Opublikowano dnia 25 maja 1961 r.JX4h ^*£ £ a BIBLIOTEKA Jrzedu Patentowego! POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44672 KI. 76 c, 4/01 Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wlókienniczych*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione Lódz, Polska Wrzeciono skrecalnicze z mechanicznym stabilizatorem ciernym Patent trwa od dnia 7 maja 1960 r.Wynalazek dotyczy wrzeciona skrecalniczego, dwuskretowego oraz podobnego don budowa wrzeciona do jednoprocesowego nitkowania przedzy.Znane i najczesciej stosowane wrzeciona skrecalnicze wyzej wymienionych typów za¬ opatrzone sa w urzadzenia stabilizujace, dzia¬ lajace na zasadzie wykorzystania sil ciazenia lub sil magnetycznych. W pierwszym przypad¬ ku stosowane jest pochyle lub poziome ulozy- skpwanie iglicy wrzeciona wraz z dodatko¬ wym mimosrodowym obciazeniem gniazda cewki, w drugim zas przypadku — odpowiednie uklady magnesów przeciwdzialajacych obraca¬ niu sie tegoz gniazda. Wada wrzecion ciezaro¬ wych jest przede wszystkim duze i jednostron¬ ne obciazenie lozysk oraz niepraktyczny w eks- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Jerzy Bardadin. / ploatacji poziomy, ewentualnie skosny uklad tych wrzecion. Wada wrzecion magnetycznych jest koniecznosc przeprowadzania wirujacej przedzy przez waska szczeline miedzy magne¬ sami stabilizujacymi.Znane sa równiez wrzeciona skrecalnicze za¬ opatrzone w stabilizatory mechaniczne z wi¬ rujaca, skosnie lub mimosrodowo w stosunku do iglicy wrzeciona ulozyskowana klatka, lub — w stabilizatory mechaniczne o budowie opar¬ tej na zasadzie przekladni planetarnej z kola¬ mi zebatymi. Do wad obu powyzszych typów wrzecion nalezy zaliczyc: skomplikowana koni. strukcje, trudnosc wykonania i latwosc uszko¬ dzenia podczas eksploatacji.Wynalakek wprowadzajacy stabilizacje gnia¬ zda cewki Iferzy pomocy przekladni ciernej, usu¬ wa7opisane %ady wszystkich wyzej wymienio¬ nych typów wrzecion.Rysunek przedstawia w sposób schematycz-ny przekrój pionowy wrzeciona dwuskretowego wedlug wynalazku.¦- -Zespól wirujacy wrzeciona wedlug wyna¬ lazku sklada sie z iglicy 7 wraz ze sztywno osa¬ dzonym na niej baczkiem napedowym 23 i wir¬ nikiem 8, w którym ulozyskowane sa za posred¬ nictwem tarcz 4 i 10 walki z czopami 5. Spo¬ sób ulozyskowania tych walków jest tski, iz moga one w niewielkim stopniu przesuwac sie w kierunku prostopadlym do osi wrzeciona i swobodnie toczyc sie wewnatrz pierscieni 3 i 0.W iglicy 7 oraz tarczy wirnika 8 wykonane sa kanaly przechodzace miedzy walkami .5 i wy¬ prowadzajace przedze z cewki 1 na zewnatrz wrzeciona. Iglica 7 ulozyskowana jest przy po¬ mocy lozysk 11 i 14 w nieruchomym korpusie 12, polaczonym w sposób sztywny z pierscieniem 9, Na górnym koncu iglicy 7 osadzone jest gnia¬ zdo 6 za posrednictwem czesci 3 i lozysk 2.Proces technologiczny wrzeciona dwuskreto¬ wego wymaga, by podczas ruchu obrotowego wirnika 8 gniazdo 6 wraz z cewka i pozostawalo w spoczynku lub obracalo sie z predkoscia wie¬ lokrotnie mniejsza od predkosci obrotowej wir¬ nika 8. Warunek ten wykonuja walki 5, które toczac sie wewnatrz pierscieni 3 i 9, z dociskiem wywolanym silami odsrodkowymi sprzegaja, obydwa pierscienie, dzieki wystepujacym przy toczeniu silom tarcia. W przypadku zastosowa¬ nia pierscieni 3 i 9 o jednakowych srednicach (tak jak to przedstawia rysunek) pierscien gór¬ ny 3 bedzie powoli obracal sie w kierunku zgod¬ nym z kierunkiem obrotów wirnika 8 wskutek niewielkich lecz nieuniknionych poslizgów mie¬ dzy walkami i pierscieniami. Stosujac jednak pierscien 3 o srednicy wiekszej od srednicy pier¬ scienia 9 oraz walki 5 odpowiednio dostosowane do róznych srednic tych pierscieni, mozna spo¬ wodowac iz pierscien 3 bedzie pozostawal w spo¬ czynku lub obracal sie w kierunku przeciwnym do kierunku obrotów wirnika 8.W czasie postoju wrzeciona, wskutek braku docisku walków 5 do pierscieni 3 i 9, gniazdo 6 moze byc swobodnie i bez zadnego oporu obra¬ cane dookola osi. W przypadku gdy jest to, nie¬ pozadane, mozna wytworzyc docisk walków do biezni pierscieni 3 i 9 przy pomocy dodatkowych sprezyn dzialajacych na walki. Cel ten mozna tez osiagnac przez odpowiednie namagnesowanie walków i pierscieni. PL