PL44964B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 16 pazdziernika 1961 r. l yhn»,.CtoAc S/gP \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44964 KI. 42 c, 6/02 Instytut Badawczy Lesnictiua*) Warszawa, Polska Wysokosciomierz Patent trwa od dnia 18 lutego 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest wysokosciomierz, sluzacy do pomiaru wysokosci drzew, dlugosci jego poszczególnych czesci, dlugosci i szeroko¬ sci korony, nachylenia galezi drzew do strza¬ ly, pochylenia drzewa w stosunku do terenu, spadku terenu oraz charakterystyki pokroju (typów) drzew.Na rysunku fig. 1 przedstawia wysokoscio¬ mierz wedlug wynalazku w widoku w kierunku prostopadlym do plaszczyzny jego prawej stro¬ ny, fig. 2 — wysokosciomierz w widoku w kie¬ runku prostopadlym do plaszczyzny jego lewej strony, fig. 3 — wysokosciomierz w widoku z przodu, fig. 4 — wysokosciomierz w prze¬ kroju wzdluz osi pionowej, przechodzacej przez punkt zawieszenia wskazówki wahadlowej, fig. 5 — urzadzenie zaciskowe wysokosciomierza ze wskazówka wahadlowa w widoku w kierun¬ ku dlugosci osi sworznia, na którym obraca *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest doc. dr inz. Stanislaw Matusz. sie wskazówka wahadlowa, fig. 6 — ostrza urza¬ dzenia celowniczego w widoku z przodu, fig. 7 — wysokosciomierz w polozeniu pomiaru wy¬ sokosci drzewa w widoku w kierunku prosto¬ padlym do jego lewej plaszczyzny, fig. 8 — wysokosciomierz w polozeniu ustalania kata nachylenia drzewa do terenu w widoku w kie¬ runku prostopadlym do jego lewej plaszczyz¬ ny, fig. 9 — wysokosciomierz w polozeniu przy ustalaniu kata pomiedzy galezia i strzalka drzewa w widoku w kierunku prostopadlym do jego lewej plaszczyzny, fig. 10 — wysoko¬ sciomierz w polozeniu przy ustalaniu kata na¬ chylenia terenu, fig. 11 — wysokosciomierz w polozeniu ustalania wysokosci drzewa, korony i szerokosci korony w dziesiatych czesciach jego wysokosci w widoku w kierunku prostopadlym do jego lewej plaszczyzny.Wysokosciomierz wedlug wynalazku sklada sie z urzadzenia celowniczego i z urzadzenia strzalkowego z zaciskiem do ustalania poloze¬ nia wskazówki wskaznikowej. Jest on zaopa-trzony w podzialke katowa i wysokosciowa oraz w podzialke siatkowa do okreslania typów ko¬ ron drzew.Wysokosciomierz wykonany najlepiej z prze¬ zroczystego tworzywa sztucznego stanowi rame, posiadajaca obrzeze ograniczone liniami 15, 16, i 27 lukiem 28, liniami 19 i 20 z tym, ze linia 20 jest krótsza od linii 26 i jest do niej rów¬ nolegla, przy czym poszczególne odcinki obrze¬ za ograniczone wymienionymi liniami zwa sie równiez brzegami. Wzdluz linii 25 i jej prze¬ dluzen w obydwu kierunkach umieszczona jest belka 21, która na górnym brzegu, jednego konca, posiada wystep 22, z otworem 2, zaopa¬ trzonym w dwa ostrza 25, a na drugim koncu wystep 23 z otworem 2, przy czym wystep 23 posiada przedluzenie 24, wystajace poza belke 21 i sluzace do opierania wysokosciomierza o luk brwiowy. Na belce 22 znajduje sie po- dzialka 22, oznaczajaca dziesiate czesci odleg¬ losci pomiedzy wystepami 22 i 23. Rama 15—20 z jednej strony posiada przymocowana do niej plytke przezroczysta. Wewnatrz zas ramy znaj¬ duja sie skala 9 wysokosci i skala katowa 8 oraz z drugiej strony siatka 11 do ustalania pokroju drzew oraz wzory 10 typów koron drzew. Po¬ wyzej skali 8, 9 i 22, pomiedzy brzegami 16 i 20, umieszczony jest na stale sworzen 3 z zawieszo¬ na na nim