Przedmiotem wynalazku jest kolo chwytne, w którem chwytacze umieszczone sa przynajmniej na dwóch pierscieniach, które mozna przestawiac niezaleznie jeden od drugiego, przyczem przestawianie po¬ szczególnych pierscieni moze sie odbywac w rozmaitych momentach, wzglednie w rozmai¬ tych polozeniach kola, co daje sie osiagnac dopiero wtedy, gdy spiete z tym pierscie¬ niem chwytacze zostaly oddalone od ziemi, Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wykonania kola chwytnego w mysl wyna¬ lazku, przyczem ruch kola podczas jazdy moze byc przeniesiony na kazdy pierscien nastawniczy celem przestawiania chwyta- czy za posrednictwem czesci posredniej, wlaczanej recznie.W wykonaniu, wedlug rysunku, zasto¬ sowano dwie grupy chwytaczy, wzglednie lopatek, z których lopatki a jednej grupy spiete sa z pierscieniem blf lopatki zas ax drugiej grupy — z pierscieniem b. Pier¬ scienie b, bx osadzone sa wspólsrodkowo na osi kól i moga byc wzgledem siebie przestawiane. Przestawianie kazdego pier¬ scienia odbywa sie zapomoca dzwigni ka¬ towej c, d, wzglednie c', d', której jedno ramie c, wzglednie c, osadzone jest na czopie e, wzglednie e' przynaleznego pier¬ scienia 6, wzglednie b\ zas drugie ramie d, wzglednie d! osadzone sa na czopach/, /', osadzonych na piascie kola* Dzwignie katowe c, d) wzglednie c, d' porusza .czesc posrednia, utworzona przez walek |, osa¬ dzona na ramieniu h, na które dziala spre¬ zyna, a która mozna poruszac wgóre i wdól zapomoca dzwigni recznej k z miejsca dla maszynisty za posrednictwem ksiuka stop¬ niowego i. Ksiuk stopniowy ma np. trzy stopnie 1, 2, 3 (fig. 3 i 4). Pierwszy stopien 1 odpowiada polozeniu, w którem chwyta- cze sa wylaczone! drugi stopien 2 — polo¬ zeniu jchwytaczy przy twardym gruncie, np. przy lodzie luk skale, a trzeci stopien 3 — drugiemu polozeniu chwytaczy przy miekkim gruncie, np. sniegu, piasku, blo¬ cie i tym podobnym. Na fig. 3 uwidocznio¬ ny jest ksiuk stopniowy w polozeniu, wy¬ laczaj acem chwytacze, przyczem walek g znajduje sie tak wysoko (patrz polozenie kreskowane na fig. 1), ze obracajacy sie uklad dzwigni katowych moze przechodzic popod walkiem, nie dzialajacym na dzwi¬ gnie. Jezeli ksiuk stopniowy wyjdzie z po¬ lozenia na fig. 3 przez obrót dzwigni recz¬ nej k i zajmie polozenie wedlug fig. 4, t. j. drugie polozenie chwytaczy, przyczem dziala trzeci stopien 3 ksiuka, to wtedy wa¬ lek g slizga sie, skoro obracajacy sie w kie¬ runku strzalki A uklad dzwigniowy c, d, wzglednie c\ d* dosiegnal go, po ukladzie dzwigniowym, opatrzonym odpowiednia powierzchnia nabiegowa s (fig. 1), wskutek czego zostaje uklad dzwigniowy do tego stopnia wdól odchylony, ze podczas dal¬ szego obrotu zawiasa dzwigni katowych moze przeslizgnac sie pod walkiem g (patrz kreskowane polozenie dzwigni katowej na fig. I). Poniewaz jedno ramie c, wzglednie c chwyta pierscien b, wzglednie blf wiec przez odchylenie wdól dzwigni katowej, wzglednie przez jej rozciagniecie zostaje Wywolany ruch wzgledny, wzglednie prze¬ stawienie sie pierscienia b, wzglednie b1 wzgledem piasty kola, a wskutek tego zo¬ stana chwytacze a, wzglednie a1 wysuniete z obwodu kola. To urzadzenie jest wyko¬ nane tak, ze uklad dzwigniowy zostaje od¬ chylony nadól, zanim pierwsza lopatka pierscienia, na który dziala uklad dzwi¬ gniowy, 'dosiegla ziemi (fig. 5), poczem przestawianie chwytaczy wymaga tylko pokonania oporu tarcia ukladu. Aby prze¬ stawianie chwytaczy kazdego pierscienia