PL45817B1 - - Google Patents

Description

Znane jest juz wytwarzanie twardych plyt wlóknistych ze zrebków lub imanych zawieraja¬ cych lignooehiioze materialów za pomoca roz¬ wlókniania i tworzenia masy wlóknistej z za¬ wiesiny wodnej wlókien na stidie, przy czym masa ta jest odwadniana az do zawartosci wil¬ goci 60—64*/#. Nastepnie masa zostaje sprasowa¬ na na goraco w prasie hydraulicznej na sito¬ wym podkladzie, na jednostronnie gladka ply¬ te. Sposób ten wymaga jednakze bardzo duzych ilosci wody, a ponadto do scieków dostaje sie okreslona Mosc rozpuszczaJnych produktów or- gantanych, a takze krótkich wlókien, które znacznie 'zanieczyszczaja rzeki, do których s&e- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Vojtech Nagy, Zde- nek Lisler, inz. Karol Zembers, inz. Anton Dvo- rafc, Titar Ferks ii ind. Miroalay Keda, ki te sa odprowadzane. Ponadto wytwarzaniu plyt wlóknistych „sposobem mokrym" towarzy¬ scy duze zuzycie wody i wskutek tego budo¬ wanie zakladów wytwórczych jest zwiazane z drogami wodnymi. W celu umozliwienia wy¬ twarzania plyt wlóknistych równiez w ubo¬ gich w wade krajach zostaly zastosowane tzw. sposoby suche Itób pólsuche; sposoby te umo¬ zliwiaja takie przygotowanie materialu wlók¬ nistego bez nadmdairu wody, ze po przeprowa¬ dzeniu rozwlóknienia wlókna zretoki sa pobdara- ne z zawiesiny powietamej i dafej przerabia¬ ne. Zaleznie od zawartosci wilgoci w masie wlóknistej moga byc prasowane obustronnie gladkie albo równiez jednostronnie glaótte pky- ty. Stosujac ten sposób, przy wtoscftwym pro¬ cesie wytwarzania nie ma juz zadnych szkodM- wych scieków, co w stosunku do dotychczas stosowanych tzw. mokrych sposobów stanowiznaczne udoskonalenie. Wytwarzacie sposobem suchym plyty maja jednak te wade, ze odzna¬ czaja sie mniejsza wytrzymaloscia i wieksza higroskopjjnoscia niz plyty wlókniste wytwarza¬ ne sposobem mokrym. Wskutek tego przy spo¬ sobie suchym okazalo sie konieczne dodawanie materialu wiazacego w postaci sztucznej zywicy, a to w calu uzyskania tafckah samych wlasciwos¬ ci, jakimi odznaczaja sie plyty -wytwarzane sposobem mokrym. Pociaga to za soba pewne utrudnienie procesu wytwarzania, a mianowi¬ cie po pierwsze dlatego, ze do linii produkcyj¬ nej trzeba wlaczyc dodatkowe urzadzenie do wprowadzania tej zywicy, a po wtóre dlatego, ze sztuczne zywice sa stosunkowo drogie.

Znane sa równiez sposoby wytwarzania plyt wlóknistych lub wyprasek z materialu zawiera¬ jacego li&wceiuiloze, przy których wytwairzane sa jednostronnie g^adkde twarde plyty wlókni¬ ste bez materialu wiazacego, przy bandzo wyso¬ kich temperaturach i cisnieniach. ZrebkA przy tym poddawane sa dzialaniu pary o wysokim cisnieniu az do 70 atu, przy czym w zawie¬ rajacym lignoceluloze materiale zostaje aktywo¬ wana lignina, która nastepnie przy nastepu¬ jacym z kolei prasowaniu wykorzystywana jest do sklejania wlókien. W porównaniu z ply¬ tami wytwarzanymi sposobem mokrym plyty te maja jednakze znacznie mniejsza wytrzyma¬ losc udarowa. Poza tym plyty te maja mniej¬ sza wytrzymalosc na (brzegach, co mozna wy¬ tlumaczyc tym, ze podczas prasowania z obsza^ rów brzegowych ulatnia sie para wodna, która konieczna jest do wymaganego powiazania cza¬ stek drewna przy prasowaniu na goraco. Daje sie to zauwazyc równiez po jasniejszym kolorze tych plytek na brzegach. W celu uzyskania plyt o równomiernych wlasciwosciach trzeba z brze¬ gów tych plyt odcinac stosunkowo szerokie pa¬ ski Poza tym znane sa jeszcze sposoby, przy któ¬ rych ksztaltowe wypraski wytwairzane sa za po¬ moca prasowania malych czastek drewna bez dodawania srodków wiazacych, w szczelnie zam¬ knietej formie, przy temperaturze 125-*210°C i Cisnieniu 50—300 afn.

