PL4501B1 - Urzadzenie do wysylania fal ciaglych. - Google Patents

Description

Wynalazek ma za przedmiot uklad do wysylania fal ciaglych, korzystajacy z ge¬ neratora katodowego o obwodzie plytka - wlókno zasilanym przez alternator o cze¬ stotliwosci muzycznej. Wiadomo, ze do wy¬ twarzania fal ciaglych uzywa sie generato¬ ra katodowego; schemat polaczen, w tym wypadku, przedstawia fig. 1, na której L oznacza generator katodowy, skladajacy sie z plytki P, siatki G i wlókna F, zamknie¬ tych w rurce opróznionej.Wlókno zasila zródlo pradu stalego S; drugie zródlo pradu stalego S1 o napieciu stosunkowo Wysokiem (np. 500 V) miesci sie miedzy plytka P i wlóknem F; wreszcie przez transformator T, na którego zaci¬ skach umieszczamy pojemnosc C, laczymy obwód plytka-wlókno z obwodem siatka- wlókno. Wytwarzane fale udzielaja sie ob¬ wodowi antena - ziemia AZ, badz przez sprzezenie indukcyjne, jak to przedstawia rysunek, badz jeszcze przy pomocy pola¬ czenia Oudin'a.Schemat powyzszy posiada dwie niedo¬ godnosci. Przedewszystkiem wymaga o- becnosci zródla pradu stalego o napieciu stosunkowo znacznem, nastepnie wymaga dla odbioru przygotowan i bardzo zlozo¬ nych fal.Wynalazek niniejszy ma na celu usu¬ niecie tych niedogodnosci, poniewaz gene¬ rator fal nie jest juz zasilany przez zródlo*5 pradu stalego, lecz przez alternator o cze¬ stotliwosci! muzycznej^ Schemat polaczenia VAj iizy^anfegcl^^tyni V^)adku przedstawiony jest na "fig, 2, na której te same litery o- znaczaja te same czesci, co na figurze po¬ przedniej.Przy zastapieniu zródla G alternato¬ rem D generator katodowy dziala tylko wtedy, gdy potencjal plytki jest dodatni, fale ciagle wzbudzaja sie tylko podczas pólokresu i ich intensywnosc zmienia sie wedlug krzywej przedstawionej schema¬ tycznie na fig, 3, Otrzymuje sie wtenczas w odbiorniku zaopatrzonym w prosty de¬ tektor z krysztalami dzwiek odpowiadajacy czestotliwosci alternatora.W tern polaczeniu chodzi o umieszcze¬ nie na koncówkach alternatora zespolu, skladajacego sie z samoindukcji L1 i po¬ jemnosci C1, który, bedac nastrojony na czestotliwosc fal ciaglych, da przejscie, krótko utrzymujace sie.Pojemnosc C1 mozna obrac dosc slaba, aby nie wprowadzic zaburzen w dzialaniu alternatora.W ten sposób, jak pokazuje fig. 2, ba- terje S, stosowana poprzednio do rozza¬ rzenia wlókna, mozna usunac.Wlókno F mezna zasilac pradem zmien¬ nym; wystarczy, jak to wskazuje fig. 2, u- miescic maly regulujacy transformatorek 11, zasilany przez alternator i zasilajacy swem uzwojeniem wtórnem wlókno. Alternator moze zreszta zawierac cewke specjalna o niskiem napieciu. Moze on byc jeszcze dwu¬ fazowy, przyczem jedna faza rozzarza wlókno, a druga zasila obwód plytka- wlókno.Fig, 4 przedstawia inne urzeczywistnie¬ nie wynalazku, w którem zastosowano dwa generatory katodowe, ustawione wedlug dobrze znanego schematu wyprostowywa¬ nia w celu zuzytkowania dwu zmian pradu zmiennego. Poniewaz w tym schemacie u- mieszcza sie na koncówkach alternatora a- utotransformator E o punkcie srodkowym O, dwa generatory L i L1 sa umieszczone, kazdy