moglo sie odbywac w jednakowym stosun¬ ku, uklady dzwigni katowych, wzglednie ich punkty zaczepienia e, f i e\ /' sa od¬ powiednio wzgledem siebie przestawione.Przestawienie to wynosi przy dwóch pier¬ scieniach 180°, przy trzech pierscieniach— 120° i t. d. tak, ze przy drugiej grupie od¬ bywa sie to samoi co przy pierwszej, sko¬ ro ta grupa doszla do miejsca, w którem odbylo sie przestawienie pierwszej - grupy i t. d. Przez odpowiednie uksztaltowanie ksiuków stopniowych i mozna osiagnac do¬ wolna ilosc posrednich polozen chwytaczy.Aby utrzymac chwytacze w ich wysu- nietem polozeniu, zastosowano urzadzenie zatrzymowe, skladajace sie na uwidocznio- nem wykonaniu dla kazdego pierscienia b, wzglednie bx z zapadki m, wzglednie m1$ na która dziala sprezyna i z zatrzymu n, wzglednie nv przyczem zapadka m, wzgled¬ nie m1 umieszczona jest na piascie kola, zas zatrzym n, wzglednie nx na pierscieniu b, wzglednie bv który ma byc przytrzyma¬ ny, oba zatrzymy przestawione sa wzgle¬ dem siebie o 180° przy dwóch pierscie¬ niach. Wreby zatrzymu odpowiadaja po¬ szczególnym polozeniom chwytaczy. Jeze¬ li pierscien 6, wzglednie 6X zostanie prze¬ stawiony w kierunku strzalki B, wtedy za¬ padka zaskakuje wskutek dzialania spre¬ zyny o w zatrzym i przytrzymuje pier¬ scien w chwili odciazenia chwytaczy.Jezeli chwytacze maja byc schowane, to musi byc rozlaczone urzadzenie zatrzy¬ mowe. Przy wymieniónem wykonaniu da¬ je sie to uskutecznic tylko wtedy, jezeli chwytacze sa odciazone, zatrzym wylacza sie, zanim pierwsza lopatka, wzglednie pierwszy chwytacz dosiegnal ziemi. Wcia- — 2 —ganie chwytaczy odbywa sie teraz przez dzialanie ciezaru wozu, wskutek tego, ze lopatki nie sa osadzone promieniowo, lecz pod katem, dziala boczna skladowa, obra¬ cajac pierscienie wtyl. Wylaczenie zatrzy- mu odbywa sie za posrednictwem ksiuka wylaczajacego p, osadzonego na osi ksiuka stopniowego id dziala na przedluzenie r za¬ padki m, wzglednie m^ Jezeli ustawi sie dzwignia reczna k w polozenie wylaczaja¬ ce, odpowiadajace polozeniu ksiuka stop¬ niowego i na fig. 3, przychodzi ksiuk wyla¬ czajacy r p z polozenia kreskowanego na fig. 5 w polozenie, oznaczone linjami pel¬ nemi, przyczem przedluzenie r zapadki zo¬ staje odchylone wdól, a zapadka m — pod¬ niesiona (polozenie, oznaczone na fig. 5 pelnemi kreskami). Zapadka pozostaje w polozeniu podniesionem, zaleznem od dlu¬ gosci przedluzenia r tak dlugo, póki pierw¬ sza lopatka tej grupy oprze sie o ziemie (fig. 5, polozenie kreskowane) tak, ze cie¬ zar, dzialajacy na nia, przestawi pierscien, który wciagnie wszystkie lopatki tej grupy do srodka kola. Po obrocie kola o 180° powtarza sie ten sam proces z druga grupa lopatek, wzglednie z drugiem urzadzeniem zatrzymowem, nalezacem do tej glrupy.Wylaczanie zapadek odbywa sie w stanie pierscienia odciazonym, wzglednie wtedy, kiedy zaden nacisk nie dziala na zatrzym, Urzadzenie to, w mysl wynalazku, dzia¬ la w ten sam sposób przy jezdzie wtyl.Przytem slizga sie walek g po zewnetrz,- nych powierzchniach czesci dzwigni kato¬ wej clt wykreslonej na fig. 1 pelnemi linja¬ mi, a nastepnie — po czesci d1 dzwigni ka¬ towej.Przedstawione urzadzenie umozliwia wysuwanie chwytaczy i wciaganie ich w od¬ ciazonym stanie, zarówno podczas jazdy wprzód jak i wtyl, jako tez wysuwanie chwytaczy z obwodu kola, zaleznie od gruntu (lód, snieg, rola, piasek, skala), przyczem uszkodzenia wskutek niewlasci¬ wego obslugiwania sa wykluczone. PL