2 Opub) la 20 wrzesnia 1962 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46084 KI. 42 e, 16 Wojskowe Zaklady Remontowe *) Kraków, Polska Automatyczny dozownik wody Patent trwa od dnia 29 kwietnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jesit automatyczny dozownik, sluzacy do dozowania wody do beto¬ niarek, w sposób ciagly lub przerywany z do¬ kladnoscia do l,5*/§. Dozowanie jest w pelni zautomatyzowane, lacznie z blokada uniemozli¬ wiajaca dozowanie innej niz zamierzona ilosc wody.Dozownik zapewniajacy pelna powtarzalnosc dozowania wyposazony jest w optyczne urzadze¬ nie sygnalizacyjne i informujace o pracy po¬ szczególnych zespolów dozownika.Dotychczas dozowniki takie nie byly znane.Odmierzanie ilosci wody do betoniarek odbywa sie w prymitywny sposób, za pomoca nieodpo¬ wiednich srodków pomiarowych, a wiec malo dokladnie. Istota wynalazku polega na zastoso¬ waniu zaworu dozujacego uruchamianego lu- zownikiem elektromagnetycznym sterowanym *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Jan Krzysztof Wierz- chon j Jan Sosnal. tym wodomierzem, który wyposazony jest w celu w elektryczny uklad regulacyjny.Dozownik wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunkach, na których fig. 1 przedsta¬ wia schemat elektryczny dozownika, fig. 2 — schemat mechaniczny dozownika, fig. 3 — do¬ zownik w widoku od strony tablicy sterowni¬ czej, fig. 4 — zawór dozujacy, fig. 5 — tarcze mechanizmu regulacyjnego w widoku z przo¬ du, a fig. 6 — mechanizm regulujacy w prze¬ kroju pionowym.Zawór dozujacy osadzony wewnatrz korpusu 1 (fig. 4) wyposazony jest w grzybek zamykajacy 2 polaczony trzpieniem 3 z dzwignia 4, która polaczona jest z ciegnem 5 luzownika elektro¬ magnetycznego 6, typu LO. Trzpien 3 zaworu uszczelniony jest w tulei 7 uszczelkami 8, przy czym w dolnej czesci tulei 7 wkrecona jest rurka 9 sygnalizujaca ewentualne przeciekanie wody przez uszczelnienie. Z korpusem 1 po¬ laczony jest króciec wlotowy 10 na który na^ klada sie przewód doprowadzajacy wode. Dokrócca 10 przymocowany jest zaczep 11, do którego umocowany jest koniec sprezyny sru¬ bowej 12 umocowanej drugim koncem w dzwig¬ ni 4, a dociskajacej za posrednictwem trzpienia 3 grzybek 2 zaworu w okresach wylaczeniu luzownika. W dolnej czesci korpusu 1 zaworu dozujacego umocowany jest króciec Wylotowy 13, którym woda przeplywa z zaworu do wodo¬ mierza 14 (fig. 6). W czasie przeplywu wody przez wodomierz, obrót osi 15 wodomierza prze¬ nosi sie za posrednictwem sprzegla 16, walka 17 oraz przekladni kól stozkowych 1S i 19 na os 20. Na osi 20 osadzona jest przesuwnie tarcza 21 sprzegla elektromagnetycznego 22, a Os 20 ulozyskowana jest w osi 23 na której koncu osadzona jest wskazówka 30. Koniec ofci 23 ulozyskowany jest w obudowie 24 tarczy 25 z podzialka okreslajaca ilosc wody w litrach.Na obudowie 24 nasadzona jest obrotowo oslo¬ na 26 z przezroczysta szybka 27. Oslona 26 ustalona jest wzgledem obudowy 24 wkretem 28. W oslonie 26 umocowany jest zderzak 29 o który opiera sie koniec wskazówki 30, pod wplywem sily spiralnej sprezynki 31 umocowa¬ nej w obudowie 24 i w osi 23 Wskazówki. W obu* dowie 24 u góry, na poczatku podzialki