Wynalazek dotyczy sposobu obróbki papieru, zwlaszcza w celu podwyzszenia jego rozciagli¬ wosci i miekkosci bez zasadniczego obnizenia jego wytrzymalosci.Wiadomo juz, ze rozciagliwosc papieru pod¬ wyzsza sie za pomoca krepowania (marszcze¬ nia). Poniewaz powierzchnia otrzymanego w ten sposób papieru nie jest gladka, utrudnia to sto¬ sowanie go do niektórych celów. Znane jest poza tym, na przyklad z patentu szwedzkiego nr 149.162 otrzymanie rozciagliwego papieru o zasadniczo gladkich powierzchniach. W tym celu wstege papieru sciska sie w kierunku rów¬ noleglym do jej powierzchni i równoczesnie poddaje dzialaniu takiego cisnienia, aby zapo¬ biec zmarszczeniu wstegi. Wstega papierowa ulega przy tym powaznemu skurczeniu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Josef Kubat Próbowano dotad podwyzszyc rozciagliwosc papieru przez przesuwanie ostrego zgiecia wzdluz papieru, przy czym papier po przesunie¬ ciu tego zgiecia rozprostowywano. W tym celu przeciagano papier po krawedzi lub ostrzu nie¬ ruchomego elementu. Tego rodzaju postepowa¬ nie mialo te wade, ze w czasie przeciagania wy¬ stepowaly naprezenia papieru po obydwu stro¬ nach krawedzi zginajacej jak równiez na samej krawedzi, co zmniejszalo korzystny efekt tego zabiegu.Wynalazek stanowi znaczne ulepszenie tego rodzaju obróbki papieru. Sposobem wedlug wy¬ nalazku uzyskuje sie zwiekszenie rozciagliwosci i miekkosci papieru w dotychczas nie osiagal¬ nym stopniu. Glówna cecha wynalazku polega na tym, ze w miejscu zagiecia podparte sa wy¬ lacznie zewnetrzne odwrócone od siebie po¬ wierzchnie papieru, dzieki czemu nie jest moz¬ liwe przeniesienie poprzez zgiecie naprezen wy-stepujacych na skutek naciagania papieru. Ko¬ rzystnie jest, gdy zgiecie przesuwa sie w kie¬ runku,zgodnym z kierunkiem wstegi papieru.Wedlug dalszej cechy wynalazku przesuwac mozna zgiecie kilkakrotnie przez papier, stosu¬ jac do tego celu jeden i ten sam zespól zginaja¬ cy, lub tez mozna stosowac kilkakrotne zagina¬ nie papieru w kolejnych urzadzeniach w sposób ciagly, przy czym korzystnie jest, gdy zgiecia nastepuja kolejno raz w jedna, a raz w druga strone. Mozna przy tym przesuwac zgiecia wzdluz wytwarzanej wstegi papieru, jak rów¬ niez stosujac specjalny zabieg — w poprzek do tego kierunku.Korzystnie jest przeprowadzac sposób wedlug wynalazku przez przesuwanie wstegi papieru w jej kierunku wzdluznym, zginajac ja równo¬ czesnie ostro o 180°, tak by najmniejszy pro¬ mien zagiecia tasmy papieru byl maly w sto¬ sunku do dlugosci wlókna papieru i byl równy na przyklad grubosci papieru.Miejsce zginania tasmy papierowej powinno w miare mozliwosci pozostawac w jednym punkcie urzadzenia wykonujacego to zaginanie.Osiagac to mozna przez odpowiednia regulacje predkosci doprowadzania i odprowadzania ta¬ smy papierowej. Zabieg zginania tasmy papieru mozna powtarzac, przy czym korzystnie jest, gdy odbywa sie ono za kazdym razem inaczej.Nalezy zaznaczyc, ze nie jest konieczne aby kie¬ runki przesuwania zgiecia byly zgodne z kie¬ runkiem wzdluznym lub poprzecznym wstegi.Zgiecia papieru mozna przesuwac w dowolnych kierunkach. Najczesciej obróbke papieru prze¬ prowadza sie w ten sposób, ze zgina sie go w kilku nastepujacych po sobie miejscach, przy czym kolejne zgiecia celowo jest przeprowadzac w przeciwne