BIBLIOTEK |Opuhlik( » dnia *7 sierpni* 1968 r. / y£'*, %B \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46001 KL 57 c, 10/02 Instytut Geodezji i Kartografii*) Warszawa, Polska Wywolywaczka dyfuzyjna Patent trwa od dnia 3 lutego 1962 r.Przedmiotem wynalazku sa ulepszenia wy¬ wolywaczki dyfuzyjnej, pozwalajace na sto¬ sowanie w niej znacznie mniejszej niz dotych¬ czas ilosci wywolywacza, nie tylko bez szkody, a nawet z pozytkiem dla procesu sporzadzania odbitek.W znanych wywolywaczkach dyfuzyjnych, zbiornik na wywolywacz stanowi obudowa wy¬ wolywaczki, w która wstawia sie od góry walki wyzymajace i urzadzenie prowadnicze. W now¬ szej odmianie, wywolywaczka ma wysuwana kuwete, do której jest wstawione urzadzenie prowadnicze. W obydwóch konstrukcjach pro¬ wadnice stanowia osobna calosc wstawiona do zbiornika badz kuwety o plaskim dnie i wy¬ dluzonym ksztalcie. Na skutek takiej konstruk¬ cji, wywolywaczka na format Al dla normalnej *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa ini. Jerzy Kusmierczyk i inz. Mieczyslaw Smólka. pracy wymaga okolo 15 litrów wywolywacza i to bez wzgledu na to, czy robi sie jedna czy wiecej odbitek.Poza tym w kazdej dotychczasowej wywoly¬ waczce wyciskany przez walki nadmiar wy¬ wolywacza powracal bezposrednio do kuwety, oslabiajac i zanieczyszczajac wywolywacz nie- zuzyty.W konstrukcji wedlug wynalazku, wyzej wy¬ mienione wady zostaly usuniete przez zespole¬ nie kuwety z urzadzeniem prowadniczym, za¬ stosowanie kuwety otwartej z wkleslym dnem i zespolonym z nia urzadzeniem prowadniczym, wstawienie w kuwete wychylnie nastawnej wkladki plywakowej regulujacej jej pojem¬ nosc oraz zaopatrzenie wywolywaczki w osobna rynne sciekowa na wywolywacz wycisniety z wywolanych odbitek.Na rysunku uwidoczniono glówne czesci wy¬ wolywaczki wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycznie wywolywaczkew przekroju podluznym, fig, 2 — uzebrowanie prowadnicy dolnej w widoku wzdluz strzalki K na fig. 1 i fig. 3 — kuwete podniesiona pod katem 15° równiez w przekroju podluznym.Na schematycznie pokazanym stole 1 sa zmontowane walki wyciskajace 2, 3, do któ¬ rych jest podsunieta otwarta kuweta zespolona z urzadzeniem prowadniczyro, stanowiaca glów¬ ny element wywolywaczki.W wywolywaczce wedlug wynalazku lukowo wygieta dolna prowadnica 4 stanowi wklesle dno kuwety i jest przyspawana do dwóch scia¬ nek bocznych 5. Dodatkowe usztywnienie kon¬ strukcji stanowia oWie rury 6, 7. Dolna pro¬ wadnica 4 jest wyposazona w przyspawane wzdluznie prety badz zeberka prowadnicze 8.Powyzej prowadnicy dolnej jest osadzona w ku¬ wecie prowadnica pomocnicza 9 rozdzielajaca papiery negatywowy od pozytywowego na wej¬ sciu do wywolywacza 10. Nad tymi prowadni- cairii jest osadzona wychylnie na bocznie osa¬ dzonej osi U wkladka 12 sluzaca do zmniej¬ szenia pojemnosci kuwety i spelniajaca jedno¬ czesnie zadanie prowadnicy górnej. Wkladka 12 ma konstrukcje zamknietego plywaka, wciska¬ nego w wywolywacz celem podniesienia Jego poziomu przy malej jego ilosci. Praktycznie sprowadza sie to do tego, ze przy formacie Al wymagajacym przy dotychczasowych ku¬ wetach okolo 15 litrów wywolywacza, dla otrzy¬ mania tej samej drogi w wywolywaczu po¬ trzeba w kuwecie o dnie wkleslym okolo 10 litrów, a przy dodatkowym zastosowaniu opi¬ janej wkladki tylko 3—4 litrów wywolywacza, co jest ogromnie wygodne nie tylko przy wy¬ wolywaniu jednej pary papierów, gdzie