PL45641B1 - - Google Patents

Description

dnia » kwtetni* 1992 r. ^iE^ :2 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45641 KI. 21 g, 7/02 Ignacy Donimirski Warszawa, Polska Elektroniczny uklad do Impulsowego elektryzowania ogrodzen Patent trwa od dnia 27 stycznia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest elektryczny uklad do elektryzowania ogrodzen, zwlaszcza pastwiskowych i lesnych, zawierajacy istotne ulepszenie w stosunku do znanych ukladów tego rodzaju.Ze wzgledów ekonomicznych najkorzystniej jest stosowac w elektronicznych ukladach prze¬ kazników czasowych tylko jeden element elek¬ tronowy (np. tyratron, tranzystor), pracujacy w takich obwodach, aby oprócz glównej funkcji okresowego wlaczania i wylaczania pradu ro¬ boczego byl on równiez wykorzystany do funkcji sterowania samego siebie wedlug za¬ lozonych czystosci i czasu trwania impulaów robccz/ch. Parametry sterowania powinny bjz przy tym jak najmniej zalezne od zmian obcia¬ zenia zacisków wyjsciowych ukladu, co w zna¬ nych ukladach opisanego typu nie jest doste^ tecznie spelnione. Np. uklad elektroniczny wy¬ mieniony w artykule „Urzadzenia impulsuja¬ ce do ogrodzen elektrycznych", zamieszczonym w czasopismie „Wiadomosci Elektrotechniczne", Warszawa, 1959, nr 2, strj 30, zupelnie nie spelnia tego warunku, gdyz w przypadku znacz¬ nego obciazenia zacisków wyjsciowych urza¬ dzenia (co zachodzi np. przy dotknieciu przez czlowieka lub zwierze drutu przylaczonego ogrodzenia elektrycznego, a wiec w momencie najbardziej waznym ze wzgledów bezpieczen¬ stwa) i w polaczeniu z duza przekladnia trans¬ formatora wyjsciowego, nastepuje stan bliski zwarcia uzwojenia pierwotnego tego transfor¬ matora. Skutkiem tego na dodatkowym uzwo¬ jeniu tego transformatora, zasilajacym obwód siatkowy tyratronu, wystepuje tak znacznie obnizone napiecie, ze jest ono niewystarczaja- C3 do zablokowania lampy i prad w ob^nd^ roboczym moze wówczas plynac w sposób nie- przerywany na okres co najmniej 0,75 sek, wymagany przez normy* Nie rezygnujac z wszystkich zalet, jakie po¬ siada bezstykowy i ekonomiczny uklad impul¬ sujacy z jednym tylko elemtnttwn elektrono* wym, uklad wedlug wynalazku rozwiazujew, bardzo ekonomiczny sposób zagadnienie uniezaleznienia czestotliwosci impulsów od obciazenia zacisków wyjsciowych, a takze za¬ wiera inne, nowe obwody pomocnicze, istotne dla ulepszenia pracy elektryzatora do ogrodzen elektrycznych.Fig. 1 przedstawia przykladowy schemat elektryczny urzadzenia do elektryzowania ogro¬ dzen elektrycznych pastwiskowych lub lesnych, o ukladzie wedlug wynalazku i zasilaniu pra¬ dem zmiennym, z tyratronem jednosiatkowym jako elementem zamykajacym obwód pradu roboczego. Obwód pradu roboczego jest zazna¬ czony na rysunkach grubsza linia. W celu uniezaleznienia czestotliwosci impulsowania od obciazenia zacisków wyjsciowych, napiecie blo¬ kujace okresowo element elektronowy E uzys¬ kuje sie nie, lub nietylko, z uzwojenia transfor¬ matora wyjsciowego Trlt lecz glównie przy pomocy dodatkowej indukcyjnosci Dl, wlaczo¬ nej szeregowo w obwód pradu roboczego naj¬ lepiej tak, jak pokazano na rysunkach przy¬ kladowych ukladów wedlug wynalazku. Prze¬ plyw pradu roboczego przez indukcyjnosc Dl powoduje zmagazynowanie na niej energii, któ¬ ra w ciagu ujemnego pólokresu napiecia zródla zasilania rozladowuje sie przez obwód siatko¬ wy, przy czym kondensator Ci zostaje nalado¬ wany z biegunowoscia pokazana na rysunkach.Rozladowanie kondensatora Ci przez opornik Ri powoduje na nim spadek napiecia polary¬ zujacy ujemnie siatke wzgledem katody, a tym samym blokujacy przewodzenie lampy. Lampa pozostaje zablokowana az do chwili rozlado¬ wania sie kondensatora Ci, po czym nastepuje zaplon i przebieg powtarza sie. Przez odpo¬ wiednie dobranie wartosci kondensatora Ci i indukcyjnosci Dl uzyskuje sie duza nieza¬ leznosc czestotliwosci