£ § Opublikowano dnia 13 marca 1962 r. 4l (BIBLIOTEKA* Urzedu Patentsweg POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45708 KI. 35 c, 3/04 Zaklady Budowy i Naprawy Maszyn Drogowych „Madro"*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Kraków, Polska Hamulec elektromagnetyczny na prad zmienny Patent trwa od dnia 28 lipce 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest elektromagne¬ tyczny hamulec do silników elektrycznych pra¬ du zmiennego, znajdujacych zastosowanie przy suwnicach, dzwigniach i innych urzadzeniach mechanicznych, w których pozadane sa jak najmniejsze wymiary silników napedowych oraz ich hamulców.Znane sa i stosowane w róznego rodzaju urzadzeniach technicznych hamulce elektroma¬ gnetyczne pracujace jako oddzielne urzadzenia na zasadzie indukcji pola magnetycznego po¬ wstalego wokól rdzenia uzwojenia elektroma¬ gnesu zasilanego pradem stalym, jednakze tego rodzaju hamulce nie nadaja sie do zastosowa¬ nia w budowie maszyn budowlanych, dzwigo¬ wych i transportowych z uwagi na skompliko¬ wana budowe, koniecznosc stosowania dodatko¬ wego zródla zasilania pradem stalym niezalez¬ nie od zasilania silników pradem zmiennym, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Jerzy Siepak. oraz ze wzgledu na duze ciezary i gabaryty tych hamulców.Powyzszych wad i niedogodnosci nie wykazu¬ je hamulec elektromagnetyczny wedlug wyna¬ lazku, pracujacy na zasadzie indukcji pola ma¬ gnetycznego pod wplywem przeplywu przez uzwojenie hamulca £radu zmiennego zasilaja¬ cego hamowany silnik. Istota wynalazku jest konstrukcyjne polaczenie w jeden zespól silni¬ ka napedowego z hamulcem elektromagnetycz¬ nym, którego elektromagnesy zasilane sa pra¬ dem zmiennym, zamiast pradu stalego zasilaja¬ cego elektromagnesy hamulców budowanych do¬ tychczas jako samodzielne urzadzenia. Rozwia¬ zanie takie jest szczególnie korzystne w zasto¬ sowaniu do maszyn dzwigowych ze wzgledu na prosta budowe, maly ciezar i wymiary gabary¬ towe silnika z hamulcem, oraz ze wzgledu na zasilanie pradem zmiennym, nie wymagajace stosowania dodatkowego zródla £radu stalego.Hamulec dobudowany na drugim koncu walka silnika stanowi jedna calosc z silnikiem. Dzia-lanie hamulca jest.sprzezone z dzialaniem sil¬ nika, a mianowicie w momencie'wlaczenia pra¬ du zasilajacego do , sjlnika nastepuje równo¬ czesny ptzepljlw pra«ki przez cewki hamulca, zamyka|4cy obwód magnetyczny, na skutek cze go poie magnetyczne przyciaga zwory umoco¬ wane do plytek ciernych hamulca powodujac jego zluzowanie. Natomiast w momencie odla¬ czenia doplywu pradu elektrycznego do silnika nastepuje przerwanie doplywu pradu do cewek hamulca, przy czym sprezyna spiralna dziala¬ jaca swa sila na plytki cierne wytwarza mo¬ ment hamujacy, dzialajacy na ruchome pod wplywem momentu bezwladnosci masy silnika i innych elementów napedowych.Na rysunku uwidoczniono przedmiot wyna¬ lazku, przy czym fig. 1 przedstawia hamulec w przekroju poprzecznym wzdluz osi silnika, a fig. 2 -^- ten sam hamulec w przekroju wzdluz linii A — A na* fig. 1.Do zewnetrznej obudowy normalnego silnika 1 pradu zmiennego przymocowana jest plyta nosna 2 hamulca. Do tej plyty przymocowana jest srubami 4 stala plytka cierna 3 zaopatrzo¬ na w