pazdziernika 1961 r. ,*'"•*. i POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr45031 KI. 20 d, 13/02 Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Taboru Kolejowego*) Poznan, Polska Pionowe prowadzenie mainic w wózkach pojazdów szynowych Patent trwa od dnia 2 stycznia 1961 r.Wynalazek dotyczy pionowego prowadzenia mazniic w wózkach pojazdów szynowych z zasto¬ sowaniem przegubowych itulei pirowadzajcy "h maznice tna fcoluminaich oraz specjalnego ksztal¬ tu poduszek elastycznych w tym prowadzeniu.Znane konsitruklcyjine roizwiazania dotyczace kolumnowych prowadzen maznic dla umozliwie¬ nia ustawiania sie osi mazniicy i osi zestawu kolowego wzgledem siebie w plaszczyznie pio¬ nowej pod 'katem wiekszym od wynikajacego z luzów patomieniowych zaJsribisowanych lozysk tocznych, bez wywolywania znacznych momen¬ tów Obciazajacych krawedzie rolek lozyska jak tez tuflei prowadzacej kolumny, wymagaja za¬ stosowania przegubu w lozysku maznicy (lozy sko maznicy stanowi tyBoo jedno lozysko batryl- *) Wlascicieli patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalaizku sa mgr iinz. Wladyslaw Pamkiewioz, imigr iinz. Alfons Mróz, iinz. Tadeusz Borucki i mgr inz. Tadeusz Sajdak. kowe), badz tez zaatoteowanda duzych luzów po- miejdizy kotaninami i elementami prowadzacymi polaczonymi z wystepami mazniicy. Lozysko maznicy skladajace slie -z jednego tylko lozyska barylkowego roizbudowuje jej promieniowe wy¬ miary, zwiekszajac tym isaniym masy nieod- sprezynowaine oraiz nie odpowiada wymaganiom UIC i OSZD odnosnie stosowania sztywnego lozyska maznicy «na czopach osi zestawu kolo¬ wego (kazda maznica powinna skladac slie z 2-ch lozysk tocznych).Przy zastosowaniu w maznicy jednego tylko lozyska barylkowego, moment oporowy przeciw¬ stawiajacy sie obrotowi osi zestawu w plaszczyz¬ nie pionowej, jako wynik sil tarcia slizkowego obciazonych calym ciezarem wagonu barylek lo¬ zyska o bieznie, moze osiagac znaczne wartosci.Moment ten powoduje niekorzystne naciski na krawediziaich ituilei prowaldzacych kolumny, a wiec spuzyja ich zuzywaniu sie.Zastosowanie duzych lutzów pomiedzy ko-lumoami i elementami prowadzacymi mazni- cy zwieksza sily dynamiczne dzialajace na pro- waidzetniie w plaszczyznie poziomej, a tym sa¬ mym (przyspiesza zuzywanie sie poszczególnych czesci prowadzenia araiz skraca fale wezyko¬ wania wózka, pogarszajac tym samym spokój - nosc biegu wagonu.Dotychczas rozwiazania konstrukcyjne sprezy¬ stych prowadzen pionowych maznic posiadaja w plaszczyznie poziomej fte sama elastycznosc prowadzenia w kierunku podluznej i poprzecz¬ nej osi wagonu, co nie odpowiada wymaganiom stawianym nowoczesnymi prowadzeniom maz¬ nic, by elastycznosc ta byla rózna w obu kie¬ runkach z tym, ze mniejsza elastycznosc winno posiadac prowadzenie w kierunku podluznej osi wagonu.Przez zastosowanie niniejszego wynalazku unika sie powyzszych niedomagan, jako ze za¬ stosowane przegubowo tuleje prowadzace, nie przenoszace obciazen pionowych i zanurzone w olejiu, badz wykonane z itrfwalych tworzyw sztucznych o malym wspólczynniku tarcia, ze¬ zwalaja