zosobna, pomiedzy punktem srod¬ kowym i koncówkami autotransformatora w taki sposób, aby pracowaly na zmiane stosownie do biegunowosci pradu zmien¬ nego w danym momencie.Fig. 5 pokazuje schematycznie w tym wypadku krzywa wyobrazajaca natezenie fal ciaglych w antenie nadawczej.Dzieki róznorodnosci natezenia tych fal mozna je odbierac przy pomocy zwy¬ klego odbiornika, naiprzyklad detektora z krysztalkiem. Nuta odbierana w sluchaw¬ ce, polaczonej z detektorem krysztalowym w sposób powszchnie znany, odpowiada w tym wypadku podwójnej czestotliwosci al¬ ternatora.Nalezy zaznaczyc, ze krzywa natezenia alternatora mozna dobrac w ten sposób, a- by dawala przy odbieraniu wyniki naj po¬ myslniejsze.W wypadku, przedstawionym na fig. 3, najkorzystniejsza bedzie krzywa prostokat¬ na; na fig. 5 bedzie nia równiez krzywa pro¬ stokatna, ciagnaca sie na % okresu.Zamiast dwu lamp, przedstawionych na fig. 4, mozna, przez analogje ze znanemi polaczeniami dla wyprostowania, uzywac czterech lamp (schemat Graelz).Czestotliwosc alternatora nie potrzebu¬ je byc znaczna i moze dawac t. zw. dud¬ nienie.Alternator mozna zbudowac bez pier¬ scieni slizgowych o tworniku nieruchomym i magnesnicy ruchomej z magnesami stale- mi, albo tak, aby wzbudzenie nastepowalo przez kondensator ustawiony w obwodzie twornika. Przy ogrzewaniu wlókna zapo- moca akumulatorów moga one sluzyc do wzbudzenia alternatora typu jednobiegu- nowego z magnesnica wirujaca.Jesli trzeba uzyc stalego magnesu we¬ wnetrznego, jako magnesnicy, mozna zaw¬ sze uniknac kontaktów slizgowych przy pomocy dwu blizniaczych maszyn polaczo¬ nych kaskadowo. — 2 —Ogrzewanie pradem zaniennym jfrOsiacU te wyzszosc, ze uskutecznia fiie pod napie¬ ciem bardzo niskiem, mianowicie 1 wolta i pozwala przeto na uzycie wlókna grubego i silnego.Jezeli alternator obraca sie % predko¬ scia zmienna, ogrzewanie wlókna pozosta¬ je praktycznie stale, gdy indukcyjnosc al¬ ternatora j est znaczna w stosunku do opo¬ ru pozytecznego.Zamiast generatora katodowego samo- wzbudzajacego, jak opisano, mozna uzyc generatora o wzbudzaniu \ oddzielnem, to jest generatora, w którym obwód plytka - wlókno i obwód siatka-wlókno jest wów¬ czas zasilany przez maly generator po¬ mocniczy, który moze byc znowu genera¬ torem katodowym samowzbudzajacym.Przewaga tego uikladu jest, ze fale ciagle wysylane przez antene, nakladaja isie na¬ tychmiast i ze system nie zawiera okresów o drganiach mniej lub wiecej nieustalonych.Stacje nadawcza mozna zarówno od¬ róznic przez dzwiek pradu zmiennego, ja¬ ko tez przez dlugosc fali.Wynika stad, ze mozna dodawac do na¬ piecia alternatora, przylozonego do obwo¬ du plytka - wlókno, napiecie stale o war¬ tosci wzglednie odpowiedniej, a to w celu unikniecia zupelnego zatrzymania nadawa¬ nia fal. Ten sposób dzialania osiaga sie, na- przyklad, uzywajac pradnice o pradzie wy¬ prostowanym, której napiecie silnie sie waha.Ta sama pradnica moze jednoczesnie dostarczac przy pomocy dwu pierscieni ko¬ lektora pradu zmiennego do ogrzewania przy niskiem napieciu.Co sie zas tyczy wahan napiecia rozpa¬ trywanej pradnicy, to mozna cokolwiek je powiekszac przez przylaczenie do jej za¬ cisków i odpowiedniej pojemnosci.Zamiast kolektora wyprostowujacego mozna zreszta stosowac prostowniki kato¬ dowe, wedlug znanego schematu polaczen (prostowniki rteciowe, ketiotrony i i. d.).NacWe«HP{0 fali w zastospWanltt do fig. 2, ze do zacisków alternatora D mozna przylaczyc pojemnosc pomocnicza C1.Pojemnosc te mozna dobrac o wielko¬ sci stosownej do wytwarzania przewzbu- dzenia a nawet samowzbudzenia alternato¬ ra. Mozna wówczas usunac uzwojenie ma- gnesnicy i wzbudnice, co jest bardzo ko¬ rzystne, jezeli chodzi o urzeczywisfaiieiltó maszyny o naaletj mocy, ale mozliwie silJ nej.Wspominalismy równiez, ze stacje na¬ dawcza mozna zarówno dobrze odrózniac przez dzwiek pradu zmiennego, jak tez i przez dlugosc fal.Ciekawa rzecza jest nadmienic tutaj, ze polaczenie, wskazane schematycznie na fig* 4, pozwala przy pomocy prostego komuta¬ tora osiagnac dwa dzwieki, których jeden rózni sie o oktawe od drugiego. Fig. 6 wy¬ obraza schemat podobnej konstrukcji, w której dwie lampy L sa umieszczone kazda zosobna pomiedzy punktem srodkowym 0 a koncówkami autotransformatora E, w sposób taki, azeby jedna z nich przepu¬ szczala fazy dodatnie, druga ujemne.Zamiast autotransformatora mozna o- czywiscie zaopatrzyc ten sam alternator D w dwa uzwojenia oddzielne, posiadajace jeden punkt wspólny.Dzialanie schematu jest jasne po tern, co bylo powiedziane poprzednio; te same litery zostaly zachowane do oznaczenia tych samych czesci, i osiaga sie w ten spo¬ sób okres drgan o podwójnej czestotliwo¬ sci alternatora D.W tych warunkach dla otrzymania dzwieku o drganiach równych czestotliwo¬ sci alternatora wystarczy przy pomocy ko¬ mutatora K odwrócic polaczenia jednego z uzwojen autotransformatora E z odpo¬ wiednia lampa.W istocie dwie lampy dzialaja wówczas rzeczywiscie równolegle.W wypadkach, gdy chcemy otrzymac inne okresy, mozna %scwsi$ zaopatrzyc al« - 3 -ternator D w uzwojenie o znacznej liczbie biegunów, wedlug praw powszechnie zna¬ nych w elektrotechnice.Zmiana liczby biegunów na podwójna nie przedstawia trudnosci, poniewaz mamy do czynienia z uzwojeniem jednofazowem.Mozna osiagnac w ten sposób, zestawia¬ jac to z wynalazkiem opisanym powyzej, przez manewrowanie prostemi komutatora¬ mi, trzy okresy oddzielne np. 300, 600 i 1200; Moznosc zmieniania w ten sposób tonu nadawczego jest bardzo cenna, skoro cho¬ dzi o liczne stacje pracujace jednoczesnie na niewielkich odleglosciach od siebie. Ro¬ zumie sie, ze obwody dwu lamp musza byc zupelnie symetryczne wzgledem, siebie, a- by fale, wytworzone oddzielnie przez kaz¬ da z lamp, mialy scisle te sama wartosc i aby mozna bylo spozytkowac w ten sposób calkowicie korzysci fal ciaglych.Wskazemy zastosowanie do telefonu bez drutu czesci i polaczen opisanych po¬ przednio.Ten uklad, wlasciwy wynalazkowi, o- piera sie na nastepuj acem spostrzezeniu doswiadczalnem. Jezeli w zwyklym mikro¬ fonie zastapic zródlo pradu zwykle uzywa¬ ne zródlem pradu zmiennego, telefonem mozna sie równiez poslugiwac do rozmów, pozostaje