Opublikowano dnia 23 wrzesnia 1W1 r.Wld te k* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45012 Sigmund Stokland .Oslo, Norwegia Urzqdz«nie do mlócenia zboza Patent trwa od dnia 5 listopada 1960 r.KI. 4&=eF3*/03 Przedmiot wynalazku stanowi urzadzenie do mlócenia zboza.Celem wynalazku jest dostarczenie urza¬ dzenia mlócacego, posiadajacego prosta i zwar¬ ta budowe. Urzadzenie to wbudowane w ma¬ szyne rolnicza, r.p. zniwiarke, umozliwia zna¬ czna redukcje jej calkowitych wymiarów i cie¬ zaru. W ten sposób mozna skonstruowac zni¬ wiarke bez specjalnego silnika napedowego, a nastepnie podlaczyc do mechanizmu zaczepo¬ wego i walka napedowego ciagnika, napedzac ja i kierowac za jego pomoca.Zgodnie z wynalazkiem opracowano urzadze¬ nie do mlócenia zboza, w którym cylindryczna powierzchnia bebna obrotowego lub walca wspóldziala z sasiednia powierzchnia kazdego z wielu elementów, wywierajacych nacisk w przeciwnym kierunku anizeli nacisk od powie¬ rzchni bebna, a rozlozonych wokól powierz¬ chni cylindrycznej. Wspomniane elementy o przeciwstawnym nacisku sa rozmieszczone ob- wodowo w stosunku do bebna lub walca, rów¬ nolegle do jego osi podluznej, powierzchnia zas cylindryczna i sasiednie przylegajace powierz¬ chnie uginaja sie elastycznie wzgledem siebie w kierunku promieniowania bebna lub walca.Mlócenie nastepuje w wyniku obrotów wymie¬ nionego bebna lub walca, w czasie których ruch wzgledny miedzy wspomnianym bebnem lub walcem i elementami o przeciwstawnym na¬ cisku powoduje ocieranie sie zboza miedzy obu wymienionymi powierzchniami, cylindrycz¬ na i przylegajacymi, dzieki czemu ziarno zo¬ staje wytracone z klosów.Na rysunku fig. 1 przedstawia zniwiarke z urzadzeniem do mlócenia zboza w widoku z boku, fig. 2 — zniwiarka w przekroju wzdluz linii II — II na fig. 4, fig. 2a — szczegól zni¬ wiarki na fig. 1, fig. 3 — zniwiarke w przekr- ju wzdluz linii III — III na fig. 2, fig. 4 — zniwiarke w widoku z góry, a fig. 5 i 6 — w duzej skali poszczególne czesci zniwiarki w innym rozwiazaniu.Zniwiarka z urzadzeniem do mlócenia zboza,zwana w dalszym ciagu opisu zniwiarka, po¬ siada wedlug wynalazku poprzeczna podpore 1, do której obu konców zamocowane sa ceówni- ki 2, usytuowane w kierunku od podpory 1 do przedniej czesci zniwiarki. Ceowniki 2 sa wzajemnie polaczone w ich przednich zakon¬ czeniach za pomoca poprzecznego sciagu 3.Od dolu kazdy z ceowników 2 jest zaopatrzony w pólobrecz 4 w ksztalcie plozy, sluzacej do oparcia ceownika na ziemi w pozycji nachylo¬ nej do przodu (fig. 1).Pewna liczba rozstawionych poprzecznie pól- obreczy 5 z rur, zamocowanych jednym kon¬ cem do podpory 1, jest skierowana w góre i do przodu w stosunku do niej a wolny koniec kazdej pólobreczy jest polaczony z koncem ru¬ ry 7 za pomoca wezlówki 6 ustawionej piono¬ wo. Drugi koniec kazdej rury 7 jest zaopa¬ trzony w podobna wezlowke 8. Wezlówki 6 i 8 sa zamocowane np. przez spawanie w od¬ powiednim nacieciu osiowym odnosnych kon¬ ców rur 5 i 7. Szeregi wezlówek 6 i 8 sa za¬ mocowane do kazdego z dwóch poprzecznych sciagów 9, przechodzacych przez otwory w we- zlówkach. Boczne