POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45375 KI. 21 g, 36 Przemyslowy Instytut Elektroniki *) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania impulsów, których liczba pozostaje w scisle) zaleznosci funkcjonalnej od amplitudy napiecia odchylajacego, oraz lampa elektronowa do stosowania tego sposobu < Paftent trwa od dnia 18 kwietnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa- rzamia impulsów, których liczba pozostaje w scislej zaleznosci funkcjonalnej od amplitudy napiecia odchylajacego za pomoca elektrody zaopatrzonej w naprzemianlegle elementy o róznych wspólczynnikach emisji wtórnej oraz lampa elektronowa do stosowania tego spo¬ sobu.Sposób wedlug wynalazku ma zastosowanie przede wszystkim do cyfrowego odczytu napie¬ cia, za pomoca woltomierzy elektronowych.Znane dotychczas urzadzenia sluzace do te¬ go celu dzialaja na zasadzie sumowania na¬ piecia oraz porównywania z napieciem mierzo¬ nym za pomoca komparatora, przy czym ich wada jetft zarówno skomplikowany uklad su¬ mujacy, jak i wysoki koszt urzadzenia.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest doc. Wieslaw Barwicz.W odróznieniu sposób wedlug wynalazku polega na wytwarzaniu impulsów, których liczba pozostaje w scisle okreslonej zaleznosci funkcjonalnej od amplitudy napiecia odchyla¬ jacego, a posrednio od wartosci napiecia mie¬ rzonego, przy czym odczyt tego napiecia spro¬ wadza sie do zliczenia liczby impulsów. Dzieki temu uzyskuje 4ie znaczne uproszczenie ukladu pomiarowego i obnizenie kosztu urzadzenia w porównaniu do znanych urzadzen, sluzacych do tego celu.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat lampy wyposazonej w elektrode zaopatrzona w na¬ przemianlegle elementy o róznych wspólczyn¬ nikach emisji wtórnej, sluzacej do wytwarzania impulsów, fig. 2 — wykres pradu odejmowane¬ go z tej .elektrody w funkcji napiecia odchy¬ lajacego, fig. 3 — przykladowa konstrukcje lampy elektronowej sluzacej do wytwarzaniaimpuków, fig. 4 — odmiane konstrukcji tej lampy, a fig. 5 — schemat blokowy urzadze¬ nia zaopatrzonego w lampe wedlug wynalazku i sluzacego do cyfrowego odczytywania napie¬ cia pradu stalego.Sposób wytwarzania impulsów wedlug wy¬ nalazku polega na rzuceniu wiazki elektronów emitowanej przez mana wyrzutnie elektrono¬ wa 1 (fig. 1) 1 odchylanej za pomoca pary plytek odchylajacych 2, do których jest przy¬ lozone periodycznie zmienne napiecie — na elektrode 3, zlozona z naprzemianleglych ele¬ mentów 4 i 5 o róznej wartosci wspólczyn¬ nika emisji wtórnej.Padajaca na elektrode 3 wiazka elektronów wybiera kolejno te elementy 4 i 5, które sa zawarte wewnatrz kata odchylenia 2q, przy czym w pradzie wtórnym, zbieranym z kolek¬ tora 6, pojawiaja sie impulsy wywolane róz¬ nica emisji wtórnych tych elementów (4 i 5), a liczba tych impulsów jest równa liczbie elementów wybieranych przez wiazke, czyli scisle zalezna ód kata odchylenia 2 samym od amplitudy napiecia odchylajacego.Impulsy pradu na oporze 7 wlaczonym do elektrody 3 lub kolektora 6 wytwarzaja od¬ powiednie impulsy napiecia, które moga byc nastepnie wzmacniane i zliczane znanymi spo¬ sobami.Fig. 2 przedstawia wykres przykladowej krzywej napiecia odchylajacego oraz odpowia¬ dajaca jej krzywa pradu zbieranego z elektro¬ dy 3. Liczba impulsów w okresach czasu od¬ powiadajacych spadkowi lub wzrostowi na¬ piecia odchylajacego (na wykresie dolnym po¬ dano przykladowo szesc impulsów) jest równa liczbie elementów wybranych przez odchylana wiazke elektronów i pozostaje w scislej za¬ leznosci funkcjonalnej od amplitudy napiecia odchylajacego U0.Na fig. 3 podano przykladowa konstrukcje lampy elektronowej, sluzacej do wytwarzania impulsów sposobem wedlug wynalazku. Lampa ta posaida znany uklad zlozony z wyrzutni elektronowej 1 i plytek odchylajacych 2, zasi¬ lanych napieciem periodycznie zmiennym .