Jy £ £ A M BIBLII Ij^k TO POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45534 KI. 21 c, 40/50 Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego*) Warszawa, Polska Mechanizm napedowy wylaczników wysokiego napiecia Patent trwa od dnia 24 stycznia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest mechanizm na¬ pedowy wylaczników wysokiego napiecia, zwlaszcza wylaczników olejowych typu na¬ powietrznego, przystosowany do sterowania za pomoca wyzwalaczy pierwotnych.Obecnie stosowane sa prawie wylacznie wy¬ laczniki olejowe z elektrycznymi napedami silnikowymi, stanowiacymi skomplikowane me¬ chanizmy, których koszt kilkakrotnie prze¬ kracza koszt samego wylacznika. Stosuje sie równiez szereg napedów zasobnikowych: cie¬ zarowych lub sprezynowych, jednak zasadnicza niedogodnoscia tych konstrukcji jest fakt, ze wykorzystuja one jako element napedu typowy zamek wylacznika, który komplikuje budowe mechanizmu, a ponadto jest niepewny w dzia¬ laniu.Powyzszych wad nie posiada mechanizm na¬ pedowy wylacznika olejowego wedlug wy- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Czeslaw Rajszewicz. nalazku, w którym ruch przenoszony jest z osi zródla energii mechanicznej na wal wylaczni¬ ka za pomoca ukladu krzywkowego, przy czym zródlem energii mechanicznej moze byc za¬ równo opadajacy ciezar, urzadzenie sprezyno¬ we jak i silnik elektryczny. Posiada on ponad¬ to te zalete, ze wskutek odpowiedniego dzia¬ lania krzywki zamkniecie styków wylacznika nastepuje bez uderzenia, dzieki czemu prze¬ dluza sie zywotnosc wylacznika.Mechanizm wedlug wynalazku jest przyito- sowany do sterowania za pomoca wyzwalaczy pierwotnych lub mechanizmu samoczynnego powtórnego zalaczania (SPZ).Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ciezarowego napedu wylacznika, fig. 2 — schemat silniko¬ wego napedu wylacznika, fig. 3 — ciezarowy mechanizm napedowy wylacznika w rzucie pionowym, a fig. 4 — widok napowietrznego wylacznika olejowego z mechanizmem; napedo¬ wym ciezarowym.) Mechanizm napedowy wedlug wynalazku sklada sie z korby 1, zaklinowanej na wale 2 wylacznika i zaopatrzonej w rolke 17, toczaca sie po obwodzie krzywki 3. Krzywka 3 jest zaklinowana na walku napedowym 4 i zaopa¬ trzona w czoip 11, zazebiajacy sie z prawym ramieniem dzwigni 9 oraz w zapadke 8, wspól¬ pracujaca z zebem zapadkowym 7 kola napedo¬ wego 6 Uuzno osadzonego na walku 4. Profil krzywki 3 jest przy i^ym tak dobrany, ze w trakcie jednokierunkowego, jednostajnego jej ruchu powoduje przy kazdorazowym obrocie na przemian powolne unoszenie korby 1 i wlacze¬ nie wylacznika oraz szybkie jej opuszczenie i wylaczenie wylacznika. Trójramienna dzwignia 9 sluzy do zwalniania lub blokowania mecha¬ nizmu napedowego wylacznika. Jest ona osadzo¬ na obrotowo na osi 10 i zaopatrzona na dolnym ramieniu w sprezyne powrotna 14 oraz w znany amortyzator pneumatyczny 13, Lewe ramie dzwigni 9 zaopatrzone w poprzeczny wystep 16 wspólpracuje swoim koncem i wymienionym wystepem 16 z pólwalcowymi obrotowymi zacze¬ pami 12 i 15, sterowanymi przez urzadzenie wyzwalajace, na przyklad przez wyzwalacz pier¬ wotny 21 wylacznika. Zaczepy 12 i 15 sa przy tym tak rozstawione, ze przy zwolnieniu dzwig¬ ni 9 z zaczepu 12 w polozeniu blokujacym zaczepu 15 ruch dzwigni 9 umozliwia obrót krzywki 3 tylko o niewielki kat wystarczajacy do wylaczenia wylacznika, natomiast w poloze¬ niu odblokowanym tego zaczepu 15 dzwignia 9 calkowicie odblokowuje krzywke 3.Na wale 2 wylacznika, zaklinowana jest ponadto znana dzwignia 25 polaczona za po¬ moca poprzeczki