2, mel i mell2 przekaznika STE strony odbiorczej aparatury nastawczej i prze¬ kazników MEI i MEU strony odbiorczej apa¬ ratury sygnalizacyjnej, przy czym uklad ich jest taki, ze zestyk ste jest polozony przed pierwszym wejsciem, a oba zestyki mel i mell, równolegle do siebie, znajduja sie przed dru¬ gim wejsciem. Gdy po otrzymaniu impulsu nastawczego f2 przyciaganie przekaznik STE strony odbiorczej aparatury nastawczej, zestyk ste2 zostaje zamkniety i uklad JU do nadzoru impulsów, np. ogólnie znany multiwibrator z dwoma polozeniami równowagi, otrzymuje impuls, a przekaznik Y, który w czasie pracy jest przyciagniety, pozostaje w tym stanie na¬ dal. Nastepny impuls, który teraz nadchodzi, musi przejsc przez zestyki meL2 lub mell, gdyz przyciaga jeden z dwóch przekazników wMEI lub MEU strony odbiorczej aparatury sygnalizacyjnej. Jezeli ten impuls nie nadej¬ dzie, a zamiast niego przyjdzie dalszy impuls nastawczy f2, to zamyka sie wprawdzie ze¬ styk ste2, jednakze nie przechodzi zaden im¬ puls przez uklad nadzoru JU poprzez prze¬ kaznik Y, gdyz multiwibrator o dwóch polo¬ zeniach równowagi nie przeszedl jeszcze w przeciwne polozenie. Przekaznik Y odpada i otwiera swój zestyk y w obwodzie generatora zewowego. W ten sposób uniemozliwione jest dalsze wysylanie czestotliwosci zewowej /i do zespolów sygnalizacyjnych MG i uklad pozo¬ staje w spoczynku. Zamiast wybieraka sko¬ kowego S mozna uzyc równiez lekkiego urza¬ dzenia do ustalania miejsca uszkodzenia.Dostosowany do odpowiednich wymagan, uklad wedlug wynalazku mozna stosowac sku¬ tecznie równiez do nadzoru zakladów przemy¬ slowych. PL