— do odchylania wiazki elektronów oraz elektro¬ de 3 w postaci wygieitej plytki, wykonanej z metalu o malym wspólczynniku emisji wtór¬ nej, na przyklad stopu niklu i chromu, na która jest nawinieta tasiemka 5 z materialu o wiekszej wartosci tego wspólczynnika, na przyklad z brazu berylowego i umieszczona wewnatrz odizolowanego od niej kolektora 6, majacego postac puszki wykonanej z metalu o niewielkim wspólczynniku emisji wtórnej.Kolektor 6 jest przy tym zamocowany za po¬ moca wspornika 8 plytki 9, stanowiacej ekran elektrostatyczny, oddzielajacy przestrzen, w której znajduje sie elektroda 3 od przestrzeni wewnatrz której sa umieszczone plytki odchy¬ lajace 2. Dzialanie tej lampy jest takie samo, jak opisanego wyzej ukladu, przedstawionego na fig. 1.Odmiana lampy przedstawiona na fig. 4 posiada elektrode, stanowiaca drabinke zlo¬ zona z precików 10 z metalu o duzym wspól¬ czynniku emisji wtórnej, na przyklad brazo- -berylu oprawionych w ramce U oraz kolektor w postaci warstwy 12 metalu o niewielkim wspólczynniku emisji wtórnej, na przyklad alu¬ minium, pokrywajacej wewnetrzna powierzch¬ nie balonu 13 lampy. Dzialanie tej odmiany lampy tym rózni sie od dzialania opisanego wyzej ukladu, przedstawionego na fig. 1, ze odchylana wiazka elektronów pada kolejno na preciki 10 elektrody lub warstwe 12 metalu, pokrywajacego wewnetrzna powierzchnie balo¬ nu i posiadajacego mniejszy wspólczynnik emisji wtórnej, wskutek czego wytwarza im¬ pulsy pradu zbieranego z elektrody. Plytka ekranujaca 9 jest w tym przypadku polaczona za pomoca sprezynek kontaktujacych 14 z ko¬ lektorem. 12.Fig. 5 przedstawia schemat blokowy urza¬ dzenia sluzacego do cyfrowego odczytywania napiecia pradu stalego. Urzadzenie to sklada sie ze znanego ukladu 15, wytwarzajacego na¬ piecie . periodycznie zmienne (na przyklad o charakterystyce trapezowej — fig. 2) scisle zalezne od wartosci mierzonego napiecia sta¬ lego Ux; z lampy 16 wedlug wynalazku zasila¬ nej napieciem odchylajacym przez uklad 15 i wytwarzajacej impulsy pradowe ze znanego wzmacniacza lampowego 17, do wzmacniania tych impulsów oraz znanego ukladu 1S, slu¬ zacego do ich zliczania lub zapisywania.Dzialanie tego urzadzenia jest nastepujace.Uklad 15 wytwarza napiecie periodycznie zmienne, którego amplituda jest scisle zalezna od wartosci mierzonego napiecia Ux. Napiecie to odchyla wiazke elektronów w lampie 16 we¬ dlug wynalazku, wskutek czego liczba wytwa¬ rzanych przez ta lampe impulsów, uzalezniona od wartosci amplitudy napiecia odchylajacego, pozostaje takze w scislej zaleznosci funkcjonal¬ nej od mierzonego napiecia stalego Ux. Wzmac¬ niacz 17 wzmacnia te impulsy, a uklad 18 wy¬ posazony na przyklad w lampy cyfrowe zlicza je i podaje w formie zapisu cyfrowego. — 2( Sposób wedlug wynalazku oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu moze znalezc rów¬ niez inne zastosowania, na przyklad do powie¬ lania czestotliwosci. PL