PL45402B1 - - Google Patents

Description

ano dnia 16 styczniu 19G2 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45402 KI. 39 M,sfii Zaklady TiuorzyiD Sztucznych „Pusikóu/'*) Pustków, Polska Sposób wytwarzania zywicy fenolowo-terpenowej Patent trwa od dnia 2 marca 1959 r.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania zy¬ wicy fenolowo-terpenowej, stosowanej do wy¬ robu lakierów, uzywanych jako powloki anty¬ korozyjne, ' zwlaszcza w przemysle budowy okretów. Lakiery te posiadaja duza odpornosc na dzialanie elektrolitów, a w szczególnosci na dzialanie wody morskiej.Zywice fenolowo-terpenowe wytwarza sie przez kondensacje fenolu z limonenem lub dwupentenem, stanowiacym optycznie nieak¬ tywna forme limonenu.Limonen lub dwupenten wystepuje w krajo¬ wych olejkach terpentynowych, tak balsamicz¬ nych jak i ekstrakcyjnych, w niewielkich ilo¬ sciach, a ich wydzielanie z olejków na drodze dokladnej destylacji frakcyjnej jest kosztowne, wskutek czego otrzymywane sa droga limonen lub dwupenten sa drogie, co pociaga za soba wysokie koszty wytwarzania zywicy fenolowo- -terpenowej.*) Wlasciciel pafcentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa doc. dr inz. Mieczy¬ slaw Bukala, mgr Jan Blaszkowicz i mgr Ed¬ ward Oleksy.Teoretycznie zywice fenolowo-terpenowe moz¬ na wytwarzac równiez przy *stosowaniu innych jednopiersoieniowych weglowodorów terpeno- wych CiQHi6, np. przy stosowaniu a—, [3—, 7— terpinenów lub terpinolenu, lecz z uwagi na jeszcze mniejsza ich zawartosc w naturalnych olejkach terpenowych, a tym samym trudniej¬ sze ich wydzielanie przez destylacje frakcyjna, te weglowodory terpenowe nie wchodza w ra¬ chube jako surowiec do wytwarzania zywic fe- nolowo-terpenowych. Powoduje to zbyt wysoka cene tych surowców, a tym samym i wytwa¬ rzanych z nich zywic.Wytwarzanie zas jednopierscieniowych weglo¬ wodorów terpenowych na drodze syntetycznej przez zastosowanie katalitycznych procesów izo¬ meryzacji dwupierscieniowych weglowodorów terpenowych jest bardzo skomplikowane, a tym samym bardzo kosztowne, tak iz praktycznie biorac do wytwarzania zywic fenolowo-terpe- nowych stosuje sie wylacznie limonen lub dwupenten.Stwierdzono, ze wytwarza sie zywice fenolo¬ wo-terpenowe, jezeli zamiast limonenu lub dwupentenu wykorzystuje sie tanie produktyodpadowe uzyskiwane przy produkcji kamfory syntetycznej. Podczas produkcji syntetycznej kamfory stosuje sie- katalityczna izomeryzacje a — pinenu do kamfenu, przy czym po wydzie¬ leniu z mieszaniny reakcyjnej kamfenu pozosta¬ losc stanowi produkt odpadowy, który poddaje sie zwyklej destylacji, w celu oddzielenia od nielotnych produktów polimeryzacji, otrzymany zas destylat sklada sie z mieszaniny jednopiers- cieniowych weglowodorów terpenowych, a mia¬ nowicie z limonenu, dwupentenu, teroinenów, terpinolenu oraz z blizej niezidentyfikowanego jednopierscieniow^go weglowodoru \ terpenowe- go CioHjG. Mieszanina ta posiada nastepujace wlasciwosci: temperatura wrzenia pod cisnie¬ niem 760 mm wynosi 175—190°C; n ° = 1,4750 — 1,4950; d 2J = 0,8450 — 0,8700; Ll= ok<^o 0°.Ostatni z wyzej wymienionych weglowodo¬ rów terpenowych wystepuje w otrzymanej mie¬ szaninie w znacznych ilosciach, jednak reak¬ tywnosc jego tiest stosunkowo mala. Przy sto¬ sowaniu tej mieszaniny do wytwarzania zywicy fenolowo-terpenowej otrzymuje sie niska jej wydajnosc i dopiero jej uaktywnienie umozli¬ wia osiagniecie wysokiej wydajnosci otrzyma¬ nej zywicy.