tylko ta niedogodnosc, ze slyszy sie w telefonie odbiorczym dzwiek aku¬ styczny odpowiadajacy czestotliwosci pra¬ du zmiennego. Dzwiek ten nie maci mowy w sposób wyrazny, zwlaszcza gdy odpowia¬ da czestotliwosci nizszej od 100 okresów lub wyzszej od 2000 okresów.Poczawszy od tej ostatniej czestotliwo¬ sci odbieranie pozostaje zawsze zadawal- niajace, nawet jesli prad zimienny przecho¬ dzi przez mikrofon tylko z przerwami.Z uwzglednieniem tego spostrzezenia wzieto pod uwage uklad generatorów ka¬ todowych, przedstawiony na fig. 4, i powtó¬ rzony na fig. 7. Sklada sie on z dwu gene- - fatorów katodowych X ze wspólnym obwo¬ dem drgajacym HC, sprzezonym z obwo¬ dem anteny AZ.Generator zasila zródlo pradu zmienne¬ go przez transformator E, wedlug schema¬ tu zwykle stosowanego do prostowania.Podobny uklad wydaje fale ciagle o nate¬ zeniu równem i w wyniku daje dzwiek w obwodzie odbiorczym. Fale podobne zosta¬ ly powyzej spozytkowane w radjotelegra- fji dla osiagniecia odbioru bezposredniego bez heterodyny i przerywaczy.Stosownie do doswiadczen przytoczo¬ nych powyzej, mozna uzyc ten uklad i do radjotelefonji we wszystkich przypadkach i w tych samych warunkach jakby system byl zasilany przez stale napiecie pradu sta¬ lego. Jak zaznaczono powyzej, rozmowa jest latwiejsza, gdy dzwieki posiadaja wy¬ sokosc ponizej 100 luib powyzej 2000 okre¬ sów. Wystarczy wiec do zespolu dodac mikrofon, oznaczony przez M (fig. 7) i u- miescic go w samoindukcji obwodu anteny.Naturalnie mikrofon moze byc umieszczo¬ ny we wszelkim innym obwodzie i mozna zastosowac jakikolwiek uklad znany do przylaczenia mikrofonu.Dotychczas mówilismy tylko o pradzie zmiennym jednofazowym dla zasilania ge¬ neratorów katodowych, ale wynalazek o- bejmuje i prady wielofazowe.Fig. 8 pokazuje tytulem przykladu po¬ laczenie w wypadku pradu trójfazowego.Alternator 1 zasila kazda poszczególna fa¬ za jedna z plytek R generatorów katodo¬ wych, których wlókna maja punkt wspól¬ ny, polaczony z puniktem zerowym alterna¬ tora, przez obwód oscylacyjny HC.W zastosowaniu do radjotelefonji dzwiek przedostajacy sie do odbiornika pozwala rozpoznac stacje nadawcza i stwierdzic jej dzialanie nawet bez uzycia mikrofonu.Rzecz prosta, ze wszystkie typy znane i zespoly opisane odnosza sie równiez do przedstawionego zastosowania.Korzysci osiagniete przez zasilanie lamp — 4 —generatorowych pradem zmiennym mozna osiagnac nawet, zachowujac zasilanie zró¬ dlem pradu stalego o natezeniu dostatecz¬ nie zwiekszonem.Uklad do wykorzystania tego celu za¬ sadza sie na polaczeniu z obwodami o wiel¬ kiej czestotliwosci, pokazanemi na fig. 1, nowego obwodu drgan o czestotliwosci ma¬ lej, lub obwodu akustycznego. Tern samem reakcje, które wywiera nowy obwód drga¬ jacy, t, j, fale elektromagnetyczne, wysy¬ lane przez antene A, posiadaja amplitude juz nie stala, lecz amplituda ta zmienia sie okresowo z czasem, w sposób regularny i ciagly, i w nastepstwie osiagamy taki sam rezultat, jak z zasilaniem pradem zamien¬ nym.Jeden z mozliwych schematów polega na ustawieniu kondensatora pomocniczego w