PL44787B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu justowania prze¬ lacznika zmiennych przekladni, zwlaszcza prze¬ kladni rowerowych, które sa uruchamiane za pomoca przelacznika, za posrednictwem cie¬ giel nastawczych oraz dotyczy przelacznika do stosowania tego sposobu.Wspólczesne przekladnie rowerowe sa na¬ stawiane z kierownicy, za pomoca przelacznika, za. posrednictwem ciegla prowadzonego do pia¬ sty i majacego z tego wzgledu znaczna dlugosc.Cieglo nastawcze sklada sie przy tym czescio¬ wo z ciegla bowdenowskiego, a czesciowo z lin¬ ki stalowej lub drutu prowadzonego na kraz¬ kach nawrotnych. Drut pociagowy i powloka ciegla bowdenowskiego wydluzaja sie, zwlasz¬ cza na poczatku uzytkowania. Drut pociagowy staje sie dluzszy, a powloka ciegla bowdenow¬ skiego — krótsza. Skróceniu powloki ciegla bowdenowskiego odpowiada przy tym dodat¬ kowe wydluzenie drutu pociagowego.Gdy po pierwotnym wyregulowaniu przelacz¬ nika, okreslonemu jego polozeniu odpowiada okreslone polozenie narzadów nastawczych w przekladni pedniowej, to na skutek wydluze¬ nia drutu pociagowego, wspólzaleznosc ta zos¬ taje zaklócona, tzn. gdy przelacznik zostaje ustawiony w okreslone polozenie przekladniowe, to narzady nastawcze nie przyjmuja juz pra¬ widlowego polozenia wewnatrz piasty prze¬ kladniowej. Gdy przelacznik i narzady nastaw¬ cze piasty przekladniowej znajduja sie w swym wyjsciowym polozeniu, to drut pociagowy nie jest juz naprezony. Jezeli poczynajac od tego polozenia wyjsciowego dokona sie nastawienia innego stopnia przekladni, to najpierw zostaje przebyta czesc drogi nastawiania, pozostajaca do dyspozycji w przelaczniku aby spowodowac naciagniecie drutu pociagowego. Dopiero gdy drut pociagowy zostaje naciagniety, rozpoczyna sie nastawianie narzadu nastawczego w pia-scie przekladniowej, jednak narzad nie docho¬ dzi do swego prawidlowego polozenia, mimo ze przelacznik osiagnal juz polozenie odpo¬ wiadane* wyfe^aneima ,* stojniowi przekladni.Dla prawidlowego dzialania przekladni rowe¬ rowej i jej trwalosci jest ruezbedne, aby narza¬ dy nastawcze* wewnatrz "piasjty przyjmowaly zawsze prawidlowe polozenie. Z tego wzgledu jest koniec|n^4ustowanie co plwien czas prze¬ lacznika, zii-^Jtóioda l^tóif€ga, nastawia sie na¬ rzady nastawcze wewnatrz piasty przekladnio¬ wej.Znane sa rózne sposoby i urzadzenia do justowania urzadzen nastawCzych przekladni rowerowych.Wedlug znanego sposobu stosuje sie przymia¬ ry regulacyjne, które umieszcza sie na nieru¬ chomej czesci tej piasty i dokonuje regulacji przez, zmiane dlugosci ciegla nastawczego, obserwujac umieszczone na wprost siebie zna¬ ki przymiaru i ciegla nastawczego. Wada tego sposobu polega na tym, ze przymiary nalezy zabierac ze soba jako dodatkowe przyrzady w torbie narzedziowej i uzywac je przy re¬ gulowaniu. Inna wada polega na tym, ze ro¬ werzysta nie ma mozliwosci kontrolowania podczas jazdy nastawienia piasty przekladnio¬ wej i ewentualnego jej wyregulowania.Znane jest równiez polozenie prawidlowosci ustawienia przelacznika na podstawie poloze¬ nia narzadu nastawczego, np. ciegla wewnatrz piasty. W tym celu umieszczano na ciegle znak, a na nieruchomej czesci piasty, np. na osi pias¬ ty zaopatrzonej w wziernik—znak przeciwstaw¬ ny, wskutek czego na podstawie wzglednego po¬ lozenia znaku i przeciwznaku mozna bylo spraw¬ dzic prawidlowosc ustawienia. Przy takim spo¬ sobie nie zachodzi potrzeba stosowania