Stwierdzano, ze przy zwalczaniu nematod mocna w znacznym stopniu •wzmocnic synearge- tycznie dzialanie meJtylodzotiocyjaniLanu przez dodatek innych znanych jako nematocydy suto- stancji. Jako szczególnie korzystoie okazaly sie na przyklad mieszaniny metyiloizotiocyjaaiiama z jednym albo * killooma nastepujacymi nema- tocydami: dwusiarczek wegla, dwutoromoety- len, chloropikryna, 1-3-dwubromopropan, N-me- tylodwutiokaTtoaminiaii sodowy, chlorek me¬ tylenu, 1,3-dwuchloropropan, 1,2-dwuchloro- propan, mieszanina tych dwóch ostatnich, izo¬ cyjaniany jak etylowy, aJlilowy, fenylowy, p- ctdorafenyloizotiocytjanian, estry (kwasu fosfo¬ rowego, jak na przyklad 0-2,4-dwuchlorofeny- lo-O^^wijetyaofoBforoitionian i inne.Substancje czynne stosuje sie w postaci przy¬ jetej cna preparatów do ochrony roslin, na przyklad w postaci roztworu albo zawiesiny w rozpuszczalniku organicznym albo w wodzie, w postaci stalych preparatów, albo zupelnie bez nosników.Stosunek w mieszaninie metyiofaattocy-Ja¬ niami do synergetyka jest zmienny w szero¬ kich granicach. Czesto wytfcaicza juz niewielkie ilosci metyloizotiocyjanianui, azeby osiagnac wzmozone dzialanie. Z drugiej strony stwier¬ dzono równiez synergizm takze w obecnosci niewielkiej ilosci jednego albo kilku synergety- ków, na przyklad dwusiarczku wegla w mety- loizotiocyjanianie. W zaleznosci od celu, do jakiego preparat ma byc stosowany, mocna la¬ two ustalic sjklad mieszaniny dzialajacej sy- nergetycziiie.Jak wynika z podanych nizej wyników dos¬ wiadczen synerglzjn jest nieoczekiwanie wyso¬ ki. Tak na przyklad przy zastosowanej ilo¬ sci 30 mg/Mtr ziemi jeszcze nie wygtagcza- \jace dzialanie zabójcze metyloizotiocyjanianu wyrazajace sie wartoscia 60% zostaje podwyz¬ szone do 99,l°/o przez dodatek 30 mg dwusiar¬ czku wegla. Przy stosowaniu ilosci 20 mg/litr ziemi dzialanie zostaje podwyzszone z 50 na 99,6%.To, ze korzystne dzialanie jest specyficzne dla metyloizotiocyjanianu, wynika z drugiej czesci taiblicy 2-dwubromopropan i dwubromo- etan nie wzmacniaja sie wzajemnie, lecz dzia¬ laja antagomstycznie.Doswiadczenia przeprowadza sie w ten spo¬ sób, ze 20%-owe roztwory wymienionych sub¬ stancji w ksylenie wprowadza sie do srodka 1 litrowych szklanych naczyn doswiadczalnych, które zostaly napelnione ziemia kompostowa o willgotnosci 22°/o, silnie, równomiernie zakazo¬ na przez nematody Meloidogyne sp. Nastepnie bez przykrywania ziemi przechowywano naczy¬ nia doswiadczalne w ciagu 10 dni przy tem¬ peraturze ziemi 13 — 15°C. Po tym okresie cza¬ su zasiano na obrabianej ziemi pomidory i uprawiono kulture w cigu 30 dni w tempera¬ turze ziemi 23 — 26°C, po czym przeprowa¬ dzono ocene dzialania nematodobójczego przez liczenie nematod Meloidogyne sp, utworzonych na korzeniach.Nastepujace przyklady wyjasniaja blizej wy¬ nalazek, nie ograniczajac go przy tym.Przyklad I. Nastepujace doswiadczenia przeprowadzone w wyzej podany sposób wy¬ kazuja synergetyczne dzialanie mieszanin me¬ tyloizotiocyjanianu i dwusiarczku wegla, jak równiez metyloizotiocyjaniianu i dwubromopro- panu. Dzialanie nematodobójcze podano w procentach.Tablica 1 mg aktywnych substancji/litr ziemi metyloizo- tiocyjanian 60 — 30 — 30 40 — 20 — 20 dwusiarczek wegla 60 — 30 30 40 — 20 20 dzialanie nema¬ todobójcze w °/o 100 36,7 60 0 99,1 98,7 0 50 0 99,6 sjmengetyczne jest specyficzne dla metyloizo¬ tiocyjanianu, a nie daja go mieszaniny innych nematocydów. Jak widac mieszaniny 1,3-dwu- bromopiropianu i dwuibromoetanu dzialaja anta¬ gonistycznie.Tablica 2 mg aktywnych substancji/litr ziemi metyloizo- tiocyjanian 60 30 30 1,3-dwubro- mopropan dwubromo- propan 60 . 