Wynalazek dotyczy laczenia narzedzi rolniczych z uruchomiajacemi je trakto¬ rami,, Ma on na celu ulepszenia, zapomo- ca których narzedzie, np. plug, moze byc scisle polaczone z traktorem i podczas pra¬ cy utrzymane w gruncie stale na pozada¬ nej glebokosci.Przy zwyklych traktorach i pojedyn- czem, zwykle uzywanem, polaczeniu hako- wem, niemozliwe jest scisle laczenie dwóch lub trzech plugów z traktorem i utrzyma¬ nie lemieszy przy oraniu w ziemi na odpo¬ wiedniej glebokosci, poniewaz kierunek ciagu jest taki, ze lemiesze daza stale do wyjscia z gruntu. Wskutek tego nalezyte i skuteczne oranie jest niemozliwe. Poza tern przy znacznym oporze, napotykanym przez lemiesze, traktor moze sie przewró¬ cic wtyl.Odpowiednie spiecie ma znaczne zale¬ ty. Powinno sie ono znajdowac wpoblizu gruntu, gdyz w tym wypadku osiagamy najodpowiedniejszy kierunek ciagu, lecz nie zawsze mozna to w praktyce zastoso¬ wac, gdyz pomiedzy gruntem a spieciem musi byc pewien odstep.Wynalazek dotyczy urzadzenia, skla¬ dajacego sie z zachodzacych jedna na dru¬ ga czesci, laczacego narzedzie rolnicze z traktorem. Dzieki niemu otrzymujemy nietylko polaczenie scisle, ale osiagamy tez najkorzystniejszy kierunek ciagu, nie zmniejszajac normalnego odstepu pomie¬ dzy punktem spiecia a gruntem. Czesci* urzadzenia spinajacego sa tak umieszczo- i *P\ ^e ^JifflF r*ra*Liora podczas roboty v Erfyl^k^iSnraeiffzieli gruntu i nie pozwa¬ la mu unosic sie do góry. Dzialanie to, wywolane przez ciezar traktora nazywa¬ my „przenoszeniem ciezaru" z traktora na plug.Urzadzenie, laczace traktor z narze¬ dziem rolniczem, sklada sie zazwyczaj z dwóch obracajacych sie drazków bezpo¬ srednio lub posrednio z traktorem i z na¬ rzedziem rolniczem polaczonych. Drazki te umieszczone jeden w niewielkiej odle¬ glosci ponad drugim, stoja pod katem, przyczem jeden jest zwykle dluzszy niz drugi. Polaczenie traktora mozna wyko¬ nac tez zapomoca czesci posredniej, w dwie strony ruchomej.Jedna z czesci moze byc wydluzana i skracana.Zapomoca wynalezionego przyrzadu, mozna narzedzie rolnicze latwo podnosic i opuszczac.Przyklad wykonania wynalazku, doty¬ czacy polaczenia traktora z plugiem, opi¬ sany jest nizej i przedstawiony na zalaczo¬ nych rysunkach. Fig. 1 przedstawia widok zboku pluga i jego polaczenie z traktorem; fig. 2—rzut poziomy, odpowiadajacy fig. 1; fig. 2a uwidocznia plug podlug fig. 1, za¬ glebiony w grunt; fig. 3—szczególowy wi¬ dok urzadzenia przegubowego i rozrzad- czego; fig. 4 — rzut poziomy, odpowiada¬ jacy fig. 3.Na zalaczonych rysunkach a oznacza traktor; a1—drazek pociagowy, a2 — pod¬ pore; b — kablak, polaczony z drazkiem pociagowym a1 i podpora a2 zapomoca sworzni b1 i 62. Kablak b ma przegub za¬ wiasowy lub kulisty 63, który stanowi ko¬ niec c1 drazka c, którego drugi koniec c2 laczy sie zapomoca sworznia d z rama plu¬ ga /; sworzen d obraca sie w pochwie c3, znajdujacej sie na koncu c2 drazka c. Ka¬ blak b ma równiez sworzen 64, na którym sie obraca koniec g1 drazka g. Koniec g2 drazka g przechodzi przez tuleje g3, w której moze sie swobodnie obracac i któ¬ rej czopy h moga sie obracac we wsporni¬ kach Z1, umieszczonych na ramie pluga.Nad sworzniem 64 (fig. 3) znajduje sie w pionowym otworze 6Q kablaka b, swo¬ rzen 65 polaczony z koncami drazka k, za¬ opatrzony w gwintowana pochwe i2, przez która przechodzi sworzen sruby I1, podtrzymywanej ramionami m2, m2 (fig. 4) pochwy m, osadzonej na sworzniu n, u- mieszczonym w ramie pluga. Do jednego z konców pochwy m jest sztywnie przy¬ mocowana dzwignia m1, zapomoca której mozna pochwe m obracac na sworzniu n, by plug podnosic i opuszczac. Gwintowa- nrj sworzen / zaopatrzony jest w korbe Z1, zapomoca której mozna go obracac. Obra¬ cajac rekojesc Z1 i sworzen gwintowany /, mozna rame pluga przesuwac wbok wzgle¬ dem ruchomej dzwigni k, która moze sie przesuwac zapomoca sworznia 65 w wycie¬ ciu 66, przyczem czesc k zachowuje nale¬ zyte polozenie katowe wzgledem ramy /.Rama pluga wraz z drazkiem c moze sie cokolwiek przesuwac i przechylac dzieki luznemu polaczeniu w 63. Drazek g prze¬ chodzi przez wyciecie w czesci k. Czesc urzadzenia stanowi' równiez sprezyna p, której jeden koniec laczy sie z dzwignia <7, przymocowana do ramion r, pochwy m, drugi zas jej koniec jest przestawialnie przymocowany do ramy