strony./¦ Sposób wedlug wynalazku mozna stosowac równiez do papieru pocietego na arkusze, przy czym kierunek przesuwania zgiecia jest w tym przypadku calkowicie dowolny.Przy obróbce papieru sposobem wedlug wy¬ nalazku na zgiecie wywierac mozna nacisk, przy czym zwiekszenie nacisku jest korzystne dla wyniku obróbki. Obróbke wedlug wynalazku mozna stosowac w rozmaitych stadiach susze¬ nia papieru jak równiez do papieru wysuszone¬ go, ewentualnie po jego zwilzeniu, przy czym przy wyzszej wilgotnosci papieru otrzymuje sie lepsze rezultaty.Papier traktowany sposobem wedlug wyna¬ lazku nadaje sie zwlaszcza do wytwarzania to¬ rebek, worków i papieru drukarskiego, na przy¬ klad jako papier gazetowy i papier do czaso¬ pism, poniewaz te gatunki papieru czesto pod¬ legaja obciazeniom o charakterze udarowym.W nizej podanym przykladzie objasniono spo¬ sób wedlug wynalazku na podstawie rysunku, przy czym na fig. 1 pokazano przesuwanie zgie¬ cia w trzech fazach. Na fig. 2 i 3 uwidoczniono wykresy wydluzenia papieru w zaleznosci od obciazenia uzyskane przy poszczególnych zabie¬ gach technologicznych.Przyklad. Paski jednostronnie wygladzo¬ nego papieru o wielkosci 15 x 100 mm i o gra¬ maturze 75 g/m* traktowano wedlug wynalazku, przy czym zginano je recznie, a nastepnie, jak to pokazano na fig. 1 w trzech fazach, przesu¬ wano zgiecie F wzdluz papieru toczac je pomie¬ dzy dwoma plaskimi plytkami 1 i 2, z których jedna wyposazona byla w wykladzine gumowa.Jezeli zgiecie pozostac mialo w jednym miejscu, to obydwie plyty 1 i 2 poruszano wzgledem sie¬ bie, predkosc doprowadzania papieru do zgiecia (plytka 1) i predkosc odprowadzania (plytka 2) równowazyly sie. Przesuwanie zgiecia przepro¬ wadzano raz przy zgieciu papieru w jedna stro¬ ne, natomiast drugi raz przy zgieciu papieru w druga strone. Po obróbce badano papier spo¬ rzadzajac wykres wydluzenia papieru w zalez¬ nosci od naprezenia. Na fig. 2 przedstawiono te wykresy dla papieru MG (papier maszynowy jednostronnie wygladzany) po przesuwaniu zgiecia wzdluz wstegi papieru. Symbole o i b oznaczaja próby poddane rozmaitej ilosci zabie¬ gów, przy czym ilosc zabiegów dla grupy b by¬ la wieksza jak dla a. Krzywa c wyznaczona zo¬ stala przy badaniu papieru nietraktowanego. Na fig. 3 krzywa d przedstawia zaleznosc wydluze¬ nia od obciazenia dla papieru MG traktowane¬ go przez przesuwanie zgiecia prostopadle do wzdluznego kierunku wstegi papieru. Krzywa e odnosi sie do nietraktowanego papieru. Z wy¬ kresów wynika miedzy innymi to, ze najlepszy efekt uzyskuje sie przy przesuwaniu zgiecia wzdluz wstegi papieru.Doswiadczenia, które przeprowadzono w po¬ dobny sposób jak wyzej opisano, stosujac roz¬ maite rodzaje papieru, a zwlaszcza papier jed¬ nostronnie wygladzany i niewygladzany, wyka¬ zujace rozmaite gramatury, jak równiez wytwarzane z silnie zmielonej masy papierni¬ czej daly nastepujace wyniki: Samozerwalnosc — 3 —zmniejsza sie, przy czym wielkosc tego zmniej¬ szenia zalezy od warunków traktowania. 2-3,5-krotnemu wzrostowi rozciagliwosci towa¬ rzyszy zmniejszenie wytrzymalosci na zerwanie o 20—50%. Sztywnosc papieru zmniejsza sie 3-10-krotnie. Kilkakrotne przesuniecie zgiecia powoduje z reguly podwyzszona rozciagliwosc papieru i zmniejszona wytrzymalosc na zrywa¬ nie oraz zmniejszona sztywnosc. PL