sciany 10 sa przymocowane do dwóch wewnetrznych wezlówek 8 i skiero¬ wane do przodu, laczac sie z dnem 11 w konco¬ wej (przedniej) czesci. Sciany 10 i dno 11 two¬ rza stól zniwiarki. Wzdluz przedniej krawe¬ dzi dna 11 jest wmontowany przyrzad tnacy 12.W lozyskach 13, zamocowanych na ceowni- ku 2, jest umieszczony obrotowo poprzeczny walek 14 bebna lub walca 15, umieszczony po¬ nizej górnych czesci pólobreczy 5. Beben lub walec 15 posiada cylindryczny plaszcz 16, usy¬ tuowany wzdluz szerokosci zniwiarki. Plaszcz 16 posiada mala grubosc scianki i jest wyko¬ nany ze sprezynujacego gietkiego materialu, na przyklad gumy odpowiednio wzmocnionej fi¬ bra lub podobnym osadzonym w niej materia¬ lem.Oba konce plaszcza 16 sa zamkniete za po¬ moca denek 17, podtrzymywanych walkiem 14, przy czym denka 17 obracaja sie razem z wal¬ kiem 14, posiadajac jednak swobode przesuwa¬ nia sie osiowo wzdluz niego. Kazde denko 17 posiada na zewnetrznym obwodzie stozkowa powierzchnie 18, na której zacisnieta jest czesc obrzeza plaszcza 16 za pomoca pierscienia za¬ ciskowego 19, przymocowanego srubami 20.Na walku 14, na zewnatrz kazdego denka 17, zamocowana jest tarcza lub kolnierz 21, posia¬ dajacy pewna liczbe otworów na sruby 22, rozmieszczone na obwodzie wkrecane w den¬ ko 17. Oba denka 17 moga byc osadzone nie- przesuwnie w stosunku do walka 14, a mozna równiez osadzic jedno denko 17 na stale na walku, a drugiemu pozostawic swobode prze¬ suwania sie.Podczas montazu konce plaszcza 16 zostaja przycisniete do denek 17, jak opisano powyzej.Dlugosci plaszcza 16, zawarta miedzy obu den¬ kami, odbiera sie w ten sposób, aby byla mniej¬ sza anizeli odleglosc wzdluz walka, w jakiej umieszcza sie kolnierze 21. Nastepnie przez wstawienie i dokrecenie srub 22, denko wzgle¬ dnie denka 17 sa odciagane w przeciwnych kierunkach i zostaja przymocowane do przy¬ legajacych kolnierzy 2L W ten sposób plaszcz 16 otrzymuje wstepne naprezenie w wymaga¬ nym stopniu.W celu zachowania dokladnie cylindrycznego ksztaltu plaszcza 16 mozna beben lub walec 15 wykonac jako szczelny tak, aby go mozna bylo wypelnic gazem pod cisnieniem, np. po¬ wietrzem.Do tego celu wystarczy zamocowac nsf walku 14 pewna liczbe krzyzaków 23 (fig. 2), odpowie¬ dnio rozstawionych w kierunku osiowym pla¬ szcza 16. Kazdy krzyzak 23 posiada piec skiero¬ wanych promieniowo ramion 24 z rur, a do kazdego z nich wsuniety jest trzpien 25, prze¬ suwany w nim osiowo. Kazdy trzpien 25 posia¬ da na swoim zewnetrznym koncu leb 26 w ksztalcie plyty usytuowanej w poprzek osi bebna 15, zewnetrzna zas powierzchnia kaz¬ dego lba 26 jest zakrzywiona zgodnie z krzy¬ wizna wewnetrznej powierzchni plaszcza 16.Trzpien 25 jest zabezpieczony przed obracaniem sie w ramieniu 24 za pomoca polaczenia 27 przetyczka przesuwalna w szczelinie, które równiez ogranicza ruch trzpienia promieniowo na zewnatrz do polozenia, w którym leb 26 opiera sie o sciane plaszcza 16.W razie potrzeby mozna umiescic sprezyny srubowe 28 w ramionach 24, aby odcisnac trzpienie 25 promieniowo w kierunku ich ze- I wnetrznego polozenia. Poniewaz jednak beben lub walec 15 w