re nie jest zrównowazone przez odchylenie w ten sam kat w druga strone, prowadzi mianowicie w dwulancuchowych przenosnikach zgrzeblowych do zbyt duzego naprezenia lancucha po jednej stronie i do zwisania lancucha po drugiej stro¬ nie.Celem wynalazku jest stosowanie przenosnika zgrzeblowego, który laczy w sobie zalety do¬ tychczasowych jedno- i dwulancuchowych prze¬ nosników zgrzeblowych.Wynalazek wychodzi od jednolancuchowego przenosnika ze zgarniaczami, slizgajacymi sie po dnie rynny przenosnika, prowadzonymi przez sciany boczne rynny, i polega na tym, ze lan¬ cuch jest wykonany jako lancuch z ogniwami, mogacymi wyginac sie we wszystkich kierun¬ kach i osadzony w prowadnicy lancucha, skla¬ dajacej sie z blach pionowych, przyspawanych po dwie do dna rynny przenosnika u góry i u W przenosnikach zgrzeblowych zgarniacze umieszczone poprzecznie w rynnie przenosnika, zlozonej z wielu czlonów, sa jak wiadomo cia¬ gnione za pomoca jednego srodkowego lub dwóch bocznych lancuchów i dlatego przenos¬ niki takie nazywane sa równiez jedno- lub dwulancuchowymi przenosnikami zgrzeblowy¬ mi. Dla zapobiezenia ukosnemu ustawianiu sie zgarniaczy w jednolancuchowych przenosni¬ kach zgrzeblowych stosuje sie dotychczas wy¬ lacznie lancuchy Galla, które maja te zasadni¬ cza wade, ze czlony rynny przenosnika z po¬ wodu sztywnosci lancucha nie moga odchylac sie od siebie w kierunku poprzecznym, piate¬ go dwulancuchowy przenosnik zgrzeblowy wy¬ parl przewaznie jednolancuchowy przenosnik mimo, ze koszt budowy jego jest wiekszy i od¬ chylanie sie od siebie czlonów rynny przenosni¬ ka równiez nie moze by^ dowolne. Kazde od¬ chylenie rynny przenosnika w jedna strone, któ-dolu, obejmujacych wolnymi krawedziami po¬ dluznymi poziome ogniwa lancucha, przy czym zgarniacze posiadaja w srodku wybrania od¬ powiadajace prowadnicy lancucha. Z powodu mozliwosci wyginania sie lancucha we wszyst¬ kich kierunkach mozliwe jest odchylanie rynny przenosnika pod dowolnym katem, przy czym z powodu prowadzenia lancucha w srodku ryn¬ ny przenosnika istnieja warunki takie same jak przy stosowaniu lancucha Galla Rynna przenosnika moze byc nawet silniej odchylona, niz w dwulancuchowym przenosniku zgrzeblo¬ wym i tylko w jedna strone, poniewaz przy stosowaniu jednego tylko pasa lancuchowego, przesuwajacego sie po srodku, nie moze po¬ wstac zwisanie lancucha. Wydajnosc przenosze¬ nia jest prawie niezmniejszona w porównaniu z dwulancuchowym przenosnikiem zgrzeblo¬ wym z powodu lepszego wykorzystania po¬ przecznego przekroju przenosnika i mniejszego tarcia lancucha, dzieki czemu mozna uzyskac znaczna oszczednosc na kosztach wykonania i materialach, jak równiez zmniejszenie cie¬ zaru calego przenosnika. Blachy pionowe two¬ rzace prowadnice lancucha, zapobiegaja w gór¬ nym pasie podnoszeniu sie lancucha, a w dol¬ nym pasie zwisaniu lancucha lub zgarniaczy i spelniaja przez to dodatkowe zadanie, przy czym wyciecie w srodku zgarniaczy jest ko¬ nieczne, aby te ostatnie mogly slizgac sie po dnie rynny przenosnika.Azeby rzeczywiscie zapewnic odchylanie i ustawianie pod katem rynny przenosnika, umozliwione na skutek zastosowania lancu¬ cha* z ogniwami, proponuje sie wedlug wyna¬ lazku, aby w obrebie styku dwu czlonów ryn¬ ny przenosnika miedzy obydwoma pionowymi blachami, dno rynny przenosnika jednego czlo- na posiadalo wybranie mniej wiecej pólkoliste a dno drugiego czlona — odpowiedniego ksztal¬ tu jezyk wchodzacy do wybrania, przy czym dwie szyny, zaopatrzone w wyzlobienie do pro¬ wadzenia pionowych ogniw lancucha, i w ukos¬ ne plaszczyzny nabiegowe na obu swych kon¬ cach, przykrywaja obreb styku od góry i od dolu, które to szyny sa przyspawane do dna rynny jednego czlona i posiadaja klinowe wy¬ brania