PL45483B1 - - Google Patents

Description

a 17 lutego 1962 r. i1 /'"»» POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45483 KI. 12 o, 25 Instytut Farmaceutyczny*) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania octanu dl-a-tokoferolu Patent trwa od dnia 25 czerwca 1960 r.Witamina E czyli a-tokoferol jest 5, 7, 8-trój- metylotokolem i nalezy do witamin rozpusz¬ czalnych w tluszczach. W lecznictwie stosowany jest octan racemicznego tokoferolu czyli dl-a- tokoferolu, który ma taka sama czynnosc bio¬ logiczna jak naturalny d-a-tokoferol, a prze- wyzsza go trwaloscia.W znany sposób octan dl-a-tokoferolu otrzy muje sie w dwóch stadiach. Pierwsze stadium polega na otrzymaniu tokoferolu przez konden¬ sacje trójmetylohydrochinonu z fitolem (L. S.Smith i wspólpracownicy, J, Am. Chem. Soc. 61.2615. 1939) lub z bromkiem fitylu w srodowis¬ ku alkoholu, weglowodorów alifatycznych, aro¬ matycznych lub kwasu octowego w obecnosci pieciotlenku fosforu lub chlorku, cynku we¬ dlug reakcji (1). Nastepnie wyodrebniony to- koferol poddaje sie dzialaniu bezwodnika octo- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr Ryszard Palano- wski i mgr taz. Edward Waledziak. wego w celu otrzymania octanu tokoferolu we* dlug wzoru (2). Wytwarzanie prowadzone w dwóch etapach wymaga dwukrotnego wydzie* lania produktu i oczyszczania, przy czym sto¬ suje sie kosztowne i tru,dne metody, jak chro¬ matografia i destylacja molekularna. Ponadto sposób ten wymaga stosowania duzej ilosci pal¬ nych rozpuszczalników i nie zapewnia zada¬ walajacej wydajnosci.Stwierdzono nieoczekiwanie, ze w pewnych warunkach predkosci wyzej opisanych reakcji tak dalece róznia sie od siebie, iz mozna re¬ akcje polaczyc w jednym srodowisku. Mozna bylo przewidziec, ze bezwodnik octowy, dizda- laijac. na aha saibstrat/ pierwszej sposród wy¬ mienionych reakcji, uniemozliwia jej zajscie, gdyz zarówno trójmetylohydrochinon zostanie utrwalony przez estryfikacjje obu grup wodoro¬ tlenowych, jak równiez zostanie zestryftkowa- na grupa alkoholowa w fitoliL Sposób wedlug wynalazku polega na miesza¬ niu ze soba substratów obu reakcji, to jest trój-meftytohydrochinomi, fitolu i bezwodnika octo¬ wego. Jako srodowisko reakcji sluzy mieszani¬ na kwasu octowego lodowatego z nadmiarem bezwodnika octowego, a jako czynnik odiwa- dndaijacy chlorek cynku. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 70°C w ciagu 3 go¬ dzin, a nastepnie w ciagiu jednej godany pod¬ wyzsza sie temperature do 120—130°C. W tych warunkach reakcja zamykania pierscienia to- koferoiu nastepuje w pierwszej kolejnosci za¬ nim bezwodnik octowy zdola zareagowac z trójmetylohyidirochiinonem i fitolem. Dopiero po utworzeniu sie takoferalu bezwodnik octowy atakuje jedyna gpupe wodorotlenowa, wytwa¬ rzajac octan.Polaiozenie obu reakcji w jedno staddaim prze¬ prowadzone w tym samym srodowisku i tym sa¬ mym naczyniu reakcyjnym stanowi ogromne uproszczenie, przy którym staje sie zbedne stosowanie róznych rozpuszczalników. Ponadto wyosobnienie ostatecznego produktu reakcji sprowadza sie tylko do manipulacji koncowej.Wydajnosc przekracza 70%, co jest trudne do osiagniecia w sposób znany.Przyklad. W kolbie zanurzonej w lazni ole¬ jowej umieszczono 80 ml kwasu octowego lo¬ dowatego, 20 g trójmetylohydrochinonu, 10 g bezwodnego chlorku cynku. 40 g fitolu i 120 ml bezwodnika octowego. Otrzymana miesza¬ nine ogrzewano w atmosferze azotu w ciagu 3 godzin do temperatury 70°C, nastepnie pod¬ wyzszono temperature stopniowo do 120°C i utrzymywano ja w ciagu godziny. Fb skon¬ czonym ogrzewaniu oddestylowano w prózni kwas octowy i nadmiar bezwodnika octowego.Pozostalosc ekstrahowano eterem naftowym.Roztwór eterowy osuszono bezwodnym siarcza¬ nem sodowym, a nastepnie oczyszczono, przepusz¬ czajac przez kolumne z tlenkiem glinowym.Z oczyszczonego roztworu oddestylowano roz¬ puszczalnik, po czym przeprowadzono destylacje prózniowa. Frakcja przechodzaca w granicach 190—220°C pod cisnieniem 0,1 mm Hg stanowila czysty octan dl-a-tokoferolu w ilosci przekra¬ czajacej 70°/o wydajnosci teoretycznej z fitolu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania octanu dl-a-tokoferolu przez kondensacje trójmetylohydrochinonu z fi¬ tolem w obecnosci chlorku cynku lub glinu i acetylowanie, znamienny tym, ze proces obejmujacy obie reakcje prowadzi sie w srodo¬ wisku kwasu octowego przez ogrzewanie mie¬ szaniny reakcyjnej do temperatury 70°C w cia¬ gu 3 godzin, a nastepnie do temperatury 120 —130°C w ciagu 1 godziny. Instytut Farmaceutyczny Zastepca: mgr inz. Witold Hennel rzecznik patentowy £H, CH. l CH3 0 I Wtór i CM, p-f&T, Wxó*£ PWJI ws«t Jcdmorai. nm Tl/Km. Cnt. Mm. 3335 14.XI.81 100 egz. Al plsm. ki. III PL