wykladziny 15 ze skóry lub innego ma¬ terialu o duzym wspólczynniku tarcia, umoco¬ wana za pomoca nitów 5. Do plyty nosnej 2 przymocowane sa za pomoca spawania trzy trzpienie gwintowane 6, na koncach których jest umocowana plyta regulacyjna 7 zaopa¬ trzona w trzy rdzenie elektromagnetyczne 8 z nawinietym na nich uzwojeniem 9. W plycie regulacyjnej 7 osadzona jest gwintowana tule¬ ja 10 zabezpieczona przed wykreceniem nakret¬ ka 11 i mieszczaca w sobie sprezyne 12 dziala¬ jaca swa sila na piaste 13 plyty dociskowej 14 opairtej na trzpieniach 6 i zaopatrzonej w wy¬ kladzine 15 umocowana nitami 16. Miedzy sta¬ lymi plytami ciernymi 3 i 14 umieszczona jest srodkowa stala plyta cierna 17 oparte równiez na trzpieniach 6 i wyposazona z obu stron w wykladziny cierne 18 mocowane nitami 19.Z lewej zewnetrznej strony plyty 14 umocowa¬ ne sa trzy zwory 20 dla elektromagnesów 8 i 9 ustawionych naprzeciw tych zwor. W osi srod¬ kowej hamulca, miedzy plyta nosna 2 i piasta 13 znajduje sie piasta 21 umocowana na wol¬ nym koncu walka 22 silnika 1. Piasta 21 za¬ opatrzona jest w wieloklin 23, na którym osa¬ dzone Sa dwie ruchome plytki cierne 24, umie¬ szczone miedzy stalymi plytkami ciernymi 3, 17 i 14. Caly mechanizm hamulca jest osloniety stalowa oslona* 25 zaopatrzona w Szczeliny 26 dla przewietrzania. W momencie wlaczania pcadu elektrycznego do silnika 1 nastepuje równoczesny przeplyw pradu przez cewke 9 elektromagnesu 8, wskutek czego powstaje pole magnetyczne, którego sily przyciagaja zwory 20 wraz z plytka 14, przy czym sciska¬ na jest sprezyna 12, a miedzy plytkami cier¬ nymi 3, 14 i 17 powstaje luz umozliwiajacy swobodne wirowanie plytek 24, wraz z piasta 21 i walkiem 22 silnika 1. Natezenie pola ma¬ gnetycznego, a wiec i wielkosc sily przyciaga¬ jacej zwory 20 sa proporcjonalne do wartosci napiecia pradu przeplywajacego przez uzwoje¬ nia elektromagnesów i odwrotnie proporcjo¬ nalne do ilosci zwojów oraz czynnej powierz¬ chni elektromagnesów. W zwiazku z tym war¬ tosc sily moze byc dobierana droga obliczen, do zalozonych warunków pracy hamulca, przez odpowiedni dobór napiecia, ilosci zwojów i po¬ wierzchni elektromagnesów. Dzialanie elektro¬ magnesu utrzymuje sie przez caly czas pracy silnika, a w momencie zamkniecia doplywu pra- du* zanika pole magnetyczne, przy czym sprezy¬ na 12, dzialajac swa sila na plytke .14, zaciska miedzy soba i plytkami 17 oraz 3 wirujace wraz z walkiem silnika plytki cierne 24, wywo¬ lujac moment tamcia dzialajacy hamujaco na wirujacy pod wplywem bezwladnosci wirnik silnika 1 oraz dalsze elementy napedu, pola¬ czone z walkiem silnika.Wartosc momentu hamujacego moze byc re¬ gulowana w pewnym zakresie droga regulacji sily sprezyny 12, co uzyskuje sie przez pokre¬ canie gwintowanej tulei 16. Ponadto mozliwe jest dostosowanie momentu hamujacego do wielkosci hamowanego silnika droga dobiera¬ nia odpowiedniej ilosci i odpowiednich sred¬ nic ciernych plytek hamulca. W miare zuzywa¬ nia sie ciernych wykladzin plytek hamulca istnieje mozliwosc regulowania skoku plytki dociskowej 14 ze wzorami 20 przez przesuwa¬ nie w kierunku plytek ciernych plyty regula¬ cyjnej 7 na gwintowanych sworzniach 'S. 6 15 16 17 21 Fig 2 Zam. 219. RSW „Prasa", Kielce PL