Po okreslonym czasie reakcji pozwala sie wystygnac wypra&ce przy stalym naciskiu. Wsku¬ tek zastosowania wysokiego nacisku powstaja wypraski o duzym ciezarze w^usdiwym 1,35 — 1,4 G/cm5, których przy plytach Wlóknistych nie jest jednakze pozadany. Skomplikowany przebieg prasowania, a mianowicie przede wszy¬ stkim chlodzenie formy w drugiej czesci pro¬ cesu prasowania, wymaga niezwykle dlugich cykli prasowania (powyzej 25 minut), a ponad¬ to znacznego zuzycia wody chlodzacej; wytwa¬ rzanie to jest zwiazane równiez z duzymi zwla¬ szcza stratami cieplnymi, które ujemnie wply¬ waja na jego ekonomie.

Zostalo stwierdzone, ze przy zadnym ze zna¬ nych dotychczas sposobów wytwarzania pod cisMeniem i przy wysokich temperaturach plyt wlóknistych lub wyprasek z zawierajacego lig¬ noceluloze materialu, badz ze stosowania srodka wiazacego, baidz tez bez niego, nie byly wyko¬ rzystywane w pelnym zakresie rozpuszczalne w wodzie tworzywa, które powstaja przy dziala¬ niu para pocietego materialu i które maja zna¬ czenie dla tworzenia srodków wiazacych oraz dla sklejania wlókien wytwarzanych plyt. Tworzy¬ wa te byly wymywane na przyklad przy wytwa- rzamiiu plyt wlóknistych sposobem mokrym za¬ równo podczas przygotowywania przed praso¬ waniem jak i podczas pierwszej fazy prasowa¬ nia. Przy zastosowaniu sposobu suchego mate¬ rial podstawowy byl suszony do zawartosci wil¬ goci 8°/o luib jeszcze nizej, tak ze i tu równiez nie mozna bylo wykorzystywac rozpuszczalnego w wodzie tworzywa, a to wskutek braku po¬ trzebnej do przebiegu reakcji wilgoci. Przy pól¬ suchym sposobie wilgotnosc jest wprawdzie zawarta w granicach 25—36V», ale wyparowuje ona natychmiast na poczatku prasowania i nie moze byc juz wykorzystana do przebiegu reak¬ cji, a zatem do utworzenia tworzywa wiazacego.

Przy suchym i pólsuchym sposobie stracona zastaje zatem w pierwszej chwili prasowania wilgoc uplastyczniajaca.

W odróznieniu od tych sposobów, wedlug ni¬ niejszego wynalazku zrebki przez dzialanie pa¬ ra zostaja tak przygotowane do dalszego roz¬ wlókniania przy srednich i niskich Cisnieniach, ze stopien odbudowy materialu zawierajacego liignocelulaze kontrolowany jest w z góry usta¬ lonych granicach, wyznaczanych przez przera¬ biany material za pomoca anaitizy ilosci rozpu¬ szczalnych w wodzie tworzyw, kstoóre wplywaja na wytrzymalosc udarowa plyt. Wynalazek po¬ lega zatem na skomibinowandu klontroli przy¬ gotowania zawierajacych lignoceMaze materia¬ lów za pomoca dzialania para przy srednich li niskich cisnieniach z nastepujaca po tym prze¬ róbka rozwlóknionego surowca oraz z przygo¬ towaniem masy wlóknistej.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, podobnie jak przy plytach wytwarzanych sposobem mo¬ krym, otrzymuje sie twarde plyty wlókniste — 2 —o dobrej wytrzymalosci udarowej, natomiast regulowana podczas dzialania materialu para i w granicach od 2 do 30°/e utrzymywana za¬ wartosc rozpuszozailnycih w wodzie tworzyw oraz wilgotnosc rozwlóknionego wstepnie wy¬ suszonego do 2—30Vo materialu dobierana jest w z góry ustalonym, zaleznym od stosowanego, zawierajacego lignoceluloze materialu, stosunku wedlug którego zostaje regulowane w czastie ciagle lub przerywane wypuszczanie okreslonej ilosci mieszaniny pary z gazem z obszaru pra¬ sowania, podczas procesu prasowania materia¬ lu przy temperaturze 180—260°C i nacisku 25 — 71 kG/om*.