impulsowania od obcia¬ zenia i od napiecia zródla zasilania ukladu." Kondensator C2 i opornik R2 tworza obwód przesuwnika fazowego, zasilany z dodatkowe¬ go uzwojenia transformatora zarzenia Tr2. Ten pomocniczy obwód umozliwia opóznienie za¬ plonu tyratronu przez szeregowe wlaczenie w obwód siatkowy napiecia slnosoidalnie zmien¬ nego o odpowiedniej fazie w stosunku do na¬ piecia zasilajacego obwód pradu roboczego i tym samym lepsze wykorzystanie energii do¬ datniego pólokresu pradu zasilajacego uklad.Zastosowany obwód przesuwnika fazowego jest znany w elektronice, lecz w zastosowaniu do ukladu do elektryzowania ogrodzen stanowi nowosc. Przy stosowaniu elementu elektrono¬ wego posiadajacego dwie elektrody o dzialaniu sterujacym (np. tyratronu z siatka oslonna) najlepiej jest umiescic uklad przesuwnika fa¬ zowego w obwodzie jednej elektrody steruja¬ cej, a uklad do okresowego blokowania w obwo¬ dzie drugiej elektrody sterujacej.Trzecim nowym szczególem ukladu wedlug wynalazku jest wprowadzenie b. prostego, dru¬ giego obwodu pomocniczego, samoczynnie trwa¬ le blokujacego dzialanie impulsatora az do chwili, w której obciazenie zacisków wyjscio¬ wych ukladu wzrosnie do okreslonej wartosci.W sklad tego obwodu wchodza miedzy inny¬ mi opornik Rs i uzwojenie pierwotne transfor¬ matora Tri.Przy braku lub malym obciazeniu zacisków wyjsciowych ukladu impedancja uzwojenia pierwotnego transformatora Tri jest duza, a powstajacy na niej spadek napiecia zasila¬ jacego powoduje przeplyw pradu, wyprostowa¬ nego przez diodowe dzialanie przestrzeni ka¬ toda— siatka, przez opornik Ri w obwodzie siatkowym. Tym samym siatka otrzymuje ujemna polaryzacje wzgledem katody i lampa pozostaje trwale zablokowana. Z chwila zwie¬ kszenia obciazenia zacisków wyjsciowych im¬ pedancja uzwojenia pierwotnego transforma¬ tora Tri maleje, a przy okreslonej wartosci (wyznaczonej praktycznie wartoscia opornika R3) spadek napiecia na niej nie wystarczy do opisanego zablokowania lampy — nastapi za¬ plon i dalsza normalna praca urzadzenia. Dzia¬ lanie blokujace opisanego obwodu pomocnicze¬ go ma trojakie znaczenie przy korzystaniu z ukladu elektryzujacego wedlug wynalazku.Przy wlaczaniu aparatu staje sie zbedne urzadzenie do opóznionego wlaczania napiecia anodowego po uplywie czasu potrzebnego na nagrzanie sie katody, przy stosowaniu tyratro¬ nu jako elementu elektronowego ukladu, gdyz pozostaje on automatycznie zablokowany, az do czasu wlaczenia wlasciwego obciazenia.Przez czas dowolnie dlugi, az do chwili wzrostu obciazenia urzadzenie jest nieczynne, pobierajac tylko minimalna energie ze zródla zasilania, natomiast od tej chwili automatycz¬ nie sie wlacza i zaczyna pracowac wedlug ustalonego programu. Przy stosowaniu do pa¬ stwiskowych ogrodzen elektrycznych, gdzie nie jest potrzebne ciagle elektryzowanie drutu ogrodzenia, takie rozwiazanie daje znaczny efekt oszczednosciowy, gdyz znacznie przedlu¬ za trwalosc elementu elektronowego, a przy zasilaniu bateryjnym równiez trwalosc baterii.Czwartym istotnym, posiadajacym cechy no¬ wosci szczególem ukladu wedlug wynalazku -?^Jest pomocniczy wskaznik do sygnalizowania nadmiernego spadku wartosci izolacji drutu ogrodzenia wzgledem ziemi, o bardzo prostym Ukladzie, opartym równiez na zaleznosci po¬ miedzy wartoscia impedancji uzwojenia pier¬ wotnego transformatora wyjsciowego Tri a war¬ toscia obciazenia zacisków wyjsciowych. W tym celu przylaczony jest równolegle do uzwojenia pierwotnego transformatora Tri, za posrednic¬ twem dzielnika napiecia zlozonego z dwóch oporników (R4, R5), odpowiedni wskaznik, naj¬ lepiej w postaci lampki jarzeniowej (fig. 2).W chwili przeplywu pradu roboczego przez transformator Tri lampka bedzie sie zapalac, zasilana spadkiem napiecia zasilajacego na impedancji uzwojenia pierwotnego tego trans¬ formatora. Jednak jesli impedancja ta zmale¬ je na skutek