pluga zapomoca sruby s. Przeznaczenie tej sprezyny bedzie opisane nizej.Przy wykonaniu przedstawionem na fig, 3 mozna zmieniac dlugosc drazka g, by w ten sposóbj regulowac glebokosc orania pluga. W tym celu koniec g1 drazka g jest nagwintowany i wchodzi do nagwintowa¬ nej tulei g4, obracajacej sie na sworzniu 64. Drugi koniec drazka g, zaopatrzony w pierscienie h1, przechodzi przez tuleje g3 i jest zakonczony korba, zapomoca któ¬ rej moze byc wkrecany lub wykrecany do - 2 —tulei g4, by w ten sposób dlugosc jego skrócic lub wydluzyc.Fig. 1 przedstawia plug podniesiony; fig. 2a—zaglebiony w grunt przez obrót wtyl, w kierunku strzalki, dzwigni m1. Po przestawieniu dzwigni m1, pochwa m i ra¬ miona m2 przestawiaja przekladnie draz¬ kowa m i przechylaja rame pluga wtyl i wdól, co osiagamy z latwoscia dzieki cie¬ zarowi wlasnemu pluga. Dzwignia q roz¬ ciaga i napreza sprezyne p, napiecie któ¬ rej zostaje zuzytkowane do podnoszenia pluga. Naprezenie sprezyny moze byc re¬ gulowane zapomoca sruby s. Plug jest u- trzymany w polozeniu odpowiedniem przez zapadke m4 i kolo zapadkowe m5 (fig. 2).Jak widac na fig. 1 i 2a, drazki g i c nie sa równolegle i dolny drazek c jest dluzszy, niz górny g. Jak widac na fig. 2a, osiowe linje g°, c° drazków g, c, przecinaja sie w punkcie x, któ¬ ry znajduje sie przed osia tylnych kól traktora i ponizej punktu spiecia 63.Urzadzenie i dzialanie drazków jest takie, ze plug jest ciagniony nie w kierunku nie¬ odpowiednim po linji idacej od 63 do y, lecz wzdluz linji x—y, znajdujacej sie wpoblizu gruntu i w kierunku dogodniej¬ szym.Dzialanie tego polaczenia jest nastepu¬ jace: Wskutek oporu, który grunt przeciwsta¬ wia lemieszom, przy ciagnieniu traktora naprzód, plug usiluje odchylic sie wprzód, obracajac sie okolo punktu srodkowego rf.Ten moment obrotu unosi lemiesze od gruntu, wywoluje nacisk drazka g na ka- blak 6 i podpore a2, któremu przeciwdzia¬ la traktor, W zwyklych warunkach nawet lekki traktor „Fordson" stawia opór, któ¬ ry przyciska plug nadól, dzieki czemu ora¬ nie odbywa sie normalnie na stalej glebo¬ kosci. Gdy plug napotka przeszkode, ka¬ mien lub inna zawade, to przeciwdzialanie na urzadzenie laczace jest tak silne, ze tyl traktora cokolwiek sie unosi, wskutek czego tylne kola slizgaja sie i zmniejszaja w ten sposób naprezenie, zabezpieczajac polaczenie od uszkodzenia.Jak wynika z wyzej wylozonego, dra¬ zek g ulega sciskaniu, podczas gdy drazek c—rozciaganiu. Urzadzenie i uklad czesci, które umozliwiaja podnoszenie i opuszcza¬ nie pluga zapomoca dzwigni recznej, nie wywoluje jednak samoczynnego podnosze¬ nia sie pluga z gruntu nawet, gdy na le¬ miesze dziala znaczny opór. Gdy plug zo¬ stal jpodniesiony, wówczas pozostaje w tern polozeniu ztylu traktora i, podtrzymy¬ wany przez drazki c, g, k oraz przez dzwi¬ gnie nastawcza m1, stanowi jakby jedna ca¬ losc z traktorem.Obracajac drazek g mozna go wydlu¬ zyc lub skrócic, przez co plug zostaje co¬ kolwiek podniesiony lub opuszczony.Zalety nowego polaczenia w porówna¬ niu z prostem polaczeniem hakowem w punkcie 63 sa nastepujace: Dzieki ulepszonemu polaczeniu mozna plug utrzymac w gruncie na pozadanej glebokosci, wywierajac ciagnienie w odpo¬ wiednim kierunku.Dzieki temu, ze nowe polaczenie pod¬ nosi traktor ztylu, gdy plug napotka prze¬ szkode, na przednie kola dziala ciezar do¬ datkowy, który przeciwdziala daznosci traktora do przechylenia sie wtyl, co jest niebezpieczne dla obslugi.Przy tej konstrukcji polaczenia, jest zbyteczne jakiekolwiek urzadzenie, zabez¬ pieczajace plug od uszkodzenia, gdyz gdy lemiesze napotkaja przeszkode, jak wyzej wyjasniono, tyl traktora podnosi sie o ty¬ le, ze tylne jego kola slizgaja sie i zmniej¬ szaja naprezenie: Gdy plug jest scisle z traktorem pola¬ czony, wówczas mozna zawracac w malym promieniu; robotnik siedzacy na traktorze moze plug podniesc i traktor zawrócic z latwoscia.Przy oraniu na pagórkach, dla umozli- — 3 —wienia przegiecia sie pluga wzgledem trak¬ tora, uzywa sie polaczenie dluzsze.Polaczenie pozwala na pionowy i bocz¬ ny przesuw pluga wzgledem traktora.Chociaz plug nie moze sie podnosic w czasie orania, moze byc jednak cokolwiek podniesiony zapomoca opisanej przekladni.W niektórych wypadkach drazki moga byc polaczone z traktorem zapomoca sprzegla przegubowego. PL