miedzy wystajacymi ich czesciami. Wy¬ branie i jezyk stanowia przegubowe polacze¬ nie, które umozliwia obracanie sie obu czlonów okolo srodka wybrania, bez potrzeby stosowa¬ nia oddzielnego czopa lub jakiegokolwiek in¬ nego elementu. Wybranie i jezyk moga byc wykonane ewentualnie nawet jednym ruchem wykrojnika. Szyny zapewniaja wlasciwe poloze¬ nie wysokosciowe jezyka w wybraniu i umozli¬ wiaja takze odchylenie rynny przenosnika do gó¬ ry i w dól, poniewaz miedzy wystajacymi cze¬ sciami szyn pozostawione jest klinowe wybranie, które zapewnia dostateczny luz dla ruchu pod¬ czas wzajemnego odchylania sie czlonów rynny w kierunku pionowym. Poza tym szyny zapew¬ niaja dobre prowadzenie lancucha w obrebie styków, tak, ze unika sie przypadkowego zawi¬ sniecia, zbijania sie i zakleszczenia lancucha.W dalszym rozwinieciu wynalazku, poprzecz¬ ne krawedzie dna rynny przebiegaja od srodka wybrania lub jezyka na boki ze skosem do ty¬ lu, dzieki czemu zasieg obrotu zostaje zwiek¬ szony. Azeby uniknac wypadania przenoszone¬ go materialu przez wybranie klinowe miedzy czlonami, potrzeba tylko przyspawac do dna rynny jednego czlona po obydwu stronach pro¬ wadnicy lancucha po jednej blaszanej naklad¬ ce, która by siegala pod dno drugiego czlona.W podobny sposób sa równiez wykonane kra¬ wedzie poprzeczne scian bocznych rynny i ewentualnie blach pionowych w góre i dól od dna rynny, ze skosem do tylu. azebjr umozli¬ wic odchylenie w pionowym kierunku. Na tyl¬ nym koncu czlona, patrzac w kierunku posu¬ wu przenosnika, do bocznych scian rynny po¬ wyzej jej dna, przyspawany byc moze gietki plat, który przylega do sciany bocznej dna czlona nastepnego i tam ewentualnie wchodzi do palaka. Platy te zapobiegaja wypadaniu prze¬ noszonego materialu przez boczne szpary, jed¬ nak bez przeszkody dla bocznych odchylen, poniewaz sa wykonane z materialu latwo zgi¬ najacego sie.Zgarniacze wedlug wynalazku sa dzielone w obrebie lancucha, a polówki zgarniaczy sa za¬ mocowane do wchodzacych miedzy nie, wygie¬ tych do góry ramion pionowego otwartego ogni¬ wa lancucha za pomoca dwu wspólnych srub, ustawionych prostopadle do kierunku przenos¬ nika. W ten sposób unika sie stosowania mostka, z reguly za slabego, stosowanego w zwyklych zgarniaczach, przebiegajacych jako jedna czesc przez cala szerokosc rynny. Zgarniacze skladaja sie przede wszystkim z polówek syme¬ trycznych, które w obrebie swego styku moga posiadac dostatecznie duze wymiary, aby spro¬ stac wystepujacym naprezeniom, jednak bez koniecznosci zmniejszania wysokosci wybra¬ nia, wymaganej z powodu zebów kól lancu¬ chowych. Do polaczenia z lancuchem sluza dwie sruby, odpowiedniej wytrzymalosci, przy czym uzyskuje sie te izailete, ze polówki zgar¬ niaczy polaczone sa z lancuchem na szerokiej — 2 —stosunkowo podstawie tak, ze przypadkowe u- kosne ustawienie sie zgarniaczy jest wykluczo¬ ne, gdy lancuch jest naprezony.Aby nadac zgarniaczom specjalnie duza wy¬ trzymalosc, polówki zgarniaczy moga miec po¬ wyzej prowadnicy lancucha w przekroju po¬ ziomym ksztalt litery „T", przy czym pólka zwrócona w kierunku przesuwu przenosnika zaopatrzona jest po obu stronach w otwory poprzeczne dla osadzenia w nich srub mocuja¬ cych. Krawedzie bocznych wygietych do góry ramion cgniw lancucha, sluzacych do przymo¬ cowania zgarniaczy, moga byc sciete klinowo a polówki zgarniaczy moga posiadac odpo¬ wiednie wybrania na powierzchniach mocuja¬ cych, tak, ze po zesrubowaniu osiaga sie szcze¬ gólnie mocne osadzenie i scisle polaczenie.Na rysunku pokazany jest przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 pokazuje jednolancuchowy przenosnik zgrzeblo¬ wy w przekroju plaszczyzna oznaczona linia I — I na fig. 2, fig. 2 — miejsce stykania sie dwóch