specjal¬ nego przyrzadu kontrolnego, ale i ten sposób nie dawal mozliwosci justowania podczas jaz¬ dy. Oprócz tego zachodzila obawa zanieczysz¬ czenia znaków, które stawaly sie wówczas nie¬ dostrzegalne.Poniewaz przy justowaniu nalezy dokonac przelaczenia, a przelacznik jest zwykle umiesz¬ czony na kierownicy, przeto *w dotychczaso¬ wych sposobach justowania nalezalo jednoczes¬ nie uruchamiac przelacznik na kierownicy, przestawiac narzady regulacyjne i obserwowac znaki. Koniecznosc takiego jednoczesnego wy¬ konywania trzech czynnosci w trzech róznych miejscach znacznie utrudniala justowanie.Wynalazek ma na celu podanie sposobu jus¬ towania urzadzenia nastawczego na samym przelaczniku, a wiec równiez podczas jazdy.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze ciaglo nastawcze naciaga sie przez przesta¬ wienie przelacznika w dowolne miejsce oraz na tym, ze zachowujac stan naprezenia ciagla, przelacznik naprowadza sie za pomoca urza¬ dzenia regulacyjnego, umieszczonego najkorzys¬ tniej na przelaczniku w oddzielne, oznaczone naj¬ lepiej znakami, polozenie przekladniowe, odpo¬ wiadajace polozeniu wyjsciowemu narzadów nastawczych piasty przekladniowej. Naciag¬ niecie ciegla nastawczego oznacza przy tym, ze cieglo nastawcze zostaje naprezone, jednak narzady nastawcze w piascie przekladniowej nie zostaja przy tym wyprowadzone ze swego polozenia wyjsciowego.Gdy po wykonaniu tego justowania przelacz¬ nik zostaje przestawiony ze swego polozenia wyjsciowego w nastepne polozenie przekladnio¬ we, to narzady nastawcze przekladni podazaja za przelacznikiem na calej jego drodze na¬ stawiania i osiagaja w piascie przekladniowej, kolejne polozenie sprzeglowe, skoro tylko prze¬ lacznik przyjmie nastepne z kolei polozenie przekladniowe.Nastawianie przelacznika w jego polozenie wyjsciowe moze byc dokonane np. w ten spo¬ sób, ze zostaje zmieniona droga ciegla nastaw¬ czego.Sposób wedlug wynalazku moze byc szcze¬ gólnie latwo zastosowany do przelacznika z przestawnym zabierakiem ciegla nastawczego, gdzie na zabierak ciegla nastawczego dziala sila zwrotna sprezyny zwrotnej i ewentualnie sila tarcia w kierunku naprezenia ciegla na¬ stawczego, przy czym suma tych sil jest miej- sza niz sila zwrotna sprezyny zwrotnej, dzia¬ lajacej równiez na cieglo nastawcze w narza¬ dach nastawczych piasty przekladniowej i gdzie jest przewidziane urzadzenie regulacyjne, które umozliwia nastawienie zabieraka ciegla na¬ stawczego w polozenie wyjsciowe, z przezwy¬ ciezeniem sily zwrotnej sprezyny zwrotnej i ewentualnie sily tarcia.Sprezyna zwrotna moze jednoczesnie stano¬ wic sprezyne zapadkowa zapadki ryglujacej, która wspóldziala z suwakiem nastawczym zabieraka ciegla nastawczego.Najlepiej jezeli cieglo nastawcze jest usta¬ lone w zabieraku ciegla za pomoca szybko¬ zlacza.Justowanie przelacznika przekladniowego sta* je sie szczególnie proste wtedy, gdy cieglo nastawcze przynajmniej w pewnej czesci swej dlugosci stanowi cieglo bowdenowskie i dlugoscpochwy tego ciagla jest zmienna. W tym przy¬ padku umieszcza sie najlepiej na koncu poch¬ wy ciegla bowdenowskiego oprawke nastaw¬ na, za pomoca gwintu w odpowiednim gniez¬ dzie krancowym ciegla bowdenowskiego. Gnia¬ zdo krancowe ciegla bowdenowskiego najlepiej jest umiescic na • obudowie przelacznika.Najczesciej przelacznik umieszcza sie na kie¬ rownicy roweru.Na rysunku uwidoczniono przyklad wyko¬ nania wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój podluzny mechanizmu przelacza¬ nia przed justowaniem, dokonany przez piaste przekladniowa, fig. 2 —widok przelacznika wedlug fig. 1, fig. 3 —przekrój podluzny prze¬ lacznika po justowaniu, fig. 4 — widok prze¬ lacznika wedlug fig. 3 po justowaniu, fig. 5 — mechanizm przelaczenia z przekladna na¬ stawiona na drugi bieg i fig. 6 —rózne szcze¬ góly przelacznika przekladniowego.Na fig. 1 przelacznik oznaczony jest cyfra 3, a piasta przekladniowa — liczba 32. Przelacznik 3 jest polaczony z piasta przekladniowa 32 za pomoca ciegla nastawczego 34.Szczególy konstrukcji przelacznika 3 sa przedstawione na fig. 6. Na plytce 36 obudo¬ wy 11 przelacznika opiera sie sprezyna sru¬ bowa 3,8 nasunieta na os 40. Obydwa konce 42 sprezyny opieraja sie o odgieta choragiew¬ ke 44 plytki 36. Na sprezynie srubowej 38 opiera sie plytka nastawcza 13a dzwigni na- stawczej 13. Plytka nastawcza 13a jest nalozona otworem 46 na os 40 plytki 36 i moze wahac sie na tej osi 40. Plytka nastawcza 13a wchodzi trzpieniem 48 miedzy obydwa konce 42 sprezyny srubowej 38. Plytka nastawcza 13a jest usta¬ lona w ten sposób w swym polozeniu katowym i moze byc przekrecona w obu kierunkach, po przezwyciezeniu sily zwrotnej sprezyny srubowej 38.Na plytce nastawczej 13a opiera sie zabie- rak 6 ciegla, wykonany równiez w ksztaLlcie plytki, który jest równiez nalozony otworem 50 na os 40 i moze wahac sie na niej. Drut po¬ ciagowy 14 ciegla nastawczego 34 jest wsta¬ wiony do oznaczonego linia kreskowana rowka obwodowego 52 zabieraka 6 i jest przytrzy¬ mywany w nacieciu 56 zabieraka za pomoca szybkozlacza 54. Przestawienie zabieraka 6 ciegla nastawczego odbywa sie za pomoca wy¬ konanej w postaci zapadki wygietej choragiew¬ ki 13b plytki nastawczej 13a, która wspóldzia¬ la z powierzchnia oporowa 6a zabieraka 6 ciegla nastawczego. Na- zabieraku 6 jest umieszczony suwak nastawczy 58 o trzech sto¬ pniach 18, 20, 21. Te trzy stopnie suwaka na¬ stawczego wspóldzialaja z powierzchnia zapad¬ kowa 19 zapadki ryglujacej 5, która jest osa¬ dzona wahliwie na osi 60 i moze byc dor cisnieta za pomoca sprezyny 4 do suwaka nastawczego 58. Sprezyna 4 opiera sie przy tym o mostek 62 plytki 36. Zapadka ryglujaca 5 wspóldziala równiez z powierzchnia kciukowa' 64 plytki nastawczej 13a. Zabierak 6 jest na¬ pinany za pomoca drutu pociagowego 14, po¬ zostajacego pod dzialaniem sprezyny zwrot¬ nej 15 w piascie przekladniowej 12 (fig. 1) i opiera sie o zapadke ryglujaca 5.Gdy dzwignia nastawcza 13 zostanie prze¬ krecona w kierunku wskazówki zegara, to opiera sie zapadka nastawcza 13b o powierzch¬ nie oporowa 6a, obracajac zabierak 6 w kie¬ runku wskazówek zegara, przy czym zapadka ryglujaca 5 wpada kolejno na stopnie 18, 20, 21.Gdy natomiast dzwignia nastawcza 13 zostanie obrócona w kierunku odwrotnym do ruchu wskazówek zegara, to na skutek wzajemnego dzialania powierzchni krzywkowej 64 i zapadki ryglujacej 5, zapadka ta zostaje wprowadzona ze wspóldzialania z danym stopniem 18, 20, 21, wskutek czego zabierak 6 cofa sie z powrotem pod obciazeniem ciegla nastawczego 34 az do polaczenia sie nastepnego z kolei stopnia 18, 20, 21 z zapadka ryglujaca 5. Na zabieraku 6 opiera sie plytka czolowa 10, która jest po¬ laczona z plytka 36 obudowy, za pomoca most¬ ka poprzecznego 66. Na plytce czolowej 10 sa umieszczone znaki kreskowe 8 oraz ozna¬ czenia biegów 9, okreslajace bieg 1, 2, 