PL45835B1 - - Google Patents

Description

W dotychczas znanych sposobach wytwarza¬ nia ,gliikoiMu wychodizi sie na ogól z kwiasiu glikoloweigo, o wizorze I, który taondJensuje sie do kwasu poliglikoliowego o wizorze II i za po¬ moca prólzniLowej djestyilacji wytwarza z niego glflkolid o wzorze III. Metode te podaje opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2 668 162 i R. Grttter, Chemiker Zeitung, rocznik 65 str. 84 (1941).(Przez stosowanie tego skomplikowanego, cza- soohlonnieigo sposobu destylacji lumozliwiaijacego pnzerób malych porcji, mozna ibyio otrzymywac tylko nieduze wydajnosci, poniewaz stopiony kwas poliglikolowy, utrzymywany przez dluzszy okres czasu w temperaturze powyzej 220°C ule¬ ga w znaciznym istopniu rozkladowi. jPilzy wyiwarraanriiu gjlijtoofliidu bezposrednilo z soli sodowej kwasu chloro- lub bromooctowe- go pnzez destylacje (Bischoff i Waiden. Rocz¬ niki Chemii Liebiga tom 279 str. 45 1894 rok), zostaje przekroczone w kazdym pirzypadku stadium kwasu poili^likioilowfego. Przy stoso¬ wanych warunkach doswiadczenia i w odpowie¬ dnio wysokich temperaturach wydajnosc jest jednak mala. Oprócz tego otrzymany produkt jest silnie zanieczyszczony. Przyczyna tego jest przede wszystkim to, ze przemiana soli sodowej kwasu chtarowcooctowiego w kwas poBgilikofLowy i w halogenek sodu jest spontaniczna i siilnie egzotermiczna tak, ze powstaly kwas poligli¬ kolowy narazony na dzialanie termiczne ulega czesciowo rozkladowi.Wyzej wymienionych wiad unika sie wedlug wyiniaLIazkiu w iten sposób, ze do kwasu poli- glikolowego dodaje sie obojetna sproszkowana substancje, o niskim ptrzewodindctwie ciepla, a nastepnie kwas poliglikolowy poddaje sie subdimacji prózniowej.Korzystnie przy sublimacji prózniowej podno¬ si sie powoli temperature od 150 do okolo400°C. Osiaga file przez to stosunkowo szyb¬ kie sublimowanie, oraz powstawanie coraz mocndejszeij poduszki, która calkowicie przeciw¬ dziala stapianiu sie kwasu poliglikolowego przy zbyt wysokich temperaturach.Zanieczyszczenia otrzymanego glikolkLu, prze¬ waznie kwasne ekstrahuje sie aa pomoca eteru alifatycznego, korzystnie etanu dwuetyflowego i ewentualnie tak; wstepnie oczyczczony glikolid rozpuszcza i ponownie wytraca. Szczególna zaleta sposobu wedlug wynaiLazkiu jest to, ze mozna go przeprowadzic, stosujac dowolntie wielkie porcje wsadu, a oprócz tego w sposób ciagly. Dalej sposóib ten ma te zaleta, ze wydajnosc gji- kolidu jest stosunkowo wysoka, przy czym za¬ wiera on tylko niewiele zanieczyszczen. Poza tym po sublimacji pozostaje sproszkowana po¬ zostalosc dajaca sie latwo usunac, podczas gdy w znanych sposobach destyflacji pozostaje twarda, trudna dio usuniecia pozostalosc. Korzy¬ sci te osiaga sie przez dodatek substancji obojet¬ nych, które przede wszystkim przeciwdzialaja to¬ pieniu sie kwasu poliglikolowego w wysokich temperaturach.Odpowiednimi, obojetnymi sproszkowanymi substancjami sa np. bardzo drobny piasek mor¬ ski, proszek szklany, maczka ceglana oraz siar¬ czan baru.Jako substancje obojetna mozna równiez. sto¬ sowac chlorek aJkaflfcany otrzymany w proce¬ sie wyitwarzanda mieszaniny kwas podiglikolo- wy — chlorek alkaliczny, z soli alkalicznej kwa¬ su chdorowcooctowego, poniewaz jest on w po¬ staci bardzo dobrze rozdrobnionej zmieszany z kwasem poligllkolowyim.Kwas poltlgLikolowy wytwarza sie w ten sposób, ze bezwodna sól sodowa kwasu chloro¬ octowego poddaje sie reakcji w ciagu dwóch dni pod normalnym cisnieniem w temperaturze 100—450 °C. Z otrzymanej mielszaininy kwasu po- liglikolowego z chlorkflem sodowym mozna usunac chlorek sodowy przez ekstrakcje woda lub pozostawic go w mieszaninie z 'kwasem po- ligliikolowyim. W przypadku usuniecia chlorku sodowego