Opublikowano wrzesnia 1961 r. /dnia 11 E34c aetah £ WBSs u.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44939 VEB Kombinat Gólzau Weissandt — Gólzau, Niemiecka Republika Demokratyczna 54? 4&M Drqlarko chodnikowa Patent trwa od dnia 23 marca 1960 r.Wynalazek dotyczy drazarki chodnikowej, sluzacej do wiercenia chodników wybierko¬ wych, chodników w zmechanizowanych polach wybierkowych pod ziemia, chodników odwad¬ niajacych w odbudowie odkrywkowej oraz do wydobywania i odstawy mineralów, zwlaszcza wegla brunatnego i kamiennego.Znane sa juz drazarki chodnikowe do cal¬ kowicie zmechanizowanego wydobywania i lado¬ wania mineralów w kopalni, których zespoly urabiajace i odstawiajace obrabiaja profil chodnika na calej wysokosci i szerokosci oraz odstawiaja uzyskany przy tym mineral. Odsta¬ wa odbywa sie za pomoca sztywno zamoco¬ wanego na drazarce spagowego wrebnika sli¬ makowego, który jednoczesnie swymi glówny¬ mi narzedziami wycina mineral przy spagu i przesuwa go w kierunku do srodka za pomo¬ ca znajdujacych sie nad nim narzedzi ura¬ biajacych, a nastepnie przekazuje go na usta¬ wiony w tyle rozpórkowy przenosnik lancu¬ chowy,.Wszystkie pracujace na tej lub podobnej za¬ sadzie pelnego zmechanizowania drazarki maja te wade, ze ich narzedzia urabiajace, na przy¬ klad zerdzie wrebiace lub zerdzie frezujace, wrebniki przesuwne pionowo i poziomo lub lancuchy wrebowe, calkowicie przeslaniaja ocios weglowy tak, ze nie mozna zawczasu spo¬ strzec ewentualnego zagrozenia i usunac go bez wiekszych trudnosci. Ponadto przylegajace do ociosu weglowego zespoly urabiajace utrudnia ja wprowadzanie stropnic wysiegajacych i pro¬ wadzenie obudowy, wobec czego, zwlaszcza przy weglu obsypujacym sie, strop moze latwo odpadac i zasypywac maszyne.Dalsza powazna wada wszystkich calkowicie zmechanizowanych drazarek chodnikowych, która byla powodem, ze nie przyjely sie one w praktyce jest to, ze maja skompilowana konstrukcje i sa ciezkie. Do napedu urzadzen urabiajacych i odstawiajacych potrzeba kilku silników, przekladni itp., które zajmuja w ko¬ palni tyle miejsca, ze niezbedna ze wzgledówbezpieczenstwa droga ucieczkowa nie moze byc nalezycie zapewniona, tym bardziej, ze rów- , niez. swoboda ruchów obslugi przy wykonywa¬ niu obudowy albo-w przypadku przeprowadza¬ nych napraw jest niezwykle ograniczona. Ze wzgledu na swa konstrukcje maszyny te nada¬ ja sie do drazenia chodnika o okreslonym pro¬ filu, a gdy maja byc drazone chodniki o in¬ nym profilu maszyny musza byc konstrukcyj¬ nie zmieniane i przerabiane po wydobyciu z ko- - palni Znane maszyny do drazenia chodników z re- giuly jezdza na gasienicach. Na miekkim spa¬ gu gasienice zaglebiaja sie i dalsze drazenie jest uniemozliwione. ( W niektórych tego rodzaju maszynach urza¬ dzenie odstawcze sluzy równoczesnie do wy¬ cinania rowu sciekowego, przy czym element odstawczy, w postaci rozpórkowego przenos¬ nika lancuchowego, spoczywa pomiedzy dwiema gasienicami, tak ze równiez pomiedzy gasieni- ' cami umieszczony rów przeszkadza statecznos¬ ci maszyny.Mineral uzyskany przez urzadzenie urabia¬ jace i urzadzenie wykonujace rów sciekowy jest odstawiany przez górny pas rozpórkowe¬ go przenosnika lancuchowego. Ze wzgledu na duzy ciezar przodu maszyny utrudnione jest jej pewne i ciagle sterowanie w kierunku po¬ ziomym ' pionowym.Wychodzac z zalozenia, ze dotychczas nie udalo sie skonstruowac calkowicie zmechanizo¬ wanej drazarki chodnikowej do urabiania i la¬ dowania pod ziemia mineralów, zwlaszcza wegla brunatnego i kamiennego, której opra¬ cowywanie wykraczaloby znacznie poza sta¬ dium prób, wynalazek niniejszy ogranicza sie dó czesciowego zmechanizowania procesu ura¬ biania. Ze wzgledu na nieskomplikowana i zwar¬ ta konstrukcje, drazarka wedlug wynalazku spelnia wymagania techniczne, zarówno gór- n:cze jak i maszynowe. W celu zasadniczego skrawania