3. Gdy rózne stopnie 18, 20, 21 suwaka nastawczego 58 wspóldzialaja z zapadka ryglujaca 5, to znak 7 zabieraka 6 ciegla nastawczego znajduje sie na wprost jednego ze znaków kreskowych 8 oznaczajacych bieg 1, 2 lub 3. Na mostku po¬ przecznym 66 znajduje sie zaczep mocujacy.Na plytce czolowej 10 jest wykonane lozysko krancowe 68 ciegla bowdenowskiego 1, które prowadzi od przelacznika 3 az do drugiego lozyska krancowego 70, znajdujacego sie na ra¬ mie roweru. Lozysko krancowe 68 stanowi gniazdo 2 wkrecone do gwintowanego otworu 72. Sruba zaciskowa 2a zabezpiecza gniazdo 2 przed przekreceniem. Przekrecenie gniazda 2 w otworze gwintowanym 72 powoduje zmiane wydluzenia pochwy 1 ciegla bowdenowskiego.Drut pociagowy 14 ciegla bowdenowskiego prowadzi od lozyska krancowego 70 do piasty przekladniowej 32. Drut pociagowy przy wej¬ sciu do piasty przekladniowej 32 jest przyla¬ czony do tulei lacznikowej 23, która jest po- — 3 —laczona z lancuchem pociagowym 22 wprowa¬ dzonym do piasty. Lancuch pociagowy 22 dzia¬ la za posrednictwem ciegla 74 na klocki su - wakowe 16 piasty 32, zaopatrzone w zbieraki 17. Klocki suwakowe 16 sa popychane przez sprezyne zwrotna 15 w piascie 32 w lewo, w polozenie wyjsciowe nastawiania. Takie po¬ lozenie wyjsciowe nastawiania odpowiada bie¬ gowi trzeciemu, czyli biegowi szybkiemu.Justowanie mechanizmu przelaczania odby¬ wa sie w sposób nastepujacy: Najpierw zostaje przelaczony na trzeci bieg zabierak 6 ciegla nastawczego, przez uru¬ chomienie dzwigni nastawczej 13, tzn. zo¬ staje ustawiony w wyjsciowe polozenie nasta¬ wienia III. Nastepnie gniazdo 2 nastawia sie dopóty, dopóki drut pociagowy 14 nie sta¬ nie sie luzny. Klocki suwakowe 1 6 i zabieraki 11 znajduja sie wówczas w wyjsciowym polo¬ zeniu nastawiania. Nastepnie zabierak 6 cie¬ gla nastawczego zostaje przekrecony za pomo¬ ca dzwigni nastawczej 13 w kierunku wska¬ zówek zegara, w przyblizeniu na drugi bieg, czyli na bieg normalny, albo na bieg pierwszy, czyli bieg wzniesieniowy. Potem dokonuje sie powrotnego nastawiania, przy czym zabierak 6 ciegla nastawczego, który jest obciazony w kierunku wskazówek zegara przez sprezyne 4 zapadki ryglujacej za posrednictwem tej zapadki 5, i oprócz tego podlega dzialaniu sily tarcia, zostaje cofniety tylko o tyle, o ile zos¬ tanie pociagniety przez sprezyne zwrotna 15, tzn. przyjmuje polozenie przedstawione na fig. 1 i 2. W tym polozeniu znak 7, w stosunku do znaku kreskowego 8 trzeciego biegu, jest przesuniety katowo o wycinek 12. Stopien 18 nie wspóldziala z zapadka ryglujaca 15. Z dru¬ giej jednak strony klocki suwakowe 16 i zabierak 11 zostaly cofniete w polozenie wyjsciowe nasta¬ wienia, odpowiadajace trzeciemu biegowi. Pod wplywem sily zwrotnej sprezyny 4 i tarcia lo¬ zyskowego w zabieraku 6 ciegla nastawczego, drut pociagowy 14 zostaje naprezony. Teraz, przez przestawienie gniazda 2, luk powloki 1 ciegla bowdenowskiego zostaje powiekszony w takim stopniu, ze zabierak 6 przechodzi w wyjsciowe polozenie nastawienia, odpowia¬ dajace trzeciemu biegowi, czyli znak kreskowy 8 trzeciego biegu przypada na wprost znaku 7, a stopien 18 suwaka nastawczego 58 dochodzi do wspóldzialania z zapadka ryglujaca 5. Fig. 3 i 4 przedstawiaja przelacznik 3 w tym sta¬ nie. W ten sposób justowane zostaje ukon¬ czone, a gniazdo 2 moze byc ustalone przez dokrecenie sruby zaciskowej 2a.Gdy teraz nastepuje przelaczenie z trzeciego biegu na drugi i