obciazenia zacisków wyjsciowych, wówczas spadek napiecia na niej moze byc niewystarczajacy do wywolania jarzenia lampki.Wartosc obciazenia, od której poczawszy lampka przestanie sie zapalac, sygnalizujac tym nadmierny spadek wartosci izolacji, usta¬ la sie przez odpowiednie dobranie wartosci oporników dzielnika napiecia, za posrednictwem którego lampka jest przylaczona.Jesli stosowany jest opisany pomocniczy obwód blokujacy uklad przy braku obciazenia roboczego, wówczas pomocniczy wskaznik do sygnalizowania nadmiernego spadku izolacji mozna wykonac jeszcze prosciej (fig. 1). Mia¬ nowicie wartosc opornika Rj moze byc tak obrana, ie uklad zostaje odblokowany nie przy obciazeniu roboczym, lecz przy obciazeniu mniejszym, wywolanym przez nadmierny spa¬ dek wartosci izolacji drutu ogrodzenia. Staje sie wtedy zbednym opisany dzielnik napiecia dla wskaznika, gdyz same impulsowanie ukla¬ du, a wiec i periodyczne zajarzanie sie lampki N przylaczonej bezposrednio do uzwojenia pierwotnego transformatora Tri lub w innym dogodnym miejscu ukladu, bedzie sygnalizo¬ walo fakt nadmiernego spadku wartosci izo¬ lacji.Na fig. 2 jest przedstawiona odmiana przy* kladowego rozwiazania ukladu wedlug wyna¬ lazku, przy której transformator Tri zostal przeniesiony do obwodu anodowego, przez co uzyskuje sie zmniejszenie napiec wystepuja¬ cych pomiedzy katoda a siatka, jesli jest to pozadane. Opisane wyzej dzialanie wszystkich czlonów ukladu pozostaje takie same; malo Istotna róznica polega na tym, ze napiecie blo¬ kujace uklad przy malym obciazeniu wyjscia uzyskuje sie nie bezposrednio z pierwotnego uzwojenia transformatora Tri, lecz z dodatko¬ wego uzwojenia umieszczonego na tym trans¬ formatorze. Sygnalizacja nadmiernego spadku wartosci izolacji przez lampke N jest uwidocz¬ niona przykladowo na fig. 1 jako pasywna, a na fig. 2 — jako aktywna.Uklad impulsatora moze zawierac równiez w obwodzie pradu roboczego ogranicznik R<, chroniacy elementy przed przeciazeniem, a tak¬ ze filtr przeciw zaklóceniom odbioru radiowego, jakie moze powodowac praca urzadzenia. Opor¬ niki Rq Ri, R2, R3 moga byc wykonane jako na¬ stawne lub stale, w zaleznosci od tego, czy cze¬ stotliwosc impulsowania, moc impulsu oraz war¬ tosc obciazenia przy której nastepuje odblokowa¬ nie impulsatora, maja byc w urzadzeniu zmie* niane czy stale. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Elektroniczny uklad przekaznika czasowe* go do impulsowego elektryzowania ogrodzen, znamienny tym, ze zawiera w obwodzie prii- du roboczego indukcyjnosc (Dl) niezalezna od obciazenia wyjscia ukladu, która zasila okre¬ sowo obwód elektrody sluzacej do periodycz¬ nego blokowania przewodzenia elementu elektronowego (E), np. tyratronu z ciepla lub zimna katoda, tranzystora lub lampy katodowej prózniowej. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera obwód pomocniczy, którego pod¬ stawowymi czlonami sa potencjometrycznie dzialajace opornik (R3) i impedancja uzwo¬ jenia pierwotnego transformatora wyjscio^ wego (Tri), a uzyskane z tego potencjo¬ metru napiecie proporcjonalne do obciaze¬ nia wyjscia, sluzy do trwalego blokowania przewodzenia, elementu elektronowego (£) przy malych obciazeniach ukladu. 3. Uklad wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze zawiera znana lampke sygnalizacyjna, której napiecie zasilania jest uzaleznione od wartosci impedancji uzwojenia pierwot¬ nego transformatora wyjsciowego (Tri) tak, ze zapala sie lub gasnie periodycznie.przy przekroczeniu ustalonej wartosci obciazenia wyjscia ukladu, w celu sygnalizowania po¬ gorszenia sie izolacji drutu ogrodzenia elek¬ trycznego ponizej wartosci dopuszczalnej, Ignacy Don im i rak iDo opisu patentowego nr 45641 -CZH X o- c + II - ~s */ I *#** flf.t tan/ani* . "f"" & #« I B U O V SKA -go P.W.H. wzór jednoraz. tam. PL/Ke, Czst. zam. 30 9.

1.62 100 egz. Al pism. ki. Ul PL