drazarka chodnikowa korzysta ze znanego przeciwbieznego spagowego slimaka wrebiacego i odstawiajacego. Slimak ten, jak i umieszczony za nim w zamknietym kanale element odstawiajacy, sa napedzane za pomo¬ ca swobodnie skrawajacego lancucha zgrzeblo¬ wego.Slimak sklada sie z czesci glównej i dwóch bocznych skrzydel. Latwo rozlaczalne sprzeglo umozliwia, badz zdejmowanie i zakladanie bocznych skrzydel o róznej dlugosci, zaleznie od wymaganej szerokosci profilu chodnika, badz tez zdejmowanie bocznych skrzydel w ce¬ lu ulatwienia wyprowadzenia drazarki nawet * po zalozeniu obudowy.Ten prosty uklad napedowy umozliwia dal¬ sze przylaczenie latwo montowanych i roz¬ montowywanych zespolów urabiajacych, na przyklad zerdzi, slimaków lub lancuchów wre- biacych.Naped zespolu urabiajacego i odstawiajace¬ go jest zabezpieczony przed przeciazeniem za - pomoca sprzegla rozruchowego i sprzegla bez¬ pieczenstwa.Drazarka moze sie przesuwac w znany spo¬ sób na gasienicach. Jesli spag jest miekki, to drazarka wedlug wynalazku jest osadzona na zaopatrzonej w plozy ramie przesuwnej, po której jest ona przesuwana w kierunku ocio¬ su, za pomoca na przyklad zebatek lub lancu¬ chów. Po przesunieciu drazarki do przedniego kranca ramy podnosi sie ja za pomoca umie¬ szczonych na niej wsporników, po czym rama przesuwna moze byc z kolei przesunieta na¬ przód w kierunku ociosu weglowego za pomo¬ ca tych samych zebatek. Zwlaszcza w przy¬ padku drazenia chodników odwadniajacych za pomoca drazarki wedlug wynalazku laczy sie z nia urzadzenie do wykonywania rowu scie¬ kowego.Przyklad wykonania drazarki wedlug wy¬ nalazku jest pokazany schematycznie na ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia rzut z boku drazarki na gasienicach, fig. 2 — jej rzut z góry. fig. 3 — rzut z przodu, fig. 4 — rzut z boku drazarki ustawionej na ramie prze¬ suwnej, a fig. 5 — rzut z góry drazarki po¬ kazanej na fig. 4.Spagowy slimak wrebiacy 1 jest profilowa¬ ny i sklada sie z czesci glównej i dwóch skrzy¬ del bocznych, do których sa przymocowane równiez profilowane wymienne noze wrebia- ce w ten sposób, ze przy wrebieniu na ociosie nie pozostaja zadne wystepy, które jak prak¬ tyka wykazala, tak dalece utrudniaja przesuw drazarki i slimaka, ze ujemnie wplywa to na ich wydajnosc. Wskutek odpowiedniego wy¬ giecia wsporników lozysk, postawiony sobie cel uzyskania gladkiej powierzchni urabianej jest latwiej uzyskany. Zarówno spagowy slimak wrebiacy, jak i podporzadkowany mu zgrze¬ blowy przenosnik lancuchowy, sa napedzane od jednego tylko silnika 4, za pomoca wrebia¬ cego lancucha zgrzeblowego 5. Spadajacy przy urabianiu mineral jest rozdrabniany przez sli¬ mak wrebiacy, przesuwny do srodka, gdzie jest chwytany przez zgrzeblowy przenosnik lancu¬ chowy i odprowadzany w taki sposób, ze - I -wskutek ciagnacej dolnej czesci lancucha kie¬ runek obrotu slimaka jest tak dobrany, ze uzyskany urobek musi przechodzic pod slima¬ kiem. Uzyskanie takiego przesuwu urobku jest wspomagane lub realizowane za pomoca znaj¬ dujacego sie za slimakiem oslony, która jedno¬ czesnie sluzy jako urzadzenie kierujace do od¬ prowadzania wegla, a zwlaszcza za pomoca jej czesci, znajdujacej sie nad srodkowa czes¬ cia slimaka, a wiec równiez nad przednia czescia lancucha zgrzeblowego, a w razie ko- ^ niecznosci równiez na pomoca rusztu kratowe¬ go na koncu kanalu. Okolicznosc ta ma de¬ cydujace znaczenie dla rozdrabniania odpro¬ wadzanego materialu, a gdy wegiel jest twar¬ dy i w kawalkach mozna nawet ograniczyc zadana maksymalna wielkosc ziarn w ten spo¬ sób, ze dobiera sie odpowiednio liczbe zwo¬ jów i srednice rdzenia slimaka oraz ruszt kra¬ towy na koncu kanalu. W takim wykonaniu, na przyklad przy stosowaniu hydromechanicz- nego odprowdzania, unika sie stosowania la¬ macza, którego dostarczenie, pomijajac koszta jego wykonania, jest bardzo