KI. 21 c 3Ci'01— (I Wynalazek dotyczy kondensatora wzbudza¬ nego elektrostatycznie o jednej drgajacej elek¬ trodzie, o malym ciezarze i mozliwie malych wymiarach.Znane kondensatory o drgajacej elektrodzie, które w polaczeniu z elektrometrami znajduja np. zastosowanie do pomiarów napiecia w zró¬ dlach pradu stalego o duzym oporze wewnetrz¬ nym, pracuja w ten sposób, ze posiadaja list¬ we drgajaca lub membrane wzgl. elektrode drgajaca, umocowana dwustronnie lub z kilku stron, która jest wzbudzana magnetycznie wzglednie elektromagnetycznie.Oprócz tych kondensatorów drgajacych, wzbudzanych magnetycznie wzglednie elektro¬ magnetycznie, lub napedzanych elektromoto¬ rycznie, sa w uzyciu dalsze uklady napedowe, innego rodzaju. Uzywane sa np. urzadzenia, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Hans — Joachim Monser. w których pret metalowy wprawiony w drga¬ nia przez strumien powietrza, wzbudza mem¬ brane. Stosowane sa równiez ostatnio zbiorniki szklane, w których elektrody sa zawieszone na tasmach sprezynujacych, a które jako calosc wprawione sa w drgania przez odpowiedni uklad wzbudzajacy.We wszystkich ukladach, napiecie mierzone jest modulowane w rytmie wzbudzenia pfzez elektromagnes wzglednie silnik, przy „ czym jedna z okladzin kondensatora drga w okolo polozenia spoczynkowego.Przemieniana tu jest pierwotna energia elek¬ tryczna lub elektromagnetyczna w jehergie drgan elektrycznych.Napiecie mierzone jest doprowadzone do kondensatora drgajacego, z reguly^ poprzez opornik dodatkowy. Podczas pracy, chwilowe napiecie na wyjsciu kondensatora drgajacego jest proporcjonalne do odwrotnosci chwilowej wartosci pojemnosci.Powstajace Aag#qcte zmienne przechodzi na¬ stepnie poprzez kondensator sprzegajacy do wzmacniacza napieciowego pradu zmiennego, a nastepnie po wyprostowaniu moze byc wska¬ zane przez przyrzad magnetoelektryczny. Prze¬ prowadzanie takich pomiarów w sposób ciagly jest konieczne np. przy nadzorowaniu promie¬ niowania jonizujacego, np. do pomiaru napiecia na oporniku roboczym komory jonizacyjnej.Przy tego rodzaju pomiarach chodzi szczegól¬ nie o to, aby uzyty miernik napiecia pobieral mozliwie maly prad, tak aby róznica pomiedzy SEM zródla napiecia, a napieciem mierzonym na zaciskach, byla mozliwie mata. .Znane elektrometry mechaniczne jak rów¬ niez elektrometry lampowe sa na ogól #byt wrazliwe na naprezenia macfearticzne, jatkie wystepuja przy wykonywaniu pomiarów na zakladach produkcyjnych. Oprócz tego wyka¬ zuja one czesto niestalosc punktu zerowego.Wady znanych urzadzen polegaja miedzy in¬ nymi na tym, ze materialy stosowane na ele¬ ktrody przy listewkach drgajacych wzglednie wyprowadzeniach membran drgajacych, naj¬ czesciej nie moga byc wybrane dowolnie, gdyz sa one czynne magnetycznie i dlatego musza byc zrobione z materialów ferromagnetycznych.Przy urzadzeniach ze skrzydlem obrotowym powstaje nowa trudnosc w zwiazku z tym, ze czesc obrotowa musi byc uziemiona poprzez styk ruchomy. Powstaje przy tym jiiebezpie- czenstwo wzrostu zaklócen, spowodowanych przez uklad napedowy.Znane napedy elektromagnetyczne posiadaja ponad to te wade, ze sa zbyt skomplikowane i trudne w budowie, przy czym wymagaja du¬ zej przestrzeni.Zadaniem wynalazku jest stworzenie malego, lekkiego i dobrze funkcjonujacego kondensato¬ ra drgajacego, który wspólpracuje z mocniej¬ szym elektrometrem pracujacym na zasadzie kondensatora drgajacego.Wedlug wynalazku osiagnieto to w ten spo¬ sób, ze ^kondensator o drgajacej elektrodzie na¬ pedzany jest elektrostatycznie i sklada sie z czesci napedowej oraz modulujacej, których pojemnosc zmienia sie proporcjonalnie, przy zmianie polozenia wspólnej srodkowej elektro¬ dy, w polu elektrostatycznym. Pobór pradu przez ten nowy kondensator jest tak maly, ze mozna sgo pominac, a jego budowa zapewnia male straty ze wzgledu na posiadanie dobrej iz&lacji. Nowy kondensator moze pracowac przy najwyzszych czestotliwosciach, przy czym granice stanowi tu tylko mechaniczne tlumie¬ nie membrany. Odpadaja równiez zupelnie straty cieplne i straty spowodowane pradami wirowymi, gdyz nie potrzebne sa tu materialy ferromagnetyczne i zjawiska magnetyczne.Przyklady znanych kondensatorów o drgajacej elektrodzie jak równiez przyklad