na pierwszy, to klocki suwa¬ kowe 16 i zabieraki 17 podazaja za zabiera- kiem 6 ciegla nastawczego na calej jego dro¬ dze i przyjmuja zawsze prawidlowe polozenie, gdy zabierak znajduje sie w róznych poloze¬ niach nastawienia.Na fig. 5 przelacznik 3 jest nastawiony na drugi bieg, a klocki suwakowe 16 i zabieraki 17 zajmuja wewnatrz piasty przekladniowej 32 polozenie odpowiadajace temu biegowi.Nalezy zwrócic na to uwage, ze sila wypad¬ kowa dzialajaca na drut pociagowy a pocho¬ dzaca od sprezyny 4 i tarcia zabieraka 6 jest zawsze mniejsza niz sila zwrotna sprezyny zwrotnej 15, aby podczas justowania klocki suwakowe 16 i zabieraki 17 znajdowaly sie zawsze w swym wyjsciowym polozeniu na¬ stawienia. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 14 Sposób justowania przelacznika zmiennych przekladni, zwlaszcza przekladni rowero¬ wych, które sa uruchamiane za pomoca przelacznika, za posrednictwem ciegiel na- stawczych, znamienny tym, ze cieglo na-* stawcze naciaga sie przez przestawienie przelacznika w dowolne polozenie, a naste¬ pnie zachowujac stan naprezenia tego cie¬ gla, naprowadza sie przelacznik za pomo¬ ca urzadzenia regulacyjnego, umieszczonego najlepiej na przelaczniku, w okreslone po¬ lozenie, oznaczone najlepiej za pomoca zna¬ ków, i odpowiadajace polozeniu wyjsciowe¬ mu narzadów nastawczych w piascie przer kladniowej.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze droge ciegla nastawczego zmienia sie dopó¬ ty, dopóki przelacznik nie przyjmie wy¬ branego polozenia przekladniowego.

3. Przelacznik do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1 i 2, z przestawianym oporkiem ciegla nastawczego, znamienny tym, ze na oporek ciegla dziala sila zwrotna sprezyny zwrotnej i ewentualnie sila tarcia w kie¬ runku naprezenia tego ciegla, przy czym suma tych sil jest mniejsza niz sila, dzia¬ lajacej równiez na cieglo sprezyny zwrot¬ nej narzadów nastawczych w piascie prze¬ kladniowej, poza tym jest przewidziane urzadzenie regulacyjne, które przezwycie¬ zajac sile sprezyny zwrotnej i sile tarcia - 4 —umozliwia naprowadzenie zbieraka ciegla nastawczego w wyjsciowe polozenie.

4. Przelacznik wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze sprezyna zwrotna stanowi jedno¬ czesnie sprezyne zapadkowa zapadki ryg¬ lujacej, która wspóldziala z siuwakiem na- stawczym oporka ciegla nastawczego.

5. Przelacznik wedlug zastrz. 3 i 4, znamienny tym, ze cieglo nastawcze, jest ustalone w zabieraku ciegla nastawczego za pomo¬ ca szybkozlacza. , 6. Przelacznik wedlug zastrz. 3—5, znamienny tym, ze cieglo nastawcze, przynajmniej w pewnej czesci swej dlugosci, stanowi cie¬ glo bowdenowskie i ze dlugosc pochwy cie¬ gla bowdenowskiego jest zmienna. 7. Przelacznik wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze przynajmniej na jednym koncu po¬ chwy ciegla bowdenowskiego znajduje sie gniazdo, nastawne za pomoca gwintu w od¬ powiednim zabieraku ciegla bowdenowskie¬ go. ; 8. Przelacznik wedlug zastrz. 1—7, znamienny tym, ze zabierak krancowy ciegla bowdenow¬ skiego stanowi czesc obudowy przelacznika. 9. Przelacznik wedlug zastrz. 3—8, znamienny tym, ze jest umocowany na kierownicy ro¬ weru. Fichtel & Sachs A. G. Zastepca: inz. Józef Felkner rzecznik patentowy _Fig± iI19-A Do opisu patentowego Nr 44787 Ark. 1 16 V <5 es / 7 7 6o 46 60 P.W.H. wzór Jednoraz. zam. PL/Ke, Czst. zam. 1470 4.V.61. 100 egz. Al pism. ki. III. UBLIOTE** PL