czasie pracy wiruje z pred- < koscia okolo 700 obr./min., trzpienie 25 prze¬ suwaja sie promieniowo na zewnatrz dzieki sile odsrodkowej tak, ze mozna obejsc sie bez sprezyn.Zniwiarka posiada elementy o naciskaniu na klosy, przeciwstawnym naciskom plaszcza, wykonane w formie pretów 30, które zwyczaj¬ nie sa jednakowej srednicy. Prety 30 rozlozone kolisto w przekroju poprzecznym wzdluz plasz¬ cza 16 dookola zasadniczej cith^fftgO obwo¬ du sa rozmieszczone promienialo w takiej - Z —odleglosci od powiemhni plaszcza, aby powsta¬ la wolna przestrzen 31 pomiedzy zewnetrzna powierzchnia plaszcza i pretami 30. Szerokosc przestrzeni 31 dobiera sie w zaleznosci od rodzaju zboza, aby uniknac zmiazdzenia lub uszkodzenia samego ziarna. Ponadto prety 30 sa zamocowane w prawidlowym wzgledem sie¬ bie polozeniu w zespole plyt 32 o ksztalcie wycinka pierscienia. Plyty 32 sa rozmieszczo¬ ne wzdluz osi bebna 16 i posiadaja wewnatrz promien równy promieniowej odleglosci pre¬ tów 30 od osi plaszcza 16. Plyty 32 posiadaja otwory, w które sa wsuniete prety 30 i przy¬ mocowane np. przez przypawanie. W ten spo¬ sób powstalo klepisko o ksztalcie, zblizonym do pólkolistej konstrukcji, podobnej do mostu, które w dalszym ciagu opisu bedzie nazywa¬ ne mostem.Most jest umocowany w ramie urzadzenia w takim polozeniu ponad plaszczem 16, ze plaszczyzna poprowadzona po promieniu be¬ bna przez pierwszy pret 30 mostu, liczony w kierunku obrotów bebna, uwidocznionym strzal¬ ka y (fig. 2) tworza kat x z pozioma plaszczy¬ zna, poprowadzona przez podluzna os bebna 15.Kat x wynosi w przyblizeniu 45°, a ostatni pret 30 zespolu znajduje sie po przeciwnej stro¬ nie bebna 15, naprzeciw pierwszego preta.Most jest umocowany w tym polozeniu za po¬ moca nakladek 34, umieszczonych promienio¬ wo na plytach 32, nakladki zas 34 sa umoco¬ wane srubami lub przypawane do wezlówek 6, 8 oraz podobnych wezlówek 36 i 37. Wezlów- ka 36 jest zamocowana w pólobreczach 5 za pomoca sciagów 35, a wezlówka 37 jest zamoco¬ wana do poprzecznej podpory 1.Wzdluz przedniej krawedzi mostu, przylega¬ jac do pierwszego preta 30, znajduje sie ko¬ ryto 39 w poprzek urzadzenia i równolegle do osi bebna 15. Koryto 39 posiada zasadniczo kolisty przekrój poprzeczny z otworem 40, któ¬ ry jest skierowany ku krawedzi mostu i przez który oddzielone ziarno i plewy przedostaja sie pomiedzy pretów 30 mostu i wpadaja do koryta 39. Podobne koryto 391 jest urzadzone przy przeciwleglej krawedzi mostu i posiada otwór 401, skierowany w góre tak, ze ziarno i plewy oddzielone po tej stronie bebna 15 wpadaja do koryta 391.W kazdym z koryt 39 i 391 znajduja sie obra¬ cajace sie na czopach przenosniki slimakowe 41 i 41\ za pomoca których ziarno i plewy, które dostaja sie do koryt, sa przenoszone do ich wylotu po jednej stronie zniwiarki (fig. 1).Po tej stronie zniwiarki koryta 39 i 391 lacza sie za pomoca odnosnych rur 42 i 421 z rura zbiorcza 43 ulozona poziomo. Przedni koniec tej rury 43 jest przylaczony do wylotu dmucha¬ wy 44. Dmuchawa 44 jest przymocowana do sasiedniej sciany bocznej 10 i wydmuchuje ziarno i plewy przez rure 43 do urzadzenia