wykonania wedlug wynalazku zostana objasnione blizej na podstawie rysunku.Fig. 1 przedstawia znane urzadzenie z listew¬ ka drgajaca i wzbudzeniem elektromagne¬ tycznym, fig. 2 — znane urzadzenie z membra¬ na drgajaca wzbudzana elektromagnetycznie, fig. 3 — skrzydlo kondensatora napedzane elektromagnetycznie, fig. 4 — zasade budowy kondensatora drgajacego wzbudzanego pojem- nosoiowo wedlug wynalazku, a fig. 6 — blizsze szczególy konstrukcyjne.Kondensator o drgajacej elektrodzie, wedlug wynalazku sklada sie w zasadzie wedlug fig. 4 z dwóch kondensatorów, z których jeden Cs sklada sie z membrany drgajacej i jednej okla¬ dziny kondensatora, do której jest przykladane mierzone napiecie stale, które ma byc modulo^ wane, a z której jest pobierane nastepnie na¬ piecie zmienne modulacji. Druga okladzina kondensatora Ca wraz z membrana drgajaca, tworza drugi kondensator po drugiej stronie membrany, do którego jest przylozona czesto¬ tliwosc napedowa modulacji, która powoduje 'drgania membrany. Uklad napedowy, wedlug fig. 6, sklada sie z elektrody wzbudzajacej 14, która jest zamontowana na tarczy izolacyj¬ nej U za -pomoca nagwintowanego trzpienia.Polozenie tarczy izolacyjnej jest ustalone przez cylindryczny pierscien 8 i czesc podstawy 10, które zesrubowane sa ze soba. Obie czesci P i 10 razem z drgajaca membrana 15, stanowia ekran elektrostatyczny elektrody 14, a tym sa¬ mym calej czesci napedowej.Sama membrana drgajaca 16 jest napieta pomiedzy pierscieniami 7 i 8, przy czym dodat¬ kowo jest ona napinana przez zlobek 19, azeby wykluczyc nierównosci, które moglyby dopro¬ wadzic do zwarcia pomiedzy okladzinami kon¬ densatorowymi 15 i 14, wzglednie 15 i 16.Aby chronic przestrzen wewnetrzna ukladu pomiarowego przed napieciami depolaryzuja¬ cymi i ich wplywem przy izolatorze 4, jest umieszczona przed nim tarcza ekranujaca 5.Glówny izolator 4 wraz z umieszczonymi na nim elementami konstrukcyjnymi, jest umoco¬ wany przy pomocy pokrywy srubowej 3. Wlas- ciwy kondensator drgajacy skalda sie z mem- — a^brany drgajacej 25 i okladziny kondensatora 16 w ksztalcie stempla, która zakonczona jest gwintowanym trzpieniem 18. Gwintowany trzpien 18 jest zakonczony przylaczem 16a.Doprowadzanie wzglednie odprowadzanie napiec roboczych i pomiarowych nastepuje poprzez przylacza 14a, 16a, 9.Azeby zapewnic mozliwie dobry styk pomie¬ dzy membrana drgajaca 15 i jej doprowadze¬ niami, jest przewidziane przylacze membrany wzmocnione mechanicznie. Elektroda przeciwna 14, ukladu napedowego, jest zaopatrzona w ro¬ wek lub nawiercenie przebiegajace promienio¬ wo, w celu zmiejszenia tlumienia spowodowa¬ nego przez powietrze. Centryczne prowadzenie gwintowanego bolca elektrody 16 w izolatorze 4, jest zapewnione przez cylinder 17 i trzpien 18. Jako material izolacyjny 4, U, jest stoso¬ wany najczesciej politrzyfluoroetylen lub poli- czterofluoroetylen. W celu otrzymania we wne¬ trzu kondensatora stalych warunków izolacji, jest mozliwe wprowadzenie suchego osrodka lub tez zastosowanie gazu obojetnego, albo podcisnienia we wnetrzu kondensatora.Przy odpowiednim dopasowaniu do siebie czesci laczacych wzglednie zesrubowanych* osiaga sie bez dodatkowych srodków, wystar¬ czajace uszczelnienie wzgledem atmosfery zew¬ netrznej.Membrana drgajaca jak równiez okladziny kondensatorowe moga byc wykonane z dowol¬ nego materialu o wystarczajacej elastycznosci.Poszczególne czesci kondensatora sa to na ogól proste czesci toczone, które mozna latwo wy¬ konac.Przy montazu, korzystnym jest montowanie oddzielnie najpierw czesci napedowej w dolnej czesci kondensatora, a po tym dopiero czesc górna. Kazda czesc podstawy czy srodka moze byc oddzielnie kalibrowana. W górnej pokry¬ wie 3 jest umieszczony izolator 4 z górna okla¬ dzina 16 kondensatora drgajacego i umocowa¬ ny przy pomocy pokrywy tarczowej 5. Na czesc dolna wzglednie na membrane 15 jest nasadzona czesc srodkowa, pierscien 7 osadzo¬ ny za pomoca srub 6, który na swej zewnetrz¬ nej cylindrycznej scianie posiada gwint, przy pomocy którego sa zesrubowane ze soba czesc górna 3 i dolna 7. Nakretki dostepne z zew¬ natrz, wymagaja do ich rozluznienia wzglednie dokrecenia odpowiednich kluczy azeby zabez¬ pieczyc je przed niepowolanym otwieraniem. PL