izolacyjnej 26 ze stykami ru¬ chomymi 27, wspólpracujacymi ze stykami stalymi 28, osadzonymi w znany sposób w izo¬ latorach przepustowych 29. Kolo napedowe 26 mechanizmu napedowego jest poruszane za pomoca silnika elektrycznego 19 i przekladni slimakowej 20 (fig. 2), albo tez za pomoca ciezaru 18 zawieszonego na lancuchu 5 (fig. 1 i 3). Ciezar 18 jest przy tym polaczony z kolem napedowym 6 za pomoca lancucha 5 tworzace¬ go obwód zamkniety i przerzuconego przez kolo 24 z korba reczna (fig. 4), sluzace do wciagania ciezaru (zbrojenie wylacznika).Mechanizm napedowy wedlug wynalazku jest umieszczony w obudowie 22, przymocowanej do konstrukcji wsporczej 23 wylacznika.Dzialanie mechanizmu wedlug wynalazku opisano ponizej. Stanowi wlaczenia wylacz¬ nika odpowiada polozenie elementów mecha¬ nizmu napedowego przedstawione na fig. 3, w którym krzywka 3 podtrzymuje korbe 1 w jej krancowym, górnym polozeniu, utrzy¬ mujac styki 27 i 18 w stanie zamknietym.Równoczesnie krzywke 3 unieruchamia prawe ramie dzwigni 9 podpierajace czpp 11 i utrzy¬ mywane w tym polozeniu wskutek opierania sie konca lewego ramienia o zaczep obrotowy 12. W celu uzbrojenia napedu obraca sie korbe zwiazana z kolem lancuchowym 24, powodujac podniesienie ciezaru 28. Kolo lancuchowe 6 osadzone luzno na walku 4 obraca sie wówczas naokolo osi nie powodujac jednak ruchu krzywki 3, poniewaz jego zab 7 zeslizguje sie po bocznej powierzchni zapadki 8. Po uzbroje¬ niu mechanizmu, kolo 6 przyjmuje pod dzia¬ laniem ciezaru 18 polozenie przedstawione na fig. 3, w którym zwiazany z tym kolem zab 7 opiera sie o zapadke 8. Uruchomienie mecha¬ nizmu napedowego uzyskuje sie przez obrót zaczepu 12 (na przyklad pod dzialaniem wy- zwalacza 21 wylacznika), powodujacy zwolnie¬ nie dzwigni 9 i cbrót krzywki 3 pod dzialaniem ciezaru 18 w kierunku strzalki. W chwili gdy wyzszy wierzcholek krzywki 3 zwalnia rol¬ ke 17, korba 1 opada do dolu i nastepuje otwar¬ cie wylacznika. Ruch ciezaru 18 do dolu po¬ woduje jednak dalszy obrót kola 6 i krzyw¬ ki 3 w kierunku strzalki, przy czym po doko¬ naniu okreslonej czesci obrotu prawy, nizszy wierzcholek krzywki 3 podchodzi pod rolke 17 powodujac w trakcie dalszego obrotu krzywki podniesienie korby 1 i wlaczenie wylacznika.W krancowym etapie obrotu krzywki, w któ¬ rym czop U ponownie naciska na prawe ra¬ mie dzwigni 9 sprezyna 14 i amortyzator 13 hamuja ruch mechanizmu, dzieki czemu zet¬ kniecie sie styków 27 i 28 nastepuje bez ude¬ rzenia. Po dokonanym wlaczeniu wylacznika elementy mechanizmu przyjmuja ponownie polozenie przedstawione na fig. 3. Trwale wy¬ laczenie wylacznika i utrzymanie go w tym polozeniu uzyskuje sie przez obrót w lewo drugiego pólwalcowego zaczepu 15, który opie¬ rajac sie o wystep 16 na ramieniu dzwigni 9 blokuje ruch tej dzwigni. Krzywka 3 obraca sie wówczas pod dzialaniem ciezaru 18 o nie¬ wielki kat, powodujac zsuniecie sie rolki 17 z wierzcholka krzywki 3 i wylaczenie wylacz¬ nika, jednak dalszy jej ruch jest zablokowany przez czop 11 opierajacy sie nadal o prawe ramie dzwigni 9. Obrót zaczepu 15 moze byc sterowany na przyklad za pomoca mechanizmu SPZ wylacznika.Dzialanie mechanizmu napedowego z silni¬ kiem elektrycznym jest analogiczne do wyzej — 2 —opisanego, przy czym naped walu 4 z krzyw¬ ka 3 uzyskuje sie za pomoca silnika elektrycz¬ nego 19, zwiazanego z tym walem za pomoca przekladni slimakowej 20 i sterowanego przez wyzwalacz pierwotny 21.Mechanizm napedowy wedlug wynalazku mo¬ ze znalezc zastosowanie zwlaszcza do wylacz¬ ników olejowych typu napowietrznego. PL