Na rysunku jest przedstawiony schematycz¬ nie przyklad wykonania blaoh prasujacych, któ¬ re sa stosowanie przy prasowaniu zawierajacego lignaceMaze materialu sposobem wedlug ni¬ niejszego wynalazku.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem postepuje sie w taki sposób, ze drewno luib inny zawiera¬ jacy lignoceWoze mastefrial tjostaje pociety w znany sposób, a nastepnie zostaje przez krót¬ ki przeciag czasu poddany dzialaniu pary przy srednim Jiub ndskim cisnieniu 1,5 — 20 atn.

Ozas dziailantiia para i temperatura lub nacisk sa zalezne od rodzaju surowca i wyznaczane sa za pomoca kontroli stopnia odbudowy materia¬ lu zawierajacego liignoceluloze przez analize ilo¬ sci rozpuszczalnych w wodzie tworzyw,, co przy tego rodzaju sposobie jest bardzo wazne. Do wytwarzania plyt wlóknistych o wystarczajaco dobrej wytrzymalosci udarowej, która podob¬ na jest do takiejze wytrzymalosci uzyskiwanej przy sposobie mokrym, konieczne jest utrzy¬ mywanie zawartosci rozpuszczalnych w wodzie tworzyw w granicach od 2 do 30V*. Przy przy¬ gotowaniu materialu wlóknistego moga byc sto¬ sowane, dzialajace katalitycznie chemikalia, takie jak niektóre alkaliczne albo równiez kwa¬ sne zwiazki, jak na przyklad soda kaustyczna, soda kalcynowana, kwas siarkowy lub chlorek cynkowy i tomie.

Poddany dzialaniu pary material jest nastep¬ nie rozwlókniany w znany sposób, na przyklad na rozwlókniarce tarczowej, a nastepnie w mia¬ re potrzeby suszony do wilgotnosci 2—30°/». Za¬ wartosc wilgoci zalezy od rodzaju zastosowa¬ nego surowica oraz od zawartosci rozpuszczalnych w wodzie tworzyw i dlatego wlasnie jest kon¬ trolowana. Podczas suszenia, które w odpowie¬ dni sposób jest ptrzeprowadzone w strumieniu powietrza, mozna usuwac grubsze czastki, które sa nastepnie mielone ha specjalnym mlynie, a czastki wlókien frakcjonowane odpowiednio do ich wielkosci Korzystne jest wykorzystywanie przy suszeniu ciepla, jakie zostalo zakumulo¬ wane w materiale podczas jego przygotowywa¬ nia. Poszczególne frakcje sa odtransportowane pneumatycznie do jednej lub kliku komór ksztal¬ tujacych przez które wilókna sa równomiernie przekazywane na ruchoma tasme i to w taki sposób, ze drobne czasteczki ukladane sa na powierzchniach, a czastki wieksze — jako war¬ stwa srodkowa tworzonej masy wlóknistej. Ta¬ sma ta przenosi mase wlóknista do pracujacej sposobem ciaglym walcowej prasy wstepnej w której masa zostaje w znany sposób scis- najeta. Sciskanie to odlbywa sie na zimno (bez podwyzszania tetmpertaury) albo przy podgrze¬ waniu masy do temperatury powyzej 100°C, wskutek czego po pierwsze nastepuje znaczne scisniecie masy (które uwidocznila sie równiez malym (Sprezynowaniem po przejsciu wstepnego prasowania), a ponadto lepsza spójnosc, która umozliwia obcinanie masy z ostrymi krawe¬ dziami oraz pewniejsze manipulowanie nia przy dalszym transportowaniu. Dzieki temu skraca sie czas prasowania w hydraulicznej prasie go¬ racej. Przed wejsciem do goracej prasy hydra¬ ulicznej mozna mase skrapfiac w razie potrzeby badz woda, badz roztworami, które zawieraja czynne materialy do ochraniania gotowych plyt od szkodników roslinnych lub zwierzecych, badz roztworami przeciwogndowymi, badz tez roztwo¬ rami, które zwiekszaja odpornosc na wilgoc.