pozostajacy suchy kwas poliglikolowy zmieszany z substancja obojejtna przeprowadza Ale iw poliglilkoMd na drodze sublimacji próznio¬ wej w tempertaiurze 200—220°C.Jezeli z mieszaniny kwas poliglikolowy — chlorek sodowy nie usunie sie chlorku sodo¬ wego, lecz pozostawi jako substancje obojetna w procesie subMmacjd otrzymuje sie wydajnosc rzedu 80%. Otrzymany glikolid jest czysto — bialy, czesci kleiste i niesublimujace pozostaja w pozostalosci chlorku sodowego. Caas reakcji jest stosunkowo kratki i wynosi równiez dla dowolnie duzych wsadów tylko 3 godziny.Przyklad I. 750 g suchej soli sodowe} kwa¬ su chlorooctowego poddaje sie reakcji w ciagu 44 godzin w temperaturze 130°C w suszarce. Po wymyciu woda chlorku sodowego i po wysusze¬ niu pozostaje 355—366 g kwasu poliglikolowego. 100 g suchego kwasu poglikolowego, dokladnie zmieszanego z 400 g bardzo drobnego suchego piasku morskiego, wprowadza sie do próznio¬ wego pieca sublimacyjnego w warstwie o wyso¬ kosci 5 mm, wyposazonego na przemian w ply¬ ty grzewcze i chlodzace i po zmniejszaniu cisnienia do 4 — 10 torrów zaczyna ogrzewac.Ogrzewanie tak sie reguluje, ze temperatura plyt grzewczych wynosi 350°C. Po 3-godzdnnym okresie ogrzewania sujbiknaoja jest zakonczona.Na kazdej plycie chlodzacej wytraca sie po 70 g (70°/t) glikolidu. Otrzymany glikolid jest suchy, slabo zabarwiony na zólto i posiada liczbe kwasowa 40—60.Przykladu. 750 g. suchej soli sodowej kwa¬ su chlorooctowego poddaje sie reakcji w ciagu 44 godzin w temperaturze 130°C w suszarce. 400 g otrzymanego produktu, skladajacego sie z 191,2 g kwasu poliglikolowego i 208,8 g chlor¬ ku sodowego ogrzewa sie nastepnie w próznio¬ wym piecu do sublimacji w takich samych warunkach, jak podano w przykladzie I. Po 3 godzinach wytwarza sie 150 g glikolidu (= 78,4Vo w stosunku do 96^/^^owego produktu wyjsciowego). Glikolid jest suchy, bialy i po¬ siada liczbe kwasowa 40—80.Przyklad III. 100 g glikolidu (liczba kwaso¬ wa 40—80) otrzymanego jak w przykladzie II ekstrahuje sie tak dlugo eterem, az w odpro¬ wadzanym eterze nie stwdierdzi sie kwasnych skladników. Po wysuszeniu otrzymuje sie gliko¬ lid z wydajnoscia 83*/o teorii, o liczbie kwaso¬ wej 0,7.Przyklad IV. 200 g glikolidu wstepnie oczyszczonego na drodze ekstrakcji eterem jak w przykladzie III, o liczbie kwasowej 0,7 roz¬ puszcza sie w 300 ml acetonu. Nieco metny roztwór odsacza sie i odidesitylowuje z niego tyle acetonu, az ciezar roztworu wynosi 358 g. Go¬ racy stezony roztwór wkrapla sie powoli wsród energicznego mieszania do 1000 ml ete¬ ru. Wyitrajca sie bialy gltkiollfllri Po odsaczeniu i wysuszeniu otrzymuje sie produkt z wydaj¬ noscia 175 g (87,5Vo), liczba kwasowa wynosi 0,3 — Q,5. 2 — PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania gliikoiLkki z kwasu po- lijglUkoloiweigo, znamienny tym, ze kwas po- liiglitooaawy zmieszany z obojetna, sproszko¬ wana substancja, o niskim przewodnictwie ciepla, poddaje sie sublimaetfi prózniowej, powoli potfeoszac temperature z 150° do oko¬ lo 400°C i z otrzymanego glikolidu usuwa zanieczyszczenia ma drodze ekstaraikejd za po¬ moca allfaitytiznego eteru, korzystnie eteru dwiuetylowego, po ozyim wstepnie oczysz¬ czony igUjkoldjd korzystnie rozpuszcza sie i po¬ nownie wytraca.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze subHmaicji prózniowtej poddajje flde kwas poliglikolowy w mieszaninie z chlorkiem alkaldicznym, oftrzyraan-yni w procesie iwytrwa- raaaia (kwasu poiiglikolowego z soli aflkaliaz- nej (kwasu chfcirowicooctawegp, Jako substan¬ cja obojetna. VEB Filmfabrik Agfa Wolfen Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy n-H0-CH2-C00H Wzor I C-CHj-CO-0-], * xHtQ Wzór K [-CH.-C0-01 f CH CO — 0v 7 \) —CO' Wzór DI CH, PL