czlonów rynny przenosnika w przekroju poziomym plaszczyzna oznaczona linia II — II na fig. 3, w zmniejszajacej podzialce, po usu¬ nieciu lancucha, fig. 3 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia III — III na fig. 2, fig. 4 — przekrój wzdluzny plaszczyzna oznaczona linia IV — IV na fig. 3, w zwiekszajacej podzialce, fig. 5 — przekrój wzdluzny plaszczyzna ozna¬ czona linia V—V na fig. 2, fig. 6 — zgarniacz w przekroju poziomym plaszczyzna oznaczona linia VI—VI na fig. 1, w zwiekszajacej podzial¬ ce, fig. 7 — ogniwo lancucha sluzace do przy¬ mocowania zgarniacza, w rzucie z boku, rów¬ niez w zwiekszonej podzialce, a fig. 8 — dwa czlony rynny przenosnika ustawione pod katem wzgledem siebie, przy czym prowadnica przy¬ krywajaca jest narysowana linia kreskowa, aby uwidocznic pólkoliste wyciecie i wsuwany jezyk.Jednolancuchowy przenosnik zgrzeblowy skla- ty. sie z kilku rynien, z których kazda ma dno 1 dwie sciany boczne 2. Do dna 1 od gó¬ ry i od dolu sa przyspawane po dwie piono¬ we blachy 3, które swymi swobodnymi kra¬ wedziami wzdluznymi otaczaja poziome ogni¬ wa 4 we wszystkich kierunkach odchylanego lancucha tak, ze uniemozliwione zostaje wy¬ suniecie sie lancucha z tej prowadnicy. Z lan¬ cuchem polaczone sa zgarniacze, które sa za¬ opatrzone w srodkowe wybranie 5, dostosowa¬ ne do prowadnicy lancucha (fig. 1). Zgarnia¬ cze skladaja sie z symetrycznych polówek 6 i 7, które sa przymocowane do wchodzacych miedzy nie, wygietych ku górze ramion 8 otwartych pionowych ogniw lancucha 9, za po¬ moca dwóch prostopadle do kierunku prze¬ nosnika ustawionych wspólnych srub 10. Po¬ wyzej pionowej blachy 3 polówki 6, T zgar¬ niaczy maja w przekroju poprzecznym ksztalt teowy, przy czym jego pólka zwrócona w kie¬ runku przesuwu przenosnika zaopatrzona jest po obydwu stronach w otwory poprzeczne 11 do osadzenia w nich srub mocujacych 10. Kra¬ wedzie boczne 12 ramion 8 ogniw 9 lancucha sa sciete klinowo, a polówki 6, 7 zgarniaczy maja na swych powierzchniach mocujacych odpowiednie wybrania 13.Azeby czlony rynny przenosnika mogly sie ustawiac pod katem wzgledem siebie, dno 1 jednego czlona rynny ma pólokragle wyciecie 14, do którego wchodzi odpowiedniego ksztal¬ tu jezyk 15 dna drugiego czlona. Obrab sty¬ ku miedzy blachami pionowymi 3 jest przykry¬ ty szynami 16, które tworza wyzlobienia 17 dla prowadzenia pionowych ogniw 9 lancu¬ cha, maja na swych koncach ukosne plaszczy¬ zny nabiegowe 18 i sa przyspawane do dna jednego czlona rynny (fig. 2 i fig. 4 z prawej strony). Fig. 4 pokazuje, ze czesci szyny 16 wystajace na dno prawego czlona sa sciete na bokach zwróconych do siebie tak, ze two¬ rzy sie miedzy nimi klinowe wybranie 19, które umozliwia wychylanie sie obu czlonów w kierunku pionowym.Krawedzie poprzeczne 20 dna 1 rynny prze¬ nosnika obu czlonów sa wykonane ze skosem do tylu w obie strony od srodka wyciecia 14 lub jezyka 15, przy czym blaszana nakladka 21 przyspawana pod spodem, po jednej z kazdej strony, zapobiega wypadaniu materialu prze¬ noszonego. W podobny sposób przebiegaja kra¬ wedzie poprzeczne 22 lub 23 scian bocznych 2 i blach pionowych 3 ukosnie, od dna 1 rynny do góry i w dól, azeby nie utrudniac piono¬ wego przechylania sie obu czlonów rynny.Do scian bocznych 2 jednego czlona c rynny (fig. 2 i fig. 5 z prawej strony) przyspawane sa gietkie platy 24, powyzej dna 1 rynny prze¬ nosnika, na koncu tylnym w stosunku do kie¬ runku przenoszenia, oznaczonego strzalka. Pla¬ ty te przylegaja do scian bocznych- nastepnego czlona rynny i wchodza tam do palaka 25.Zapobiegaja one przypadkowemu wypadaniu przenoszonego materialu przez boczne wybra¬ nia, bez ujemnego wplywu, z powodu ich gietkosci, na boczne katowe przechylanie sie czlonów. — 3 — PL