wahliwie strzalka 4 i elementem dociskowym 5, zaopatrzonym w trzpien 7, na którym znajduje sie sprezyna srubowa 6.Trzpien 7 wystaje poza brzeg 16.Rama z obrzezem 15—20, zawierajaca skale 8, 9 i 11 oraz urzadzenie zaciskowe 5 ze wska¬ zówka wahadlowa 4, jest nakryta druga plytka przymocowana do niej. Na plytce tej przy brze¬ gu 16, usytuowanym prostopadle do belki 22, której szerokosc stanowi przedluzenie brzegu 16, znajduje sie podzialka 13, wskazujaca odleglosci odpowiadajace dlugosci podzialki 22. Taka sama podzialka 14 znajduje sie przy brzegu 20.Podzialka, umieszczona po lewej stronie przyrzadu, posiada siedem katowych podzialek, przeliczeniowych na odpowiednie wysokosci mierzonych drzew* Podzialki te sa sporzadzone w zaleznosci od dlugosci, w jakiej znajduje sie obserwator — mierzacy od mierzonego drzewa.Po prawej i lewej stronie podzialki umiesz¬ czone sa liczby 10, 15, 20, 25, 30, 35 i 40, ozna¬ czajace odleglosci od mierzonego drzewa. A wiec przyrzadem tym mozna poslugiwac sie mierzac drzewo w odleglosciach od 10 do 40 m liczac w plaszczyznie poziomej. Ostania wresz¬ cie podzialka na dole jest podzialka katowa, przystosowana do pomiaru pochylenia drzew, okreslania kata pachwinowego galezi oraz spad¬ ku terenu.Podzialka umieszczona po prawej stronie jest przystosowana do okreslania pokroju koron drzew, a ponadto sa umieszczone wzory 10 pieciu róznych typów koron drzew charakterystycz¬ nych dla róznych drzew spotykanych w przy¬ rodzie. Moga byc one pomocne przy ujednolice¬ niu sposobów okreslania drzew typowych, po¬ dobnych do przyjetych wzorów, lub tez mozna stosowac ich rózne kombinacje ukladów, okre¬ slajac np. typ korony A, B, C, D lub N albo tez jako kombinacje koron np. A/C lub C/D.Obok powyzej podano siatke oznaczona licz¬ bami arabskimi od zera do osmiu oraz liczbami rzymskimi od zera do dziesieciu, obrazujaca sposób poslugiwania sie przyjeta siatka pomia¬ rów oraz sposobu oznaczania, Na przykladzie podanym na fig. 1 widac drzewo o stozkowatej koronie, która na tle siatki i pomiaru zajmuje piata czesc podzialu w kierunku pionowym, dwie zas czesci w kie¬ runku poziomym.Podany przyklad na dole w rogu siatki okre¬ sla, ze tego typu korone charakteryzuje sie jako typ korony A/2.Chcac ustalic wysokosc badanego drzewa bie¬ rze sie wysokosciomierz do reki prawej i usta¬ wia sie go tak, ze przedluzenie 24 opiera sie na luku brwiowym, a nastepnie otwór 2 i otwór 2 kieruje sie na wierzcholek drzewa tak, aby ostrza 25 w otworze 1 znalazly sie na linii pro¬ stej pomiedzy wierzcholkiem drzewa i okiem obserwatora. Trzymajac przyrzad w ten sposób wskazujacym palcem naciska sie trzpien 7, a w momencie, gdy ostrza w otworze 1 znajda sie na linii pomiedzy wierzcholkiem drzewa i okiem obserwatora, odchyla sie palec od trzpienia 7, dzieki czemu sprezyna srubowa 6 przesuwa element blokujacy 5, który blokuje wskazówke wahadlowa 4, zatrzymujac ja na liczbie wskazujacej wysokosc drzewa od punk¬ tu bedacego na wysokosci trzymanego przy¬ rzadu. Odleglosc punktu, z którego dokonuje sie pomiaru wysokosci drzewa, jest z góry usta¬ lona, a mianowicie od 10 do 40 m i zaleznie od odleglosci od drzewa punktu, z którego doko¬ nuje sie pomiaru, odczytuje sie na skali 9 wy¬ sokosc mierzonej czesci drzewa. Z tego samego punktu, z którego zostala pomierzona górna czesc drzewa, otwory 2 i 2 kieruje sie na szyje korzeniowa drzewa i odczytuje sie na skali 9 wysokosc czesci