w pelni ma wymagany obrót zesitawu w plaszczyznie pionowej przy mozliwde naj¬ mniejszym momencie oporowym, a elastyczne poduszki o ispecjalnym ksztalcie zezwalaja na zróznicowanie elastycznosci prowadzenia w kie-^ runku podluznej i poprzecznej oisi wagonu.Na rysunku przedstajwiono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, a mianowicie fig. 1 przedstawia polowe prowadzenia maznicy w pio¬ nowym przekroju, fig. 2 — rzut poziomy pro¬ wadzenia maznicy w przekroju wg linii II—II na fig. 1.W przykladzie wskazanym na fig. 1 i 2, nie pokazane na rysunku lozysko maznicy ma byc lozyskiem sztywnym, zgodnym z wymaganiami UIC i OSZD. Na korpusie maznicy, którego przedstawiona jesit tylko prawa strona, odlane sa z Obu stron ramiona nosne 6 posiadajace pionowe cylindryczne wytoczenia Ga. Obciaze¬ nia pionowe przekazywane sa z ramy wózka na ramiona maznicy 6 przez sprezyny 8 i 9, gniazdo sprezyn 3 oraz poduszke elastyczna 4.Zaisaldniczymi elementarni iprowadzacymi maz- niice w plaszczyznie pionowej i poziomej sa dwie kolumny 1 oraiz dwie (tuleje prowadzace 2 po- sialdajjace zewnetrzna powierzchnie wykonana w ksztalcie kuli: Kulista powierzchnia (tulei pro¬ wadzacej ulozyfskowana jest w gniezdzie spre¬ zyn 3 i zbiorniku oleju 5. Pionowe cylindrycz¬ ne powierzchnie gniazd sprezyn 3 oraz zbionni- ków oleju 5 oddzielone sa od Odpowiednich pio¬ nowych cylindrycznych wytoczen 6a w ramio¬ nach maznicy, pionowymi koinierizami 4a pier¬ scieniowej elastycznej poduszki. Odpowiednie wyciecia 4c w pionowych kolnierzach elastycz¬ nej poduszki zapewniaja rózna elastycznosc pro¬ wadzenia w kierunku podluznej i poprzecznej osi wagonu. Zaglebienia 4b w poduszkach ela¬ stycznych 4 zabezpieczaja w pelni wlasciwe ulozenie tych poduszek przy montazu.Poniewaz wszelkie obciazenia (pionowe i po¬ ziome) z maznicy na irame wózka i odwrotnie przekazywane sa poprzez elastyczna poduszke 4, dlatego zmniejszaja sie znacznie obciaze¬ nia dynamiczne wystepujace w prowadzeniu oraz maleja naftezenia halalsów przekazywanych od szyn na wózek i pudlo wagonu przez ze¬ stawy kolowe.Srodek itulei prowadzacej 2 lezy teoretycznie w tej samej plaszczyznie poziomej co os maz¬ nicy, a praktycznie moze lezec powyzej lub ponizej jej jedynie o polowe wartosci ugiecia poduszki elastycznej pochodzacego od obcia¬ zenia uzytecznego wagonu i dynamicznego wzrostu obciazen pionowych.Zastosowanie przegubowych tulei prowadza¬ cych 2 nie przenoszacych obciazen pionowych wagonu, zanurzonych w smarze 11, badz wyko¬ nanych z trwalych tworzyw sztucznych nie wy¬ magajacych smarowania (zmniejsza do mini¬ mum moment oporow^ powstajacy przy obrocie zestawu w plaszczyznie pibnowelj, a tym sa¬ mym zmniejsza ido minimum naciski na kra¬ wedziach rolek lozylsk tocznych, jak tez itulei prowadzacych na kolumny.Zapewnienie pracy powierzchni tracych w smarze oraz zabezpieczenie tego smaru miesz¬ kiem 7 przed dostaniem sie jakiclifcolwiek za¬ nieczyszczen zewnetrznych zapewni bardzo do¬ bra trwalosc prowadzenia, a tym samym nie¬ zmiennosc charakterystyk dynamicznych w czasie eksploatacji wagonu. PL