30 30 dwubromoetan dzialanie nema¬ todobójcze w °/o 100 21,6 60 21,6 95,2 100 — 50 80 — 40 60 — 30 40 — 20 100 50 — 80 40 — 60 30 — 40 20 48,7 88,5 44,7 60 89,2 20,6 16,5 75,7 16,2 22,1 80 2,1 Przyklad III. Tablica 3 przedstawia dziala¬ nie nematodobójcze w procentach 10%-owych roztworów srodków biologicznie czynnych w ksylenie, jak równiez ich mieszanin. Doswiad¬ czenie przeprowadza sie w sposób wyzej opi¬ sany. Widoczne jest znaczne dzialanie synerge¬ tyczne, na przyklad preparat zawierajacy 10% metyloizotiocyjanianu i 10% chloropikryny przy zastosowaniu 150 mg/litr ziemi wywoluje dzialanie zabójcze nematod w 88,7%, podczas gdy poszczególne skladniki powoduja smiertel¬ nosc w 18,2% lub tez zadna.Tablica 3 mg preparatu/Mtr ziemi Przyklad II. Wyniki doswiadczen podane w tablicy 2 wykazuja, ze wzmocnione dzialanie roztwory w ksylenie 10% metyloizo¬ tiocyjanianu 10% chloro¬ pikryny 100 0 0 150 18,2 0 200 55,1 25,3 250 91,8 36,0mg preparatu/litr ziemi 10% metyloizo- tiocyjanianu + 10% chloro¬ pikryny 10°/o metyloizo¬ tiocyjanianu 10% „DD"*) 10% metyloizo¬ tiocyjanianu + 10% „DD"*) 10% metyloizo¬ tiocyjanianu 10°/o 0-2, 4-dwu- chlorofenylo- -0,0-dwuetylo- fosforotiontia n,u 10%metyloizo- tiocyjaniainu + 10%0-2,4-dwu- chlorofenylo- 0, 0-dwuetylo- fosforotionianu 63,0 0 0 30,0 88,7 18,2 0 40.7 18 2 0 86,2 98,3 55,1 0 918 55,1 0 95,7 98,4 91,8 0 97,3 91,8 0 96,6 *) ,,DD" oznacza znajdujacy sie w handlu ne- matocyd, skladajacy sie z 1,3-dwuchloropropanu i 1,2-dwuchloropropanu.Przyklad IV. Tablica 4 przedstawia w spo¬ sób analogiczny, jak w przykladzie III, wzmo¬ zone dzialanie synergiczne mieszanin trzech substancji, zawierajacych metyloizotiocyjaniain.Cyfry podaja dzialanie nematodobójcze w pro¬ centach.Tablica 4 roztwory w ksylenie £§ S 15 £.2 10 — 10 10 — — 10 10 — — 10 * 2 — 2 5 — 5 10 — 10 M-S — 38 38 — 35 35 — 30 30 mg preparatu/litr ziemi 100 0 0 0 57,7 0 0 0 1 45,3 0 0 0 1 65,6 150 18,2 0 0 86,8 18,2 0 0 76,1 18,2 0 0 89,3 200 55,1 0 0 91,7 £5,1 0 0 95,7 55,1 0 0 91,4 W przeciwienstwie do tego dwusiarczek wegla i chlorek metylenu wykazuja bardzo slabe dzialanie nematodobójcze (dopiero* przy bardzo wysokich stezeniach) sa, jak to podaje ponizsza tablica, bezskuteczne sanie, badz w mieszaninie nawet w stezeniach wielokrotnie przekraczajacych stasowane w mieszaninach z metyloizotiocyjaniianem. Jednakze zwieksza¬ ja one juz w tych bardzo malych stezeniach dzialanie metyloizotiocyjanianu.Tablica 5 20% CSo +80% ksylenu 100% CH2C12 20% OS2 80% CH2CI2 100% ksylenu mg preparatu/litr ziemi 100 | 150 0 0 0 0 0 0 0 0 200 0 0 0 0 Cyfry padaja dzialanie nematodobójcze w pro¬ centach.Przyklad V. Stwierdzono synengetyczne dzialanie mieszanin, zawierajacych nawet nie¬ znaczny procent metyloizotiocyjanianu. Pre¬ paraty zawieraly metyloizotiocyjanian (MI) w roztworze mieszaniny 1,3-dwuchtoopropanu i 1,2-dwuchloropropanu (DD). Podobnie, jak w poprzednich przykladaeh, naczynia doswiad¬ czalne przechowywano w temperaturze 10— —11°C, a kulture uprawiano w temperaturze 24—26°C. Wyniki swiadczace o synergetycznym dzialaniu mieszanin wobec nematod (Meloido- gyne sp.) w porównaniu z dzialaniem samego metyloizotiocyjanianu lub samego DD przedsta¬ wia tablica 6.Tablica 6 Stosunek MI:DD 1 :4 mg aktywnych substan¬ cji/litr ziemi MI DD 10 — 10 40 40 Dzialanie nemato¬ dobójcze % 0 0 50Stosunek MI:DD 1:4 1:5,7 1 :9 1 :19 1 :99 mg aktywnych substan- cji/Mtr ziemi MI DD 15 —. 15 20 — 20 11,25 — 11,25 15 — 15 10 — 10 15 — 15 7,5 — 7,5 10 — 10 5 — 5 6 — 6 — 60 60 — 80 80 — 63,75 63,75 85 85 — 90 90 — 135 135 — 142,5 142,5 190 190 — 495 495 594 594 Dzialanie nemato- dobójcze •/# 27 0 76 50 0 91 0 0 51 27 0 73 o 0 48 V , 0 78 0 0 59 0 30 73 0 83 97 0 88 99 Poniewaz preparat zawierajacy tylko „DD" osiaga 100°/o-owe dzialanie nematoddbójcze do¬ piero przy tak wysokich dawkach, jak 800 — 900 mg na 1 litr ziemi korzystnymi jest, ze zgodnie z wynalazkiem mozna zaoszczedzic duza ilosc tego skladnika przez dodanie tylko malej ilosci metyloizotiocyjanianu, jak to wyka¬ zano w powyzszej tablicy. PL