uciazliwe.Lancuchowy przenosnik zgrzeblowy jest umieszczony w zamknietym kanale. Przednia, a wiec przed oslona umieszczona czesc 17 te¬ go kanalu, oslania pracujaca nad srodkiem slimaka czesc zgrzeblowego lancucha przenos¬ nikowego przed duzymi kawalami urobku, któ¬ re obciazalyby lancuch zbedna praca rozdrob- niania, i zmusza caly urobek do przechodze¬ nia pod slimakiem do kanalu odstawiajacego 3.Zamkniety kanal zapewnia calkowite odstawia¬ nie urobku lub tez umozliwia odprowadzanie znacznych jego ilosci, przy malym zapotrze¬ bowaniu miejsca*. W ten sposób uzyskuje sie dobre wyniki, na przyklad odnosnie oszcze¬ dzania miejsca, to znaczy dazy sie do stworze¬ nia wystarczajaco swobodnej drogi do ewen¬ tualnej ucieczki.Drazarka chodnikowa wedlug wynalazku wy¬ maga wiec jednego tylko napedu, zarówno do urabiania jak i do odprowadzania mineralu.Tym samym dostowuje sie ona w szerokim za¬ kresie do ciasnoty, panujacej w kopalni pod ziemia i umozliwia zakladanie okladziny tuz przy ociosie weglowym. Poniewaz istnieje je¬ den tylko naped, wiec proces wlaczania i wy¬ laczania jest uproszczony, a stad wynika nie¬ skomplikowana konstrukcja.Spagowy slimak wrebiacy podwrebia sciane weglowa i doprowadza do tego, ze znajdujacy sie powyzej wegiel zawala sie, czemu moze jeszcze dopomóc kilof rebacza. Jesli praca odbywa sie bez dodatkowych zespolów urabiajacych, rebacz ustala ksztalt zarysu drazonego chodnika. Przed naglym zawaleniem sie ociosu weglowego chro¬ ni rebacza umieszczone za slimakiem wrebia- cym urzadzenie kierujace 6, wykonane jako oslona.Miedzy silnikiem 4 a przekladnia 7 znajdu¬ je sie sprzeglo rozruchowe 8, zapewniajace sto¬ pniowe uruchamianie zespolów urabiajacych i odprowadzajacych, przy czym sluzy ono rów¬ noczesnie do regulowania ilosci odprowadzane¬ go mineralu.W przypadku przeciazenia drazarki, umiesz¬ czone na niej sprzeglo bezpieczenstwa .9 samo¬ czynnie wylacza ja i chroni przed ewentualnym uszkodzeniem.Drazarka wedlug wynalazku moze jezdzic na hydraulicznie lub mechanicznie napedzanych gasienicach 10. Jesli spag jest miekki, ustawia sie drazarke na ramie 111 zaopatrzonej w plo¬ zy. Drazarka przesuwa sie w kierunku ociosu weglowego, na przyklad za pomoca napedu ze¬ batkowego lub lancuchowego 12. Gdy drazarka dojedzie do przedniego konca ramy, podnosi sie ja za pomoca umieszczonych na niej wspor¬ ników 13, a nastepnie sama rama zostanie prze¬ sunieta do przodu za pomoca tego samego na¬ pedu zebatkowego.Niezawodne sterowanie drazarki, zarówno w kierunku pionowym jak i poziomym, odby¬ wa sie za pomoca elementów sterujacych, w postaci prowadzacych plóz wysokosciowych 14 i bocznych 15. Te prowadzenia maja szcze¬ gólne znaczenie w przypadku niejednakowej struktury wegla, na przyklad gdy spag jest znacznie pochylony w kierunku bocznym. W ta¬ kich warunkach slimak ma zawsze sklonnosci do odchylania sie od wyznaczonego kierunku.Plozy, które przesuwaja sie po swiezo urobio¬ nym ociosie, wedlug doswiadczenia zapobie¬ gaja temu odchylaniu sie od wyznaczonego kie¬ runku. Ponadto plozy zapewniaja sterowanie drazarki w kazdym wymaganym kierunku.Jesli zajdzie potrzeba wykonania rowu scie¬ kowego, to umieszcza sie za drazarka oddziel¬ nie napedzane urzadzenie 16, które odpowied¬ nio do istniejacych warunków moze byc roz¬ maicie wykonane, a sluzy do wykonywania ro¬ wu sciekowego.Próby wiercenia chodników za pomoca dra¬ zarki wedlug wynalazku wykazaly, ze odpo¬ wiada ona trudnym warunkom pracy w kopal¬ ni, a poza tym wskutek nieskomplikowanej i zajmujacej malo miejsca konstrukcji jej ob¬ sluga jest prosta i zapewnia personelowi ob¬ slugujacemu niezbedna swobore ruchu i bez- — 3 —pieczenstwa pracy poza tym daje moznosc za¬ kladania we wlasciwym czasie obudowy, a po¬ nadto daje ona bardzo znaczny wzrost wydaj¬ nosci, wówczas gdy odstawianie urobku odby¬ wa sie w sposób wlasciwy. PL