czyszczacego, nie. uwidocznionego na rysunku, zamontowanego na ciagniku, z którego napelnia sie oczyszczonym ziarnem zbiorniki transporto¬ we.W celu zebrania i przeniesienia ziarna Wy¬ dostajacego sie spomiedzy pretów 30 do ko¬ ryt 40 i 40x, most jest przykryty od góry oslo¬ na 45, która opiera sie odpowiednio na ply¬ tach 32, laczac sie swoja przednia i tylna kra¬ wedzia z zewnetrznymi krawedziami Otworów w korytach 40 i 40l.Zamontowane z przodu obrotowe motowi- dlo 48 przewidziano do nagarniania zboza na przyrzad tnacy 12.Poprzeczny walek 49 jest umieszczony w lozyskach 50, zamocowanych na górnych kra¬ wedziach scian bocznych 10. Na koncach wal¬ ka 49 umocowane sa na stale dzwignie 51, skierowane ku przodowi, które w polozeniu roboczym opieraja sie na wspornikach 52, za¬ montowanych na scianach bocznych 10 z przo¬ du lozysk 50. Swobodne konce dzwigni 51 po¬ siadaja lozyska 53, w których jest walek 54 motowidla 48.Przewidziano równiez sposób regulowania polozenia motowidla 48 w kierunku pionowym.Zespól do regulacji obejmuje lacznik 55 z je¬ dnym koncem, zamocowanym w otworze dzwi¬ gni 56 i drugim koncem, przymocowanym do dzwigni regulacyjnej 57, wspólpracujacej z kwadrantem 58, przymocowanym do jednej z pólobreczy 5 ramy. Dzwignia 56 jest przymoco¬ wana do walka 49. Dzwignia 57 jest nastawial- na w stosunku do kwadratu 58 i moze byc uruchomiona w róznych polozeniach za pomoca zwyczajnego mechanizmu zapadkowego, nie uwidocznione na rysunku. Urzadzenie jest wykonane w taki sposób, ze gdy dzwignia re¬ gulacyjna 57 porusza sie w dól lub w góre, dzwignie 51 obracaja sie dokola osi walka 49 podnoszac lub opuszczajac motowidlo 48.Ciezar motowidla 48 jest zrównowazony na¬ pieciem sprezyn 59, rozciagnietych miedzfor dzwigniami 60 na walku 49 i wezlówkami 6.Mechanizm podajacy 62, sluzacy dó, przenie¬ sienia scietego zboza od przyrzadu tnacego 12 do czesci mlócacej zniwiarki jest wmontowany przed bebnem mlócacym 15. Mechanizm podaja¬ cy 62 sklada sie poprzecznego walka 63, osadzonego obrotowo w bocznych scianach 10 — 3 _i podtrzymujacego krzyzak 64, przylegajacy do kazdej z bocznych scian 10, a posiadajacy cztery ramiona 641. Pomiedzy kazdym ramie¬ niem 64l jednego z krzyzaków 64, a odpowied¬ nim ramieniem 641 drugiego krzyzaka osadzo¬ ny jest obrotowo walek 65. Na kazdej bocznej scianie 10, dookola osi walka 63, jest rowek 66 0 nieregularnej krzywiznie. Rowek 66 sklada sie z pólkolistej czesci 67 i nieco wydluzonej czesci 68, zwróconej w kierunku obszaru po¬ miedzy korytem 39 i plaszczem 16 walca (fig. 2) Do kazdego walka 65 przymocowana jest krawedz plaskiej szufli 69, a do przeciwleglej krawedzi kazdej szufli 69 rest przymocowany pret 70. Kazdy pret 70 posiada taka dlugosc, ze jego konce opieraja sie w rowkach 66. Ro¬ wki 66, sa usytuowane nieco mimosrodowo w stosunku do walka 63 tak, ze gdy walek 63 obraca sie w kierunku przeciwnym do kierun¬ ku obrotu wskazówek zegara (fig. 2) szuflom 69, które dzialaja jak lopaty, udziele sie ruch ko¬ lowy. Dzieki temu przenosza one skoszone zbo¬ ze od przyrzadu tnacego 12 wzdluz plaskiej nachylonej czesci dna 