niezuzy- ty wywolywacz stanowi odpad, ale nawet przy pracy ciaglej gdy czestsza wymiana wywoly¬ wacza uzytego w mniejszych ilosciach daje lepsze wyniki.Celem ustalenia polozenia wkladki tak, aby lustro wywolywacza zostalo dostatecznie pod¬ niesione, stosuje sie nie uwidocznione na ry¬ sunku zaczepy na sciankach 5 lub zaciski na osi 11. Po zwolnieniu zaczepów lub zacisków moze ona byc wychylona dla przegladu pro¬ wadnicy dolnej.Zeberka prowadnicze 8 przeciwdzialaja przy¬ leganiu papieru do prowadnicy dolnej, zmniej¬ szaja tarcie, umozliwiaja latwy dostep wywo¬ lywacza do dolnego papieru i pozwalaja na je¬ go plyniecie w kierunku walków z minimal¬ nym tarciem, co razem przyczynia sie do ko¬ rzystnego przebiegu procesu dyfuzji. Poza tym zeberka 8 pozwalaja na osiadanie miedzy nimi osadu powstajacego na skutek reakcji chemicz¬ nej w czasie wywolywania, wobec czego papiery slizgajace sie po tych zeberkach nie zabieraja ze soba osadu.Dla lepszego oddzielenia osadu mozna zaopa¬ trzyc dolna cz;sc kuwety w odpowiedni osadnik badz w tym celu podwyzszyc zeberka w dolnej czesci kuwety.Wywolane papiery przechodza z wywolywa¬ cza pomiedzy walki 2, 3, które wyciskaja z nidi nadmiar wywolywacza. Wycisniety wywolywacz jest wywolywaczem zuzytym, wobec czego ko¬ rzystne jest oddzielenie go od; wywolywacza w kuwecie. W tym celu jest przewidziana ryn¬ na sciekowa 13, osadzona pod walkami 2, 3.Stwierdzono, ze korzystne jest gdy poziom wywolywacza dochodzi jak najblizej pod wal¬ ki 2, 3. W dotychczasowych konstrukcjach pa¬ pier po wyjsciu z wywolywacza musial prze¬ byc znaczna droge zanim zostal wprowadzony pomiedzy walki wywolywaczki, podczas tej drogi nastepowalo w dalszym ciagu rozszerzenie papierów. Zwilzony papier pod wplywem cie¬ zaru i lepkosci przylegal do prowadnicy dolnej o znacznej powierzchni i na skutek rozszerzal¬ nosci i naprezen faldowal sie, zwlaszcza po wyjsciu z wywolywacza i tak sfaldowany byl wprowadzany pomiedzy walki, W konsekwen¬ cji tego zjawiska powstawaly braki przy wy¬ konywaniu odbitek. Zaopatrzenie kuwety we wkladke pozwala na regulowanie poziomu wy¬ wolywacza i zblizenie krawedzi wyjsciowej 14 prowadnicy dolnej 4 pod same walki.Dla osiagniecia wlasciwego zblizenia pozio¬ mu wywolywacza do krawedzi 14 przy zawar¬ tosci wywolywacza ponizej 4 litrów (dla forma¬ tu Al) mozna kuwete wraz z calym jej urza¬ dzeniem przechylic (fig. 3), podnoszac za rure 6 i stosujac podpórke 16. Aby przy takim prze¬ chyleniu nie zmienic polozenia krawedzi 14 w stosunku do walków, przewiduje sie dwa rozwiazania a mianowicie: wyposazenie kuwety w tym miejscu w krótkie oslie boczne, spoczy¬ wajace w lozyskach przytwierdzonych do sto¬ lu 1, lub wychylenie kuwety na lukowo zakrzy¬ wionych krawedziach 15 bocznych scianek 5, których srodek krzywizny znajduje sie na prze¬ dluzeniu krawedzi 14. W polozeniu uwidocznio¬ nym na fig. 3 mozna stosowac minimalna ilosc wywolywacza (okolo 3 litrów dla formatu Al), przy czym dochodzi on równiez pod sama kra¬ wedz 14 z jednej strony i obmywa dolny ko¬ niec prowadnicy pomocniczej 9 z drugiej strony. Skrócona w tym przypadku droge w wy- — 2 —wolywaczu o okolo 25*/* mozna skomlpensowac, zmniejszajac o te 25?/© predkosc posuwu papie¬ rów przez wywolywacz.Wywolywaczka wedlug wynalazku wyróznia sie latwoscia w obsludze, racjonalnoscia kon¬ strukcji i daje duze korzysci eksploatacyjne przy zapewnionej dokladnosci dzialania. PL