PL44684B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia. 14 sierpnia 196] r.Honb a/co IBIBLIO i tKf'l |ur«clo Pater,io»egol POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44684 Instytut Lacznosci*) Warszawa, Polaka KI. 21 a2, 41/05 Tranzystorowy wzmacniak odtlumikowy o konwertorze poprzecznym Patent trwa od dnia 9 maja 1960 r.Wzmacniak cdtlumikowy do telekomunikacyj¬ nych torów przewodowych zawiera konwertor wzdluzny, konwertor poprzeczny lub konwertor wzdluzny i konwertor poprzeczny, kazdy z przynaleznym ceahownikiem. Konwertor jest to czynny czwórnik o dodatnim sprzezeniu zwrot¬ nym, wejsciem przylaczony wzdluznie Tub po¬ przecznie do toru. Do wyjscia konwertora przy¬ laczony jest cecliownik bedacy dwójnikiem biernym* Dzieki dodatniemu sprzezeniu zwrot¬ nemu konwertor przeksztalca pozorna opornosc cechownilca na opornosc pozorna o ujemnej skladowej czynnej. Dzialanie opisywanego wzmacniacza polega wlasnie na wprowadzeniu do toru lub innego ukladu wymagajacego od- tlumienia, Opornosci ujemnej.Czynnym elementem konwertora jest tranzy¬ stor. Kg^da z elektrod tranzystora wymaga do¬ prowadzenia odpowiedniego pradu stalego zasi- ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Zbigniew Bol- szakow i mgr inz. Wlodzimierz Barjasz. lajacego, poprzez opornik lub inny element prze¬ wodzacy, dana elektrode.Co do kclektcra, to znane jest jego zasilanie poprzez dlawik. W konwertorze wzdluznym zna- ne jest zasilanie przez dlawik równiez i bazy.Natomiast w konwertorze poprzecznym zna¬ nych wzmacniaków odtlumikowych baza zasi¬ lana jest poprzez opornik.Azeby zaistnialo dostatecznie silne sprzezenie zwrotne, opornik musi miec znaczna opornosc.Aby przy jego znacznej opornosci uzyskac do¬ stateczna stabilnosc cieplna ukladu, trzeba dar wac stosunkowo wysokie napiecie zasilania, co jest niekorzystne. Wynalazek zmierza do tego, zeby wzmacniak odtlumikowy mógl pracowac przy niskim napieciu zasilania. Opiera sie on na spostrzezeniu, ze element, przez który w kon¬ wertorze poprzecznym prad zasilania doplywa do bazy tranzystora, musi miec duza opornosc dla pradu zmiennego, natomiast dlaN pradu sta¬ lego korzystna jest mala opornosc tego elemen¬ tu. Elementem o duzej opornosci dla pradu zmiennego, a malej dla pradu stalego jest dla¬ wik.Wynalazek zmierza równiez do zaibezpiecze- nia konwertora, a w szczególnosci zastosowa¬ nych w nim tranzystorów;i przed uszkodzeniem na skutey^pojawieniii sie*fciu jego zaciskach du¬ zych napiec* zmiennych, rzedu 110 V, oi czesto¬ tliwosci 50 Hz, lub 25 Hz, stosowanych w tele¬ fonicznych laczach okregowych do celów sygna¬ lizacyjnych i wybierania.Zabezpieczenie przed uszkodzeniem konwerte¬ ra polega na wykorzystaniu diodowego ogra¬ nicznika amplitiudy zbudowanego w ukladzie przeciwsobnym, który dla malych napiec zmiennych przedstawia duza opornosc, a dla duzych napiec zmiennych mala opornosc.W konwertorach poprzecznych znanych od- tlumników zabezpieczenie przy pomocy diado- wego ogranicznika amplitudy nie jest znane.Na rysunkach fig. 1 i fig. 2 podane sa we¬ dlug wynalazku dwa przyklady wzmacniaka odtlurnAkowego.Fig!. 1 przedstawia wzmacniak koncowy lacza dyspozytorskiego. Ma on tylko konwertor po¬ przeczny przetwarzajacy opornosc pozorna ce¬ cho wnika „Cecfi.", przylaczonego do koncówek wyjsciowych c, d konwertora „Konw." na wla¬ sciwa opornosc wejsciowa, wystepujaca miedzy koncówkami wejsciowymi a i b, którymi przy¬ laczony jest do teru.Konwertor Konw. zawiera dwa tranzystory Tl, T2 w ukladzie przeciwsobnym. Prad zasi¬ lania z dzielnika R2, R3 doplywa do emiterów poprzez oporniki R4, R5, do kolektorów po¬ przez uzwojenia! dlawika