PL46345B1 - - Google Patents

Description

jy OpublU^wan^dbia 30 pazda .Wy* pazdziernika 1962 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46345 P, 5/(6 Rafineria Nafty Jaslo*) Jaslo, Polska KI. 39 KI. internat. C 08 f Sposób otrzymywania polimetakrylanów stosowanych do zageszczania olejów smarowych i podnoszenia wskaznika lepkosci Patent trwa od dnia 27 stycznia 1961 r Znany *est sposóto otrzymywania wyzszych polimetakrylanów do zageszczania olejów smarowych polegajacy na alkoholizie meta- fcrylanii metylu jw temperaturze powyzej 100° C w czasie kilkunastu godzin w obecnosci hydrochinonu i nastepnie polimeryzacji w cia¬ gu kilku dni w temperaturze 66°C w obecnosci katalizatora nadtlentoowego. Tym sposobem otrzymywano polimery np. metakrylanu etylu, -n-lbutylu —izo-butylu, -n-heksylu, n-oktylu i dodecylu. Sposród metod polimeryzacji me- takrylamów najczesciej1 stosowana jelst metoda emulsyjna prowadzona w roztworze oboje¬ tnym lub lekko kwasnym w temperaturze 50° C. Znana jest równiez metoda kopolimery- zacji w emulsji czystych monomerów. Uzyski¬ wane ptrodukty sa w wielu przypadkach po¬ dobne do kauczuku.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inlz. Witolld Pawlowsk' i m Polimery wyzszych metakrylanów wystepu¬ jace pod nazwami handlowymi np. Acryloid,, Plexol, Viiscoplfex i inne a otrzymywane z mo¬ nomerów zawierajacych rodniki alkilowe o 4 i wiekszej ilosci atomów wegla w czasteczce, znajduja zastosowanie jako dodattki uszla¬ chetniajace do olejów smarowych. Monomery otrzymywano z reakcji alkoholizy metakryla¬ nu metylu i wyzszego alkoholu prowadzonej1 wobec inhibitora polimeryzacji np. hydro¬ chinonu, nasitejpnie poddawano polimeryzacji wobec nadtlenku benzoilu. Znane tez sa jako* dodatki uszlachetniajace polimery otrzymy wane przez kopolimer yzacje ipojedynczydh1 estrów metakrylowych z innymi iwiazkami np. z 2,3 dwuimietylobutadienem, styrenem, estrami kwasu akrylowego i tp.Wymienione znane dodatki do olejów wy¬ kazuja stosunkowo duzy spadek lepkosc*, oleju w którym je rozpuszczono podczas prac?" tego oleju w urzadzeniach mechanicznych, jak to wykazaly badania odpornosci olejów nascinanie p czalnym. Wada ta szczególnie widoczna jest przy pracy oleju w podwyzszonej temperatu¬ rze okolo 260°C.Ze znanych polimetakrylanów dodawanych do olejów niektóre wykazuja ograniczona roz¬ puszczalnosc w tych olejach przez co ich za¬ stosowanie jest ograniczone.Sposób wedlug wynalazku eliminuje powyz¬ sze niedogodnosci wystepujace w znanych do¬ datkach do olejów pozwalajac na otrzymywa¬ nie polimetakrylanów wykazujacych stosun¬ kowo najlepsze wlasciwosci zageszczania oraz awiejktszamia wskaznika Lepkosci olejów. Wlas¬ ciwosci znanych dodatków do olejów oraz do¬ datku otrzymanego sposobem wedlug wyna¬ lazku charakteryzuje ponizsza tabela; Nazwa dodatku •Glis-oviscal Montoiris Plexol HF 966 Polimetakrylan D Polimer otrzymany sposo¬ bem iredJug wynalazku ["3 gN — ¦o n o 38,7 34,2 39,7 50,3 18,0 Odpornosc na scinanie, spadek lepkosci irVo 27,0 19,0 28,8 33,8 3,5 i w o. J? co V O — n — bo ° .2 « Z 9 Z o g 3s - SSJ23 29,6 21,4 22,6 38,6 22,5 Wedlug wynalazku polimetakrylany wytwa¬ rza sie przez polimeryzacje mieszaniny estrów kwasu metakrylowego otrzymanej z frakcji adkoholi alifatycznych o ilosci 6 — 12 atomów wegla w czasteczce i metakrylanu metylu, wrzacej w temjperaturach 100 — 290°C/760 mm Hg. Otrzymane polimery charakteryzuja sie obecnoscia kilku róznych rodników alifatycz¬ nych w czasteczce co decyduje o dobrych wlasciwosciach jako srodków zageszczajacych •oleje, odpornych na dzialanie wysokich tem¬ peratur oraz odpornych na scinanie.W sposobie wedlug wynalazku estry wyz¬ szych alkoholi i kwasu metakrylowego otrzy¬ muje isie przez dzialanie na mieszanine wyz¬ szych alkoholi metakrylanem metylu; otrzy¬ many produkt oczyszcza sie prze i destylacje, a nastepnie polimeryzuje sie w roztworze weglowodoru np. toluenie wobec nadtlenku benzoilu w temperaturze nie wyzszej od 140° C i czasie nie dluzszym niz 95 godzin. Z otrzy¬ manych polimerów wydziela sie czesci niespo- limeryzowane przez ekstrakcje rozpuszczalni¬ kiem organicznym np. alkoholem etylowym, acetonem.Przyklad: Mieszanine 740 g metakryla¬ nu metylu, 1500 g frakcji wyzszych alkoholi od C6 — C12 o granicach wrzenia 140 — 170°C przy 15 mm Hg, 20 g siarki i 15 g kwasu siar¬ kowego ogrzewa sie do wrzenia, a nastepnie odbiera metanol. Surowy produkt po oczysz¬ czeniu przez destylacje, zobojetnia roztworem weglanu sodu, a nastepnie dodaje do niego nie wiecej niz 5% nadtlenku benzoilu. Poli meryzacje przeprowadza sie w .oluenie w temperaturze do 110°C w czasie nie dluz¬ szym niz 85 godzin. Po odjparowaniu rozpusz¬ czalnika z polimeru poddaje sie go obróbce etanolem, polegajacej na kilkakrotnym prze¬ mywaniu polimeru w celu usuniecia czesci niesipolimeryzowanych. Otrzymany polimer rozpuszcza sie w oleju naftowym tworzac ste¬ zony roztwór. Ogólne wlasciwosci gotowego polimeru: gesta ciagliwa masa, bezbarwna lmb lekko zólta, latwo rozpuszczalna w olejach naftowych i cieczach syntetycznych uzywa- nvch jako oleje smarowe np. w adypinianie dwoi-2^etylolhiek!sylowym i innych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania polimetakrylanów stosowanych do zageszczania olejów smaro¬ wych i podwyzszania wskaznika lepkosci przez polimeryzacje metakrylanów wyzszych alko¬ holi alifatycznych w obecnosci katalizatora, otrzymywanych przez alkoholize metakrylanu metylu, znamienny tym, ze do polimeryzacji stosuje sie mieszanine estrów metakryiowych otrzymana z metakrylanu metylu i frakcji alkoholi alifatycznych zawierajacych 6 — 12 atomów wegla w czasteczce, wrzacych w tem¬ peraturach miedzy 160 — 290°C przy 760 mm Hg, a nastepnie z produktu polimeryzacji wy¬ dziela sie czejsdi ndespolimeryzowanie jprzez wymywanie rozpuszczalnikiem organicznym, zwlaszcza alkoholem etylowym. Rafineria Nafty Jaslo 2093. RSW „Prasa", Kielce. PL