Wynalazek dotyczy sprezyn talerzowych, zwlaszcza do sprzegiel do pojazdów mechanicz¬ nych.Sprezyny talerzowe sa znanymi czesciami ma¬ szyn. W ogólnosci posiadaja one bardzo stroma charakterystyke, to znaczy do uzyskania ma¬ lego ugiecia wymagana jest duza sila docisko¬ wa. W wielu zastosowaniach ta stroma charak¬ terystyka stanowi wade. W przypadkach, gdzie wymagana jest plaska charakterystyka, stosuje sie sprezyny, które maja naciecia na brzegu wewnetrznym albo na zewnetrznym. Przez te naciecia mozna dowolnie splaszczyc charakte¬ rystyke sprezyny. Te sprezyny posiadaja w za¬ sadzie prosta postac, jednak naciecia utrudnia¬ ja hartowanie tych sprezyn. Sprezyny wypa¬ czaja sie i dlatego charakterystyki tych samych sprezyn róznia sie miedzy soba.Zgodnie z wynalazkiem tych wad unika sie dzieki temu, ze korpus sprezyny jest wykonany z tarczy pierscieniowej, na której sa osadzone dzwignie, które przenosza sily obciazajace.Dzieki temu, korpus sprezyny i dzwignie, które przenosza sily sa calkowicie oddzielone od sie¬ bie. Istnieje zatem mozliwosc zastosowania kor¬ pusów sprezyn, które *a ograniczone dwoma wspólsrodkowymi kolami i posiadaja wiec bar¬ dzo prosty ksztalt.Przez zastosowanie róznej liczby dzwigni na tym samym korpusie sprezyny mozna uzyskac dowolna jej charakterystyke. Wytwarzanie i skladowanie tych sprezyn jest dzieki temu uproszczone, poniewaz sprezyny o róznych cha¬ rakterystykach skladaja sie zawsze tylko z dwóch tych samych elementów podstawo¬ wych. Dzwignie moga byc wykonane celowo z materialu róznego od zastosowanego w kor¬ pusach sprezyn. Dzwignie moga stanowic za¬ równo plaskie jak i ksztaltowe elementy. Ko¬ rzystne polaczenie miedzy dzwigniami i spre¬ zynami uzyskuje sie przez zawieszenie dzwigni na korpusie sprezyny.Poto, aby stworzyc w miejscu dzialania czesci naciskowej na sprezyne korzystne warunki po¬ slizgowe miedzy czescia naciskowa a dzwignia, celowe jest nadac koncom dzwigni ksztalt po¬ slizgowy np. kulowy lub w postaci czaszy.Na rysunku zilustrowano w czesci stan tech¬ niki i w drugiej czesci pokazano przykladowe postacie wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia sprezyne talerzowa z nacieciami wewnetrznymi, w widoku z góry, fig. 2 — prze¬ krój II — II sprezyny wedlug fig. 1, fig. 3 — sprezyne talerzowa z trzema dzwigniami we¬ dlug wynalazku, w widoku z góry, fig. 4 — przekrój IV — IV sprezyny wedlug fig. 3, fig. 5 — inna postac wykonania zamocowania dzwigni na korpusie sprezyny, fig. 6 — przy¬ klad profilowego uksztaltowania dzwigni, fig. 7 — widok E fig. 6, fig. 8 — dalsza odmiane tego zamocowania.W znanych konstrukcjach wedlug fig. 1 i 2 czesc naciskowa dziala na konce dzwigniowych segmentów, utworzonych dzieki nacieciom.Budowa sprezyny talerzowej wedlug wyna¬ lazku, przedstawionej przykladowo na fig. 3 i 4, jest nastepujaca: cyfra 1 jest oznaczony korpus sprezyny talerzowej. Jeden koniec dzwigni 2 jest uksztaltowany do postaci haka 8. Dzwignie 2 sa przymocowane do korpusu sprezyny 1 przez zaczepienie. W tym przykladzie wykona¬ nia zastosowano trzy dzwignie. Dzieki temu osiaga sie wzglednie plaska charakterystyke sprezyny, to znaczy, ze do uzyskania okreslo¬ nego ugiecia potrzebna jest tylko mala sila sciskajaca.Praca sprezyny jest nastepujaca: Czesc naciskowa dziala na wewnetrzne konce dzwigni 2. W czasie ruchu czesci naciskowej z góry na dól (fig. 4) sprezyna zostaje napieta.Na fig. 5 korpus sprezyny 3 i dzwignie 4 sa uksztaltowane odmiennie niz fig. 3 i 4. Kor¬ pus sprezyny ma wyciecia 10 w które zachodza wystepy 9 uksztaltowane na dzwigniach 4. Je¬ den koniec dzwigni 4, jak juz uwidoczniono na fig. 3 i 4, posiada postac haka 8. Dzialanie tego ukladu jest takie samo jak ukladu wedlug fig. 3 i 4.Fig. 7 i 8 przedstawiaja dalszy przyklad za¬ mocowania dzwigni na korpusie sprezyny. Kor¬ pus sprezyny 5 ma tutaj wyciecia, które stano¬ wia dwie lezace obok siebie i przesuniete pro¬ mieniowo podluzne szczeliny U, 12. Oprócz te¬ go w korpusie sprezyny 5 znajduje sie od stro¬ ny wewnetrznej male naciecie 13. Dzwignia ma w poblizu swego srodka wystep 14. Na koncu, na którym znajdowal sie opisany w po¬ przednich przykladach wykonania hak, jest uksztaltowany teraz wystep w postaci litery^ T.Przy montazu? Hirystej^ 15 dzwigni 6 jest wsu¬ wany do szczeliny 12, po czym waska czesc wy¬ stepu 15 zostaje wcisnieta do promieniowej szczeliny 11, a wystep 14 do szczeliny 13, znaj¬ dujacej sie na wewnetrznym brzegu korpusu sprezyny.Dzialanie tego przykladu wykonania pokry¬ wa sie z dzialaniem przykladu wedlug fig. 3 ii Na fig. 6 jest przedstawiona dzwignia 7 wy¬ konana z cienkiej blachy i uksztaltowana pro- filowo. Jest ona polaczona z korpusem spre¬ zyny 1 przez zaczepienie.Wynalazek nie ogranicza sie do podanych przykladów wykonania. Uksztaltowanie poje¬ dynczych czesci skladowych moze byc róznie zmieniane. Dzwignie moga byc równiez osa¬ dzane po innej stronie sprezyny talerzowej. PL