Wynalazek dotyczy samoczynnego urzadzenia do nastawiania hamulców do pojazdów, wmon¬ towanego do cylindra hamulcowego ze spre¬ zonym powietrzem, posiadajacego dwie tule¬ je kolnierzowe na tloczysku hamulcowym przesuwajacym sie w trzonie rurowym, z któ¬ rych pierwsza przesuwa sie wraz z trzonem rurowym wzgledem cylindra hamulcowego i przy przesuwie podczas hamowania pociaga za soba tloczysko hamulcowe, natomiast druga tulejka przesuwa sie wzgledem cylindra ha¬ mulcowego wraz z trzonem rurowym tylko w zakresie suwu tloka hamulcowego, utrzymy¬ wanego przez urzadzenie do nastawiania w sta¬ lej wielkosci. Cylindry hamulcowe z tego ro¬ dzaju wmontowanym urzadzeniem do nasta¬ wiania hamulców umieszcza sie czesto w loko¬ motywach i wagonach motorowych. Zdarzaja sie przy tym przypadki, kiedy przekladnia ha¬ mulcowa ma do przeniesienia bardzo duze sily i z tego wzgledu jest tak masywna i ciezka, ze w znanych dotychczas/ konstrukcjach urza¬ dzenia do nastawiania, umieszczonego w cylin¬ drze hamulcowym, niezawodna praca nie jest zapewniona przez sprezyne odciagajaca, przy¬ nalezna w zwykly sposób do tloka w cylindrze hamulcowym, lecz jest zalezna od sily sprezy¬ ny odciagajacej, umieszczonej na zewnatrz w przekladni hamulcowej. W lokomotywach i wa¬ gonach motorowych wyposazenie hamulców podlega czesto znacznym wstrzasom, a w zna¬ nych dotychczas konstrukcjach urzadzenia do nastawiania, umieszczonego w cylindrze hamul¬ cowym, tylko z trudnoscia dawalo sie uzyskac niezawodne zaryglowanie urzadzenia do na¬ stawiania przeciw falszywym ruchom nasta¬ wiajacym, na skutek wstrzasów albo z powodu uruchomienia hamulca recznego, polaczonego w prosty sposób z tloczyskiem hamulcowym.Wynalazek ma na celu konstrukcje urzadze-I nia do nastawiania, umieszczonego w cylindrze hamulcowym, usuwajaca omówione wyzej wa¬ dy. Cecha .wyrózniajaca konstrukcji wedlug wynalazkii jest przesle ^s#ystkim to, ze trzon rurowy, druga tulejka i tloczysko hamulcowe sa sprzezone ze soba tak, iz trzon rurowy, przesuwajac sie przy luzowaniu hamulców w zakresie suwu tloka hamulcowego, utrzymy¬ wanego w -stalej wielkosci w kierunku luzowa- nia hamulców, pod wplywem sprezyny odcia¬ gajacej, prz^fltleznej w zwykly sposób do tlo¬ ka hamulcowego w cylindrze hamulcowym, pociaga za soba druga tulejke i za jej posred¬ nictwem tleczysko hamulcowe. Oznacza to, ze obydwie tulejki kolnierzowe, przy odhamowa- niu rygluja, niezaleznie od sily sprezyny od¬ ciagajacej, przewidzianej z zewnatrz w prze¬ kladni hamulcowej, tloczysko hamulcowe przed przesunieciem wzgledem trzona rurowego, kaz¬ da w jednym z dwóch kierunków tak, ze nie moze miec miejsca falszywy ruch do nasta¬ wiania tloczyska hamulcowego wzgledem trzo¬ na rurowego, nastepujacy pod dzialaniem wstrzasów lub ciagnienia tloczyska hamulco¬ wego.Z druga tulejka moze byc polaczony w zna¬ ny sposób czlon sterujacy, przesuwajacy sie w trzonie rurowym tylko w zakresie suwu tlo¬ ka, utrzymywanego w stalej wielkosci. Wedlug innej odmiany wynalazku urzadzenie jest tak wykonane, ze przy calkowitym odhamowaniu druga tulejka, za pomoca polaczonego z nia czlona sterujacego, przenosi sile sprezyny od¬ ciagajacej, przewidzianej w cylindrze hamulco¬ wym, ze zderzaka w trzonie rurowym na zde¬ rzak cylindra