drzewa, znajdujacej sie po¬ nizej poziomu oka obserwatora. Suma wysokos- — 2 —ci górnej czesci i dolnej stanowi wysokosc ba¬ danego drzewa.Wysokosciomierz wedlug wynalazku sluzy równiez do oznaczania kata nachylenia drzewa do poziomu. W tym celu wysokosciomierz trzy¬ ma sie w reku tak, aby jego plaszczyzna byla równolegla do plaszczyzny, w której drzewo jest pochylone, linia zas brzegu 16 — równolegla do osi dlugosci drzewa. Wtenczas zwalnia sie sprezyne 6, ustalajac wskazówke wahadlowa 4, która wskazuje kat nachylenia drzewa na skali katowej 8. W celu ustalenia kata nachylenia galezi badanego drzewa nalezy ustawic przyrzad w ten sposób, aby jego plaszczyzna byla rów¬ nolegla do plaszczyzny nachylenia galezi, a górny brzeg belki 21 byl równolegly do osi podluznej galezi Po ustaleniu wskazówki wa¬ hadlowej przez element zaciskowy 5 i sprezyne 6 odczytuje sie kat nachylenia galezi na skali katowej 8. Dla ustalenia kata nachylenia terenu, w najwyzej znajdujacym sie punkcie badanego terenu umieszcza sie tyczke pionowa, której wy¬ sokosc jest równa wysokosci, na jakiej znajduje sie oko obserwatora, po czym kieruje sie przy¬ rzad w ten sposób, ze przedluzenie 24 opiera sie na luku brwiowym, a nastepnie otwór 2 i otwór 1 z ostrzami kieruje sie na górny punkt ustawionej tyczki. Po ustaleniu wskazówki wahadlowej 4 przez sprezyne 6 i element zacis¬ kowy 5 odczytuje sie kat nachylenia terenu na skali katowej 8, przy czym nachylenie to be¬ dzie odpowiadalo nachyleniu linii biegnacej od ustawionej tyczki do punktu, w którym znaj¬ duje sie obserwator.Ponadto za pomoca przyrzadu mozna ustalic pokrój korony drzewa. W tym celu trzyma sie przyrzad tak, aby os podluzna drzewa byla rów¬ nolegla do brzegu górnego belki 21, szyja korze¬ niowa drzewa byla na linii prostej przechodzacej od oka •obserwatora przez dolna kreske podzial¬ ki 12, wierzcholek zas drzewa — na linii pro¬ stej, biegnacej od oka obserwatora przez górna kreske podzialki 12. Wtenczas mozna odczytac na podzialce 12 dlugosc korony, a na podzial- ce 13 lub 14 szerokosc korony w dziesiatych czesciach wysokosci drzewa, przy czym typ koro¬ ny ustala sie przez porównanie z wzorami 10 na prawej stronie przyrzadu. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenie patentowe Wysokosciomierz z belka zaopatrzona w wy¬ stepy, majace otwory, ze skala wysokosci drzew, skala katowa z wzorami koron drzew, z urza¬ dzeniem zaciskowym, skladajacym sie z ele¬ mentu zaciskowego, trzpienia, sprezyny srubo¬ wej oraz ze wskazówka wahadlowa, obracajaca sie na sworzniu, znamienny tym, ze wystep (23), wykonany na jednym koncu belki posiada przedluzenie (24), na górnym zas brzegu belki (21), na prawej stronie wysokosciomierza umie¬ szczona jest skala (12), której odcinki stanowia dziesiate czeci odleglosci pomiedzy wystepami (22 i 23), na obu koncach belki na brzegu zais (Id) oraz na brzegu (20), na tej samej stronie wysokosciomierza, umieszczone sa podzialki odpowiadajace dlugoscia odcinkom skali (12), a ponadto umieszczona jest skala siatkowa (11) do wyznaczania pokroju drzew oraz wzory (10) do ustalania typów koron drzew. Instytut Badawczy Lesnictwa Zastepca: mgr inz. Aleksander Zetel rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 44964 Ark. 1 ODo opisu patentowego nr 44964 Ark.

2. 19Do opisu patentowego nr 44964 Ark.

3. Fi9.9 F.qH P.WH. wzór jednoraz. zam. PL/Ke, Czst. zam 1915

4.Y.61. 100 egz. Al pism. ki. III. PL