szereg ze zródlem S1 i na umieszczeniu w odgalezieniu na jego-koncówkach cewki indukcyjnej o wartosci stosownej, j sprze¬ zonej indukcyjnie z oibyrtdenv siatki Q.W tym wypadku obwód -drgajacy, u- tworzony w ten sposób przez kondensator i indukcje pomocnicza, ma wlasciwy okres wahan odpowiadaj acy dzwiekowi, jaki pragniemy otrzymac w telefonie odbior¬ czym, • Pojemnosc wlasna uzwojen samoinduk- cyjnych moze zreszta byc wystarczajaca do zastapienia kondensatora, pomocniczego.Inna metoda' poleganaustawieniu kon¬ densatora pomocniczego (szeregowo lub i- naczej z samoindukcja), jako bocznicy mie¬ dzy siatka G i wlóknem F±\-*.W tym wypadku mozna regulowac cze¬ stotliwosc wlasna obwodu drgajacego tak utworzonego, w stosunku do czestotliwosci obwodu glównego, zawierajacego konden¬ sator C (fig, 1) w ten sposób, ze powstaje dudnienie, wywolujace jeszcze perjodycz- na zmiane amplitudy fal wysylanych przez antene.Mozna sobie jeszcze wyobrazic inne polaczenia; wszystkie wyrózniaja sie za¬ stosowaniem dodatkowem nowego obwodu drgajacego w celu zaznaczonym powyzej. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1, Urzadzenie radiotelegraficzne w po¬ staci generatora katodowego do wysylania szeregów fal ciaglych, znamienne tern, ze generator wytwarza napiecie okresowo zmienne o czestotliwosci muzycznej. 2, ' Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tenl, ze wfókna rurki prózniowej lub rurek prózniowych urzadzenia dopro¬ wadza dó rozzarzenia pfad zmienny, 3, Urzadzenie wedhiig zastrz, 1, zna¬ mienne tern, zfe generator zasila alternator o czestotliwosci muzycieej; 4, Urzadzenie wedlug zastrz, 1, zna¬ mienne tern, ze generator zasila zródlo pradu Malego, przyczem zmiany okresowe napiecia wywoluje obwód drgajacy malej czestotliwosci sprzezony z generatorem, 5, Urzadzenie wedlug zastrz, 1 i 3, znamienne zastosowaniem dwu generato¬ rów zasilanych w kierunkach przeciwnych pradem zmiennym i obslugujacych wspól¬ na antene w ten sposób, ze do wytwarzania fal ciaglych spozytkowane zostaja dwie zmiany kazdego okresu pradu zasilczego, 6, .Urzadzenie wedlug zastrz, 1 i 3, znamienne zastosowaniem trzech genera¬ torów zasilanych poszczegó}nemi fazami pradu trójfazowego i obslugujacych antene wspólna, 7, Urzadzenie wedlug zastrz, 1 z mi¬ krofonem do porozumiewania sie telefo¬ nicznego, znamienne tern, ze czestotliwosc zmian napiecia zasilania przekracza 2000 ! okresów, v . 8, Urzadzenie wedlug zastrz, 1 i 7, znamienne tern, ze czestotliwosc zmian na¬ piecia zasilania nie przekracza 100 okresów, S-te Fran ca i s e R a di o-E 1 e c t r iq u e. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 4501. Ark. I. P G ¦— l -^s' T ^T x r«r.i r\ r\ r\ Tig. 3 .r^T (° % P 6 r< T na w \AA/A MAM ^ -a- ^•^ i%7.5 J%.^Do opisu patentowego Nr 4501. Ark.

2. (-., L\ \ -—-l" / V ^-\ -?—f C iU t fr ±C WWWWWWWWW WWVWWWWWVWVWW E O E /%rtfDo opisu patentowego Nr 4501. Ark.

3. Wama/w\ma/wv\^^ E O B *&-7Bo opisu patentowego Nr 4501. Ark.

4. Fig 8 A -pi. L /J (-6-4 v: 4fL- /l& £ L (i7 z' --G-- yf\ MQ||f Hi *#" Druk L. Boguslawskiego Warszawa. PL