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze mieszanine jednopierscieniowych weglowodo¬ rów terpenowych, stanowiacych destylat pro¬ duktu odpadowego otrzymywanego podczas wy¬ twarzania kamfory syntetycznej, wysyca sie suchym gazowym chlorowodorem, -w celu uzy¬ skania ich chlorowodorków odznaczajacych sie wysoka reaktywnoscia, po czym wytworzone chlorowodorki kondensuje sie z fenolem w obec¬ nosci katalizatora ZnCl2 i otrzymuje sie zywi¬ ce fenolowo-terpenowa o wlasciwosciach rów¬ norzednych z zywicami fenolowó-terpenowymi wytwarzanymi przy uzyciu limonenu lub dwu¬ pentenu; Przyklad. 200 czesci wagowych destylatu, otrzymywanego z produktu odpadowego two¬ rzacego sie przy produkcji kamfory syntetycz¬ nej, zawierajacego jednopderscieniowe weglowo¬ dory terpenowe C10Hiq, wysyca sie suchym chlorowodorem, a otrzymane chlorowodorki terpenowe kondensuje sie w obecnosci 1,5 cze¬ sci wagowych katalizatora ZnCl2 z 100 czescia¬ mi wagowymi stopionego fenolu. Dozowanie do¬ dawanych chlorowodorków terpenowych regu- 2335. RSW ,yPrasa", Kielce. luje sie tak, aby temperatura masy reakcyjnej nie przekraczala 75°C Po dodaniu do stopionego fenolu calej ilosci chlorowodorków terpenowych do mieszaniny reakcyjnej cfodaje sie nafty, jako rozpuszczal¬ nika, w ilosci 100 czesci wagowych i utrzymuje mase reakcyjna w ciagu 18—20 godzin w tem¬ peraturze nie przekraczajacej 75°C. Po zakon¬ czeniu procesu kondensacji z mieszaniny reak¬ cyjnej wymywa sie woda katalizator oraz wy¬ dzielajacy sie w przebiegu kondensacji chloro¬ wodór, po czym po oddzieleniu od warstwy wodnej produkt reakcji poddaje sie destylacji, przy czym oddestylowuje sie nafte i nieprze- reagowane weglowodory terpenowe. Poczatko¬ wo destyluje sie pod cisnieniem normalnym, a nastepnie pod cisnieniem zmniejszonym, przy czym w zaleznosci od stopnia oddestylowania lotnych skladników uzyskuje sie zywice feno¬ lowo-terpenowa o temperaturze miekniecia w granicach 50—70°C.Wytwarzana sposobem wedlug wynalazku zy¬ wica fenolowo-terpenowa po rozpuszczeniu w odpowiednim rozpuszczalniku wraz z innymi koniecznymi dodatkami tworzy lakier dajacy powloki odznaczajace sie wieksza wytrzymalo¬ scia mechaniczna i odpornoscia na korozyjne dzialanie roztworów chlorku sodowego w po¬ równaniu z zywicami fenolowo-terpenowymi wytwarzanymi przy uzyciu limonenu lub dwu- pentemu Nalezy podkreslic, ze zywica wytwa¬ rzana sposobem wedlug wynalazku jest okolo trzykrotnie tansza od znanych zywic fenolowo- terpenowych.. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe .. Sposób wytwarzania zywicy fenolowo-terpe¬ nowej przez kondensacje fenolu z jednopiers- cienaowymi weglowodorami terpenowymi w obecnosci katalizatora, znamienny tym, ze jed- nopierscieniiowe weglowodory terpenowe, stano¬ wiace destylat produktów odpadowych, wytwa¬ rzajacych sie podczas produkcji kamfory syn¬ tetycznej, wysyca sie suchym chlorowodorem, po czym wytworzone chlorowodorki terpenowe kondensuje sie z fenolem w obecnosci kataliza¬ tora kwasnego znanymi metodami. Zaklady Tworzyw Sztucznych„. „P u s t k ó w" [BJBLIG 7 EK I •'¦¦ [Urzedu Palenio--^ IfolsLicj Rzeczy^^';! j *' PL