wypisa¬ nej na tarczy 25, umocowana jest sprezynka kontaktowa 32 odizolowana od obudowy 24. Po¬ dzialka tarczy 25 jest symetryczna, przy czym 360° podzialki cdpowiada ilosci 210 litrów wody przeplywajacej przez zawór i wodomierz 14.Uklad elektryczny dozownika zasilany jest pradem zmiennym 3 X 3&0 V. Wlaczenie ukladu do sieci umozliwia wylacznik 33 (fig. 1), przy czym wlaczenie sygnalizuje lampka 34. Obwód elektryczny zabezpieczony jest bezpiecznikami 48. W obwód zasilania wlaczony jest uklad transformatorków 35 polaczonych szeregowo z prostownikami 36, dostarczajacy prad staly do zasilania ukladu sterujacego. W ukladzie tym znajduje sie uzwojenie sprzegla elektro¬ magnetycznego 22, uzwojenie przekaznika elek¬ tromagnetycznego 37 oraz sprezynka kontakto¬ wa 32 i wskazówka 30. Napiecie zasilania przy¬ lozone jest do styków glównych stycznika 38 do których podlaczone jest uzwojenie luzownika elektromagnetycznego 6. Stycznik 38 sterowany jest przyciskiem 39, przy czym styki 40 pomoc¬ nicze sygnalizuja lampa 41 zamkniecie zaworu, a styki pomocnicze 42 wykorzystane sa do pod¬ trzymania pracy stycznika po zwolnieniu na¬ cisku na przycisk 39. Wlaczeniu luzownika 6 sygnalizuje lampka 43. Do wylaczania stycznika 38 sluzy przycisk 44, a do wlaczania przekazni¬ ka 37 przycisk 45. Po (nacisnieciu przycisku 45 zwieraja sie styki 46 i 47 przekaznika 37, wlacza¬ jac tym samym doplyw napiecia 24 V do ob¬ wodu sterowania stycznika 38. Wlaczenie prze¬ kaznika 37 przyciskiem 45 oznacza przygotowa¬ nie dozownika do pracy. Dozowanie wody mozna wówczas przeprowadzac w sposób przerywany, poslugujac sie na przemian przyciskami 39 i 44 z równoczesnym obserwowaniem wskazówki 30, Wskazujacej na tarczy 25 ilosc dozowanej wody, wyplywajacej z dozownika przewodem 46.Mozliwe jest równiez dozowanie okreslonej uprzednio ilosci wody przeplywajacej w spo¬ sób ciagly z Samoczynnym wylaczeniem. W tym celu ustawia sie oslone 26 w takim polozeniu na obudowie 24 tarcly 25, aby oparta na zde¬ rzaku i9 wskazówka 30 wskazywala okreslona ilosc dozowanej wody. Nastepnie przyciskiem 45 wlacza sie przekaznik 37, wlaczajac tym sa¬ mym obwód sterowania stycznika 38. Grzybek 2 zaworu dozujacego jest jeszcze zamkniety co sygnalizuje lampka 41. Z kolei naciskajac przy¬ cisk 39 wlacza sie stycznik 38 sterujacy doplyw pradu do luzownika 6, a wiec i otwarcie grzybka 2 zaworu, co sygnalizuje lampka 43. Przeplywa¬ jaca przez zawót i wodomierz 14 woda urucha¬ mia za posrednictwem przekladni stozkowej 18 i 19 oraz sprzegla elektromagnetycznego 22 wskazówke 30, która poruszajac sie w lewo zbliza sie do sprezynki kontaktowej 32. W mo¬ mencie zetkniecia wskazówki 30 ze sprezynka 32 nastepuje zwarcie obwodu 24 V przed prze¬ kaznikiem 37 (fig. 1), a wiec rozwarcie styków 46 i 47 tego przekaznika, wylaczenie luzownika 6 i zamkniecie zaworu sila sprezyny 12. Wska¬ zówka 30 wraca pod dzialaniem sily sprezyny 31 do polozenia wyjsciowego oznaczonego polo* zeniem zderzaka 29. Nastepny cykl dozowania rozpoczac mozna dopiero po nacisnieciu przy¬ cisku 45 przekaznika 37.Dozownik wyposazony jest równiez w gniazdo 47 (fig. 3) do podlaczenia przewodów zdalnego sterowania. PL