hamulcowego i pod dzialaniem tej sily jest zablokowana w obydwu kierunkach na tloczysku. Daje to jeszcze wieksze zabezpie¬ czenie przed przypadkowymi przesunieciami tloczyska wzgledem trzona hamulcowego, za¬ równo przy luzowaniu hamulców, jak i przy odhamowaniu.Aczkolwiek wynalazek nie dotyczy w zasa¬ dzie konstrukcji tulejek oraz uzaleznionej od niej konstrukcji tloczyska hamulcowego, prze¬ suwajacego sie w trzonie rurowym, lecz poz¬ wala na zastosowanie tulejek dowolnej znanej konstrukcji, stosowanej w samoczynnych urza¬ dzeniach do nastawiania hamulców, to jednak¬ ze tulejki w najlepszym wykonaniu, wedlug wynalazku, maja postac nakretek nakreconych na tloczysko hamulcowe, wykonane w postaci niesamohamownego sworznia gwintowanego, przy czym trzon rurowy powinien byc zabez¬ pieczony przed obracaniem sie i w tym celu jest zaopatrzony w podluzne wyciecia, w któ¬ re wchodza czopy cylindra hamulcowego. We¬ dlug wynalazku zaleca sie przy tym, zeby czlon sterujacy, przesuwajacy sie w trzonie rurowym, byl zabezpieczony przed obracaniem sie za pomoca czopów wchodzacych do podluz¬ nego wyciecia w trzonie rurowym i za pomoca tych czopów wspóldzialal ze zderzakami ogra¬ niczajacymi jego przesuw wzgledem pokrywy cylindra, a zewnetrzny zderzak byl nastawny w pokrywie cylindra.Na rysunku fig. 1 przedstawia najlepsza po¬ stac wykonania wynalazku w przekroju po¬ dluznym, poprowadzonym przez cylinder ha¬ mulcowy, a fig, 2 przedstawia w podobny spo¬ sób druga odmiane wynalazku wybrana dla objasnienia wynalazku.Na rysunku liczba ? oznaczony jest cylinder hamulcowy, a liczba 2 — przesuwajacy sie w cylindrze tlok hamulcowy, który posiada trzon rurowy 3, prowadzony w pokrywie cy¬ lindrowej 4 i który w pokazanym na rysunku polozeniu calkowitego odhamowania jest utrzy¬ mywany w tym polozeniu za pomoca sprezyny odciagajacej 5, umieszczonej na trzonie ruro¬ wym i zalozonej pomiedzy tlokiem i pokrywa cylindra. Trzon rurowy 3 posiada wyciecia pod- ]uzne 6 i w odmianie przedstawionej na fig. 1 jest zabezpieczony przed obracaniem sie, za pomoca czopów 7 pokrywy cylindrowej, pro¬ wadzonych w wycieciu podluznym 6. Tloczysko hamulcowe 8, które podczas hamowania pracu¬ je na sciskanie i jest prowadzone przesuwnie w trzonie rurowym 3, posiada na zewnetrznym koncu ucho do polaczenia z przekladnia ha¬ mulcowa, przy czym w postaci przedstawionej na fig. 1 tloczysko ma postac niesamohamow¬ nego sworznia gwintowanego, na którym z obu stron pierscienia zderzakowego 9, osadzonego na stale w trzonie rurowym 3, sa nakrecone dwie tulejki 10, 11, wykonane w postaci nakre¬ tek. W postaci wykonania wynalazku wedlug fig. 1 przy odhamowaniu pierwsza nakretka 10 opiera sie pod dzialaniem sprezyny 14, umiesz¬ czonej pomiedzy nia i trzonem rurowym 3, za posrednictwem lozyska kulkowego 13, bez moz¬ nosci obrotu na pierscieniu zderzakowym 9, natomiast trzon rurowy 3 z pierscieniem zderza¬ kowym 9 opiera sie na cylindrze hamulcowym 1, 4, za posrednictwem drugiej nakretki 11 i przydzielonego do niej czlona sterujacego 12.Czlon sterujacy 12 jest tuleja, mogaca sie prze¬ suwac w trzonie rurowym 3, wzgledem cylin¬ dra hamulcowego 1, 4 tylko w zakresie suwu — 2 —tloka hamulcowego o stalej wielkosci, utrzy¬ mywanej za pomoca urzadzenia do nastawia¬ nia. Nakretka 11 jest polaczona z tuleja 12 obrotowo i przesuwnie, za pomoca sprezyny 16, zalozonej pomiedzy tuleja i nakretka, za po¬ srednictwem lozyska kulkowego 15. Tuleja 12 jest zabezpieczona przed obracaniem sie za pomoca czopów 17, wchodzacych do wyciec po¬ dluznych 6 trzona rurowego 3 i wspóldziala za pomoca tego czopa ze zderzakami 18 i 19 pokrywy cylindrowej 4, wyznaczajacymi gra¬ nice przesuwalnosci tulei wzgledem cylindra hamulcowego. Z obu zderzaków, zewnetrzny zderzak 18 jest nastawiony w celu zmiany su¬ wu tloka hamulcowego, utrzymywanego sa¬ moczynnie w stalej wielkosci, za pomoca urza¬ dzenia do sterowania.Dzialanie opisanej wyzej postaci wykona¬ nia wedlug fig. 1 jest nastepujace: podczas hamowania pierwsza nakretka 10 opiera sie bez moznosci obrotu na pierscieniu zderzako¬ wym 9 trzona rurowego 3, wskutek czego tlo- czysko hamulcowe 8 zostaje pociagniete przez trzon rurowy 3. Druga nakretka 11 opiera sie bez moznosci obrotu, pod dzialaniem sprezyny 16, na tulei 12 i zostaje pociagnieta przez tlo¬ czysko hamulcowe tf, az tuleja 12, gdy tlok hamulcowy przekroczy suw, który jest utrzy¬ many w stalej wielkosci, zatrzyma sie na zde¬ rzaku 18 i ze swej strony zatrzyma nakretke 11 i zmusi ja do obracania sie na sworzniu srubowym 8, w kierunku zmniejszania luzów hamulcowych. Przy nastepujacym z kolei lu- zowaniu hamulców nastepuje obrót równiez pierwszej nakretki 10, odpowiadajacy ewentu¬ alnie poprzedniemu obrotowi drugiej nakretki 11, a nakretka 11 zostaje pociagnieta bez obra¬ cania sie przez pierscien zderzakowy 9 trzona rurowego i za posrednictwem tulei 12 i zderza¬ ka 19 zapewnia zatrzymanie ruchu luzowania hamulców trzona rurowego w polozeniu cal¬ kowitego odhamowania. O ile pierwsza nakret¬ ka 10 rygluje zawsze tloczysko hamulcowe 8 przed przesunieciem w jednym kierunku wzgle¬ dem trzona rurowego 3, to nakretka 11, za¬ równo w zakresie suwu tloka hamulcowego utrzymywanego w stalej wielkosci przy luzo- waniu hamulców, jak i przy calkowitym od- hamowaniu, pozostaje pod dzialaniem sily spre¬ zyny odciagajacej 5 w stanie nieobrotowego wspóldzialania, zarówno z nieobracalnym pier¬ scieniem zderzakowym 9, jak i z nieobracalna tuleja 12, ryglujac w ten sposób sworzen sru¬ bowy 8 przed przesunieciem w obu kierunkach wzgledem trzona rurowego 3.Odmiana wykonania wedlug fig. 2 rózni sie od odmiany wedlug fig, 1 w zasadzie tylko tym, ze tloczysko hamulcowe 8 jest wykonane jako sworzen srubowy, dzialajacy w postaci zebatki, na której sa umieszczone tulejki 10 i 11 w po¬ staci nakretek podzielonych na elementy utrzy¬ mywane razem elastycznie za pomoca sprezyn tak, ze przesuniecie poosiowe tulejek na swo¬ rzniu odbywa sie nie przez obracanie przesu- wek, lecz przez poslizg elementów nakretek po gwincie sworznia, natomiast zaryglowanie tulejek na sworzniu odbywa sie dzieki wspól¬ dzialaniu tulejek ze zderzakami, które nie po¬ zwalaja na podniesienie elementów nakretek z gwintu sworznia. Do drugiej tulejki 11 sa przydzielone dwa takie zderzaki. Jeden zde¬ rzak 20 jest umocowany w tulei 12, a drugi 21 przesuwa sie w tulei 12 i jest zaopatrzony w czopy 22, za pomoca których wspóldziala z pierscieniem zderzakowym 9. Pomiedzy oby¬ dwoma zderzakami 20 i 21 jest zalozona spre¬ zyna 23. PL