Rozumie sie samo przez sie, ze srodki te moga byc dodawane w dowolnym innym miejscu linii produkcyjnej, jak na przyklad przy dziala¬ niu para lub przy rozwlóknianiu.

Prasowanie materialu zawierajacego lignoce¬ luloze bylo dotychczas przeprowadzane w zam¬ knietej przestrzeni i w taki sposób, ze spra¬ sowany material sam tworzyl szczelne zamknie¬ cie. Tworzenie zamykania za pomoca samego prasowanego materialu moze byc w ten sposób osiagniete, ze ma 'brzegi prasowanego materialu zostanie naniesiona grubsza warstwa i ze zni¬ kniecie powstaje przez scisniecie materialu. .Wa¬ da tak przeprowadzanego sposobu sa powazne straty materialu.

Wedlug wynalazku równowaga reakcji two¬ rzenia sie materialów wiazacych jest w taki sposób utrzymywana, ze zawartosc rozpuszczal¬ nych w wodzie tworzyw i wilgotnosc rozwlók¬ nionego materiaiu dobierana jest w z góry ustalonym stosunku, zgodnie z którym nastepnie podczas prasowania jest regulowane w czasie odprowadzanie mieszaniny pary i gazu (która 3 —L**0| itlufetfrtt *r mtmtóijfi mu 2,dmó& mv X iW w 4B%idw^ ^b 4» irt&wa dBfrifru * *M lip flfc* wmasp \\mmM &bto -swwwwws*- JmBBtL muImmm |i|M||n|Q£A ^fftSttHBSBMBSB. "HHSMMAAk wJRPP* 3WP5BMWBBWP -¦ ^^¦aj^JFOW?' ^BUJBSjBfBBWf* flrw5BBsBBBBfv juanobu i wmiiaiaTaiiiir liloAini ^acksadóasr iUmAosc- •i'PPI ¦!" -T sBflWf^^Bi^sSIWr* 6HH*Jl^"* '¦•l*HBJBBF*WP^r • JHMJPKTCP* -SOfiJJafla jsa Aflba ifflnnhh JcflBtftfttW' i. ^naze Jbfc wykonane na flmwiifr J»W**NI1* Jataffhfl*' ntriM/ininirtia iflwsl <4^nL»>wh jj^gjaainaAHr IrtfPT jb^bbs lPSPflP^jBl^P*" JBJBJrP' 'KWBRfBf* tPOOJBSBBJBlFBF» JBfPr* JBJOBB^ bac dZ BrnMfrtBTsyjiurn jndackzir iBBMBoi AAfl/toaaimOT JuniiMmo-niUi *v»lrtWtw»»i jlftailrf AosrOBfi ^esAnguania ^AAdEaiAf AtiiAB&iBHuW BBttnr tIWw^PP^ iPB^TW^lPW*^ ¦¦^IfWBlgBBW^ «F*9Br*0BWBB»Br .^jBBBEIr z .flazain liflat.AdonysfiMiaonar jv ^afiBHBb ii^Bai^BBflU- ^ BF^*^ '?¦¦*? ,BJ^BB^v:^n|B|BBPH|B' Br ¦JrnBW iP-lBBJBBBPBPBF **Fr JT ^jfBwJWBfW-^^WCT JBBWRJBBWJfF *W^r BF *fPOf^PB* '.^BBi alV. ,ftw irrfiiBflBrinvian jadbinuHaa^Kai<£ie Akaka- W*w* *TW* JfFwPffJH|lv *W WBBBywWBBByBB? V^» JBP^BBB* ml odprowadzaniu mieszaniny $£ty £ j$ 2€> jndcMBKBZlinA .Za lwA *wlwfv««m»«a.—» ~ *. AaA^ 4T fwbbjbbjbjibip^f ^«f aflrl** *B3B«pp^wBP«^BlF BBn,Br «AnnMft w jtflki ^r***^, jae jaioftkottiaiia AOoM)BZAsilLe rTBfP^Pir ^ wpl^lf 'flB^BSBftfp ^B" .jBBBB^P^^Pf^B* -BJB^DIPBBBBP^ TCmjaaiBMBi crBJBfiirt chjBBaksBD&i kmrarrtkr^^ Ate ^BPB^^P^^Ir ¦^pB•^yw•JW^.• F^T "*fPlPBflpB"BJl|l JOlWPBP^BF jtBflli isttre zflJy#xip ^d jEDuboSri. sssnar Abma Ad Jlilft MEBCKBL & "»^»" ilfisz OfihlatfiBttLDda AOd AA- aai%(y^ b! urtWHHi ^gtotfBtejtpBH tTaloo serowiec-moga "byt rocbtaje drewna, a -zatem jdrtwuo -% ^drzew i^as- tydi ii *tidcte9tycli» ~a tfldcde iIkw u&wi&ra&t)ioe "ti- ^ocwdtdoze msub6CBiaxyf oraz ~jwuy menty drewnat ^c^nz przy tym spoael3fte-ffwe»trzy- ^a 4b^ utakto «fej|# ijjiimwitnii^ifafa ^Uiifen.

