PL45490B1 - - Google Patents

Description

Opublikowali dnia 12 marca 1962 r i ^ »"**,..\ |.Urzedu Petentowi,.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45490 KI. 12 o, 11 Gotfryd Kupryszeirski Sopot, 'Polska Wieslaw Wojnotuski Gdynia, Polska Sposób wytwarzania estrów fenylowych I tiofenylowych kwasów chlorowcooclowych Patent trwa od dnia 27 lutego 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania fenylowych i tiofenylowych estrów kwa¬ sów chlorooctowego, bromooctowego, dwuchloro- octowego i trójchlorooctowego. Kilka znanych do¬ tychczas estrów tego typu wykazuje silne dziala¬ nie owadobójcze. Na przyklad chlorooctan piecio- chlorofenolu uzyty w ilosci 2 g na metr kwadra¬ towy powierzchni zabija w ciagu 20—60 mi¬ nut muchy odporne na DDT, Chlordan i inne dotychczas stosowane srodki owadobójcze.Dawka smiertelna omawianego zwiazku wynosi okolo 3y na jedna muche. Podobne wlasciwosci posiada takze chlorooctan trójchlorofenolu.Niektóre estry fenylowe kwasów chloroocto- wych sa takze regulatorami wzrostu roslin.Wlasciwosci te wykazuje na przyklad trójchlo- rooctan pieciochlorofenolu.Dotychczas estry fenylowe kwasów cliloro- octowych otrzymywano dzialaniem chlorków kwasowych na fenole lub inne sole, przy czym w przypadku stosowania fenoli uzyskiwano niskie wydajnosci. Stosowane dotychczas me¬ tody sa wielostopniowe, bowiem wymagaja one uprzedniego otrzymania oraz wydzielenia chlor ków kwasowych chlorowcokwasów oraz odpo¬ wiednich fenolanów. Synteza chlorków kwa¬ sowych chlorowcokwasów jest szczególnie klo¬ potliwa, chocby ze wzgledu na silna toksycz¬ nosc tych zwiazków.Sposób wedlug wynalazku jest procesem jednostopniowym nie wymagajacym otrzymy¬ wania chlorków kwasowych oraz fenolanów, bowiem substratami sa tutaj chlorowcokwasy i fenole.Wedlug wynalazku estry fenylowe i tiofe- nylowe kwasów chlorpwcooctowych wytwarzasie przez dzialanie trzeciorzedowa amina, na przyklad pirydyna, na roztwór lub zawiesine odpowiedniego chlorowcokwasu, fenolu oraz chlorku kwasowego, na przyklad tlenochlorku fosforu, w obojetnym rozpuszczalniku orga¬ nicznym, na przyklad benzenie. W srodowisku reakcji w pierwszej fazie powstaje mieszany bezwodnik odpowiedniego chlorowcokwasu i tle¬ nochlorku fosforu; bezwodnik ten acyluje na¬ stepnie fenol lub tiofenol.Sposób wedlug wynalazku posiada wiele za¬ let przy zastosowaniu w skali przemyslowej, bowiem substraty uzywane sa tylko w ilosciach stechiometrycznych, rozpuszczalnik oraz trze¬ ciorzedowa amina regeneruja sie prawie cal¬ kowicie, a reakcje prowadzi sie w tempera¬ turze normalnej, w bardzo prostym urzadze¬ niu.Sposób wedlug wynalazku pozwala na otrzy¬ mywanie, z wydajnosciami powyzej 90°/o, na¬ stepujacych estrów fenylowych i tiofenylowych kwasów chlorowcooctowych: chlorooctan trój- chlorofenolu, chlorooctan pieciochlorofenolu, chlo- rooctan pieciochlorotiofenolu, chlorooctan trój- bromofenolu, chlorooctan 4,6-dwunitro-o-krezo- lu, bromooctan trój chlorofenolu, bromooctan pieciochlorofenolu, bromooctan pieciochlorotio¬ fenolu, dwuchlorooctan pieciochlorofenolu, dwu- chlorooctan pieciochlorotiofenolu, dwuchloro¬ octan trójbromof enolu, trój chlorooctan trójchlo- rof enolu, trój chlorooctan pieciochlorofenolu, trój- chlorooctan pieciochlorotiofenolu i trójchlorooc- tan trójbromofenolu. Wiekszosc z posród otrzy¬ manych estrów nie byla dotychczas opisana w literaturze chemicznej.Przyklad. 1 mol kwasu chlorowcooctowego, 1 mol odpowiedniego fenolu lub tiofenolu oraz 1 mol tlenochlorku fosforu rozpuszcza sie lub zawiesza w 2,5 litra benzenu. Do mieszaniny wkrapla sie nastepnie dwa mole pirydyny. Po godzinie odsacza sie lub dekanttye wytracony chlorowodorek pirydyny, a nastepnie odparo¬ wuje benzen. Uzyskane w ten sposób estry, w wiekszosci przypadków, charakteryzuja sie wysokim stopniem czystosci i bez dalszego oczyszczania moga byc stosowane na przyklad jako srodki ochrony roslin. W razie potrzeby surowy produkt oczyszcza sie przez krystali¬ zacje. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania estrów fenylowych i tio¬ fenylowych kwasów chlorowcooctowych, zna¬ mienny tym, ze na roztwór lub zawiesine chlo¬ rowcokwasu, odpowiedniego fenolu lub tio¬ fenolu oraz chlorku kwasowego w obojetnym rozpuszczalniku organicznym dziala sie trze¬ ciorzedowa amina. Gotfryd Kupryszewski Wieslaw Wojnowski IBIBLIOTEK A Urzedu Koteritowego! P.W.H. wzór jednoraz. zam.PL/K6, Czst. z*m. 9Ht 14.XI.61 100 e«x. Al pism. ki. III PL