Dll, a do baz przez oba uzwojenia dlawika D12, co jest istota wy¬ nalazku. Dodatnie sprzezenie zwrotne z kolekto- rów na bazy daja kondensatory C3, C4. Kon¬ densatory Cl, C2 zapobiegaja przeplywowi pra¬ du stalego, natomiast dla pradu zmiennego ich opornosc bierna jest nieznaczna. Dlawik D12 ma dla pradu zmiennego* opornosc znaczna, nie¬ zbedna dla dostatecznie silnego sprzezenia zwrotnego. Dla pradu stalego opornosc jego jest niewielka, dzieki czemu konwertor ma dobra stabilnosc cieplna przy stosunkowo niewysokim napieciu zasilania.Celem uzyskania mozliwosci pracy konwerto¬ ra w szerokim zakresie zmiennosci opornosci toru i zabezpieczenia konwertora przed samc- wzbudzeniem, opornik Rl, wedlug wynalazku muis bocznikowac jego wejscie a, b. Opornik ten nie pochlania mocy zasilania poniewaz dla pradu stalego wlaczony jest ekwipotencjalnie.W przypadku stosowania wzmacniaka odtlu¬ mikowego w telefonicznych laczach z wybierar niem pradem zmiennym, konwertor poprzeczny narazony jest na dzialanie pradu o czestotliwo* sci 50 Hz i napieciu 110 V. Napiecie to mogloby spowodowac uszkodzenie tranzystorów Tl, 12 na skutek przekroczenia dopuszczalnych napiec miedzy elektrodami tranzystorów.Wynalazek zmierza do tego, aby zabezpieczyc tranzystory Tl, T2 przed napieciem sygnaliza¬ cyjnym przy pomocy ogranicznika zbudowane¬ go z dfied Dl, D2. Opiera sie on na spostrzeze¬ niu, ze stale prady zasilania kolektorów tran¬ zystorów Tl, T2 plynace poprzez obie polówki dlawika Dll wywoluja spadki napiecia na opor¬ nosciach rzeczywistych jego uzwojen. Wobec tego punkty i, j ukladu konwertora posiadaja pewien dodatni potencjal w stosunku do punk¬ tu k, co pozwala na spolaryzowanie kazdej z diod Dl, D2 w kierunku zaporowym. Napie¬ cie polaryzacji jest tak dobrane, ze dla niewiel¬ kich napiec zmiennych, jakie wystepuja w cza- sie rozmowy, diody Dl, D2 przedstawiaja opor¬ nosc bardzo duza i praktycznie nie obciazaja wejscia konwertora. W przypadku, pojawienia sie na wejsciu konwertora duzych napiec sy¬ gnalizacyjnych których wielkosc znacznie prze¬ kracza wielkosc napiecia polaryzujacego, diody Dl, D2 zaczynaja przewodzic prad i zwieraja punkty i, % zabezpieczajac w ten sposób tran¬ zystory Tl, T2 przed napieciem sygnalizacyj¬ nym.Fig. 2 przedstawia wzmacniak przelotowy odtlumikowy dla toru telefonicznego. Azeby uzyskac wlasciwy przebieg charakterystyk wzmacniak ten jest wlaczony w tor w znany sposób poprzez symetryczny, szescicuzwojenic- wy transformator konwertora wzdluznego Kw.Druga czescia skladowa wzmacniaka jcgt kon¬ wertor poprzeczny Kp. z cecho wnikiem Cp.Konwertor poprzeczny Kp, jest taki sam jak konwertor Konw. we wzmacniaku na fig. 1, konwertor wzdluzny Kw. ma uklad powszechnie znany. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Tranzystorowy wzmacniak odtlumikowy o korc wertorze poprzecznym posiadajacy dwa tran¬ zystory pracujace w ukladzie przeciwsobnym, znamienny tym, ze elementem, tego konwertora (Konw., Kp), przez który doplywa prad^asila- nia do baz jego tranzystorów (Tl, T2) jest dlawik (D12) o dwóch "uzwojeniach, który po¬ zwala uzyskac jednoczesnie bardzo dobra sta¬ bilnosc cieplna i silne dodatnie sprzezenie zwrotne oraz ze posiada opornik (Rl), który - 2 -bocznikuje wejscie (a, b) tego konwertora, co umozliwia stabilna prace w szerokim zakresie zmiennosci opornosci teru oraz ze posiada dio¬ dowy ogranicznik amplitudy (Dl D2), wyko¬ rzystujacy do spolaryzowania diod spadki na¬ piec stalych na opornosciach uzwojen dlawi1 "* (Dli), zabezpieczajacy tranzystory (Tl Ttt przed uszkodzeniem napieciem sygnalizacyjnym. Inttytut Lacznosci e«* tylCZD- 797. RSW „Prasa:', Kielce PL