l £ ** nosnia 20 lutego 1962 r.Ur^_ . - ¦-¦¦ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45388 KI. 61 a, 29/40 Glówny Instytut Górnictwa *) Katowice, Polska Sposób badania stopnfa zawilgocenia górniczych pochlaniaczy ucieczkowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 17 stycznia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób badania stopnia zawilgocenia górniczych pochlaniaczy ucieczkowych i urzadzenia do stosowania tego sposobu.Górniczy pochlaniacz ucieczkowy jest stoso¬ wany przez pracowników podziemnych kopaln w akcji ratowniczej w przypadku wybuchu pozarów i gazów. Ma on za zadanie ochronic tych pracowników, w czasie przejscia w bez¬ pieczne miejsce, od trujacych gazów, a zwlasz¬ cza od tlenku wegla. Kazdy pracownik udajacy sie w podziemie kopalni jest zaopatrzony w taki pochlaniacz. Znajduje sie on w szczelnej obudowie, która powinna zabezpieczyc wlasci¬ wy pochlaniacz przed zawilgoceniem.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Antoni Swieca, doc. inz. mgr Kazimierz Holowiecki, Czeslaw Dawid i inz. Henryk Struzyna, Jak wiadomo, pochlaniacz ucieczkowy wy¬ pelniony jest materialami chlonacymi szkodli¬ we dla zdrowia gazy i pyly, oraz warstwa srodka osuszajacego, zabezpieczajacego warstwe chlonaca przed zawilgoceniem. Reakcja utlenia¬ nia tlenku wegla przebiega najkorzystniej w powietrzu suchym, gdyz para wodna dziala w tym przypadku jako inhibitor. Z tych wzgle¬ dów warstwe materialu chlonacego szkodliwe dla zdrowia gazy poprzedza zwykle warstwa srodka osuszajacego. Zawilgocenie warstwy osuszajacej w pochlaniaczu pociaga za soba w konsekwencji jego nieprzydatnosc. Powo¬ dem zawilgocenia warstwy osuszajacej po¬ chlaniacza moze byc np. nieszczelnosc jego metalowej obudowy. Dotychczas nie znano spo¬ sobu oznaczenia stopnia zawilgocenia warstwy osuszajacej, bez koniecznosci zniszczenia po¬ chlaniacza.V£ft»ófc wedlug wynalazku i urzadzenie do stosowania tego sposobu pozwala na dokladne ustalenie stopnia zawilgocenia pochlaniacza, bez koniecznosci jego zniszczenia.Przez badany pochlaniacz przepuszcza sie z szybkoscia 30 l/min. uprzednio odpowiednio nawilgocone w regulatorze wilgotnosci po¬ wietrze, które nastepnie przepuszcza sie przez warstwe porowatego, spiekanego szkla lub po¬ rowatego materialu ceramicznego, nasyconej elektrolitem, np. chlorkiem litu. Przez po¬ miar opornosci elektrycznej tej warstwy ustala sie nastepnie stopien zawilgocenia pochla¬ niacza. W przypadka, gdy czynnik osuszajacy w badanym pochlaniaczu osusza strumien po¬ wietrza, to opornosc elektryczna warstwy po¬ rowatego szkla opornika elefctrycKiega wzrasta i odwrotnie, w przypadku, gdy srodek osusza¬ jacy badanego pochlaniacza jest zawilgocony i nie absorbuje wiecej juz pary wodnej, to opornosc warstwy wskutek jej zawilgocenia maleje.Urzadzenie do wykonywania powyzszego sposobu pokazane jest na rysunku, na którym f'g. 1 przedstawia schemat urzajdzenia, fig. 2— przekrój wzdluzny opornika elektrycznego, a fig. 3 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia A—A na fig. 2.Urzadzenie sklada sie z regulatora wilgotnos¬ ci 1, wyposazonego w trzy retorty wypelnio¬ ne stezonym kwasem siarkowym oraz trzy retorty wypelnione woda destylowana, w któ¬ rym nawilgaca sie do zadanej wilgotnosci przeznaczony do wykonywania badan strumien powietrza, z psychometra 2, kontrolujacego wUgeteosc wzgledna powietrza, zacieku 3 da zaaseeawania badanego pochlaniacza 4, z filtra 24, odpylajacego strumien powietrza po przejs¬ ciu przez pochlaniacz, z elektrycznego obor¬ nika 5, z przyrzadu pomiarowego, np. mego- momlerza 6 o zakresie pomiaru do 100 000 M£, mierzacego zmiany opornosci elektrycznej za- cliaazigce podczas pomiaru w oporniku 5, z puenty wianicrzy 7, kontrolujacych przeplyw stnanstaia fwwtetrza, oraz z pompy S, zasysa¬ jacej powieftrae z calego ukladu pomiarowego.Elektryczny opornik 5 sklada sie z odpo¬ wiednio uksztaltowanej rury szklanej, z wto¬ pionej wewnatrz tej rury przegrody f, wy¬ konane! z warstwy szkla porowatego {np. fS- tui Badanego Scnotta — Kr) i nasycone} elektranteoi, np. roatwurem chlorku itta, oraz z dwóch stykowych blaszek 10, srebrnych lan platynowych, zamocowanych w odpowiednich odstepach na przegrodzie 9, za pomoca srub zaciskowych U, do których przylaczone sa przewody elektryczne 12 doprowadzone ^do megomamierza 6.Pa osadzeniu badanego pochlaniacza w za¬ cisku 3 i polaczeniu z rurociagiem 13 oraz po unacaomienfu pompy ssacej 8, do regulatora w&patnosci f wchodzi powietrze, które nawilr gaca sie tam do okolo 95% wzglednej wilgot¬ nosci. Nawilgocone powietrze, po przejsciu przez psychometr 2 i badany pochlaniacz 4, odpyla< sie w filtrze 14, a nastepnie z szybkos¬ cia okolo 1 1/kiin praecnoeM do elektrycznego opornika 5, nadmiar zas bocznikiem 15 od¬ prowadzony zostaje do atmosfery. Szybkosc praeplywu powietrza mierzy sie za pomoca przeplywomierza 7 i 7'. W zaleznosci od stop¬ nia nawilgocenia pochlaniacza 4 nastepuje na¬ wilgocenie lub osuszenie porowatej warstwy szkla przegrody 9. Zmiany w stopniu nawilgo¬ cenia powietrza powoduja zmiany w opornosci elektrycznej opornika kontrolnego, która mie¬ rzy sie za pomoca lampowego megomomie- rza PL