^Btet^MB<«iital« i^mi^d»^^:«^^ przy rozwlókmianiu, ""itiiWliTr tQCT»w»ranJu i jEjraaowaniiM.

Z a s Jt r zezeaia patentowe z >dnftitifiiiK 0lrtHrimii ^Mwierz- chniami, « 7W»itm|agy 4iy«h lwttpL>nKiPB ijMiitt poty fff^y ««miBiiib U«> iIb^H* inAinir em ^JeiiiHaniii *pata mntmJB>ii i &s*mjanym*- m w ^randasuch i^d a—»•/• jaiwwiftiiife »o«pu- ^¦itBj^tfi -w «o««jw4ilBBAaorm BiurtiBrinii w #pbHL- ¦ttliaki, .4kto«rara jatt « #»fy uatalonj^, bieznym ad iitórywi ciagle iute au c fanoMiaiKbi «BB*B*iaku #rzir 180 do 260°C 1 nacisku od 2f 4o 7* 2- Spmfr wadk* uMite. i, iv -aanr -z ^OBHtttlDHMBi4. 5. zwiazków chemicznych, jak na (przyklad sody kaustycznej, weglanu sodowego, kwasu siar¬ kowego, chlorku cynkowego i innych.

Slposób wedlug zaistrz. 1^3, znamienny tym, ze przeznaczona do prasowania masa wlók¬ nista jest wstepnie prasowana przy pod¬ wyzszonej temperaturze, ponad 100°C.

Blachy prasujace do stosowania sposobu we¬ dlug zastrz. 1—4, znamienne tym, ze jedna z tych blach (1) zaopatrzona jest na calym obwodzie w stanowiace z nda jedna calosc obrzeze, wystep lub rame <2) itp., która jed¬ noczesnie ustala format wyrobu. 6. Blachy prasujace wedlug zastrz. 5, znamien¬ ne tyim, ze wysokosc obrzeza lub wystepu (2) jest itak duza jak grubosc wyiprasM. 7. Blachy prasujace wiecfclug zastrz. 5 i 6, zna- miernie .tym, na jest w podwyzszone obrzeze lub wystep (2), który jest wyzszy niz grubosc wypraski, a druga — w umieszczony naprzeciw rowek.

Drevarsky Vyskumny Ustav Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 13 14