11 i wkleslej czesci li1, rozcagajacej sie równolegle do dolnej czesci rowka 67, az do zetkniecia sie z plaszczem 16 walca, w czesci sasiadujacej z korytem 39 tak, ze skoszone zboze przechodzi do przestrzeni 31 pomiedzy pretami 30 i plaszczem 16. Rama zniwiarki jest przystosowana do polaczenia z ciagnikiem i w tym celu poprzeczna podpora 1 jest zaopatrzona w ramiona 72 z kolkami 73 do ogniwa zaczepu. Jedna z pólobreczy 5 po¬ siada kolek 74 do lacznika zwyklego ciagnika.Naped ruchomy czesci urzadzenia nastepuje wskutek dzialania sily, pochodzacej od ciagnika która za pomoca typowych polaczen, nie uwi¬ docznionych na rysunku, napedza walek 76 skrzynki przekladniowej zamocowanej na po¬ przecznej podporze 1. Walek 76 przekazuje obro¬ ty na walek 77 przez stozkowa przekladnie zebata w skrzynce. Zewnetrzne zakonczenie walka 77 opiera sie w lozysku 78 na ceowniku 2. Walek 77 napedza walek 14 za pomoca prze¬ kladni lancuchowej 79, Przenosniki slimakowe 41 i 411 w korytach 39 i 391 sa napedzane od walka 14 za pomoca pasów pednych 80 i SI1.W przedniej czesci ceownika 2 jest zamocowa¬ ny wspornik 81, w którym obraca sie czop wy¬ korbionego walka 82, napedzanego od walka 14 walca za pomoca przekladni lancuchowej 83.Wyrobiony walek 82 jest polaczony w typowy sposób pretem 84 z dzwignia 85, poruszajaca noze 86 przyrzadu tnacego 12.Po przeciwleglej stronie ramy urzadzenia wa¬ lek 14 walca za pomoca kól napedowych 87 (fig. 4) wspólpracuje z walkiem 88, umieszczo¬ nym w korpusie lozyska 13. Walek 88 jest po¬ laczony z dmuchawa 44 przez naped pasowy 89 oraz z walkiem 63 mechanizmu podajacego 62 przez naped pasowy 90.Motowidlo 48, które ze wzgledu na przejrzys¬ tosc rysunku jest uwidocznione jedynie na fig. 1, jest poruszane kolem pasowym 91 (fig. 4) na walku 63 przez pasy pedne 92 i 93, jak uwi¬ doczniono linia przerywana na fig. 2.Zzete zboze przesuwa sie od przyrzadu tnace¬ go 12 do mechanizmu podajacego 62, którego skrzydla 69 przenosza zboze wzdluz czesci dna li1 i w góre do przestrzeni 31 pomiedzy po¬ wierzchnia obracajacego sie plaszcza 16 i nie¬ ruchomych pretów 30. Klosy tra sie o plaszcz 16 i prety 30 tak, ze ziarno oddziela sie i jest wyrzucane przez szczeliny miedzy pretami 30.Sloma przechodzi na zewnatrz przy ostatnim precie 30 i spada na ziemie. Ziarno i plewy wy¬ rzucone przez luki pomiedzy pretami 30 zbie¬ raja sie w korytach 39 i 39l i sa przenoszone przenosnikami slimakowymi 40 i 401 do rury 43, przez która ziarno i plewy zostaja wydmu¬ chane do odpowiedniego urzadzenia czyszcza¬ cego, które moze byc umieszczone na ciagniku.Dzieki elastycznosci plaszcza 16 walca obce ciala takie, jak np. kamyki moga przejsc przez urzadzenie bez spowodowania jakiegokolwiek uszkodzenia jego konstrukcji W zmienionej konstrukcji urzadzenia elementy naciskajace 30a (fig. 5) moga byc wykonane z elastycznego materialu, albo czlony 30b moga byc zmontowane z mozliwoscia przesuwania sie w kierunku promieniowym, skierowanym prze¬ ciw naciskowi sprezyn 94 ((fig. 6). W obu przy¬ padkach czlony 30a i 30b wspólpracuja ze spre¬ zynujaca powierzchnia walca cylindrycznego. PL