Opublikowano dnia 4 maja IM. r.*V &SiA 0A lS,«LIOTEKA| ^^W®W rUrzecu PoicntowegJ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr44360 KI. 20 i, 19/02 Polskie Koleje Panstwowe ^%J (Centralny Osrodek Badan i Roztuoju Techniki Kolejnictwa)*) Warszawa, Polska Urzadzenie samoczynnej sygnalizacji przejazdowej Patent trwa od dnia 3 marca 1960 r.Znane dotychczas urzadzenia samoczynnej sygnalizacji przejazdowej, stosowane na kole¬ jach maja te wade, ze powstala usterka w obwodach elektrycznych powoduje ciagle swiecenie sie sygnalów ostrzegawczych, a ich wygaszenie wymaga wtedy przybycia konser¬ watora dla usuniecia tej • usterki. W pewnych przypadkach moga równiez powstac usterki uniemozliwiajace zapalenie sie zarówek sygna¬ lowych przez zblizajacy sie pociag.Celem zwiekszenia pewnosci dzialania sygna¬ lizacji przejazdowej, a zwlaszcza usuniecia powyzszych wad, stosuje sie uklady podwójne, identyczne w dzialaniu, które w znacznym stopniu zmniejszaja mozliwosc niezapalenia sie lamp ostrzegawczych w odpowiednim czasie.Dalsza wada znanych urzadzen tego typu bylo stosowanie przekaznika czasowego, maja- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Stanislaw Wysocki. cego za zadanie wylaczenia sygnalizacji gdy czas jej swiecenia przekroczyl okreslona gra¬ nice. W przypadkach gdy pociag zbyt dlugo jechal od punktu wlaczajacego do przejazdu, przekaznik ten wylaczal sygnalizacje prze¬ jazdowa, pozbawiajac przejazd ochrony.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie po¬ zbawione powyzszych wad, co osiagnieto przez zastosowanie dwóch ukladów elektrycznie po¬ dobnych ale o róznym dzialaniu oraz o wy¬ gaszaniu uszkodzonej sygnalizacji przez po¬ ciag opuszczajacy kontrolowana strefe, odpo¬ wiednio rozwinietym systemem kontrolnym.W ten sposób uniknieto szeregu wad urzadzen dotychczasowych, a miedzy innymi wygasze¬ nia dobrze pracujacej sygnalizacji przed przy¬ byciem pociagu na przejazd.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada dwa uklady sterujace, z których jeden pracuje na prad ciagly, a drugi na prad roboczy, przy czym wygaszanie zarówek sygnalowych w je-dnym "iz uszkodzonych: ukladów nastepuje auto¬ matycznie w chwili opuszczania przez pociag strefy oddzialywania. Poza tym w urzadzeniu wedlug wynalazku zastosowano rezerwowe zródla zasilania, przy czym kazdy z ukladów wyczerpuje swe zapasowe zródlo zasilania w róznym czasie, przez co unika sie alarmu z powodu chwilowego wylaczenia glównego zródla zasilania, co pozwala na danie dodat¬ kowego ostrzezenia przed calkowitym wylacze¬ niem sygnalizacji po wyczerpaniu sie jednego rezerwowego zródla zasilania.Na rysunku uwidoczniono rozmieszczenie ele¬ mentów urzadzenia wedlug wynalazku, n,a przejezdzie kolejowym linii jednotorowej oraz schematy poszczególnych czlonów tego urza¬ dzenia, przy czyni fig. 1 przedstawia przejazd kolejowy z sygnalizacja na odcinku linii jedno- * torowej, fig. 2 — schemat urzadzenia wlacza¬ jacego typu A, fig. 3 — schemat wybieraka, fig. 4 y— schemat obwodów swiatel sygnaliza¬ cji swietlnej ^ostrzegawczej, fig. 5 — schemat urzadzenia wlaczajacego typu B, fig. 6 — urza¬ dzenie kontrolne jednoczesnego zapalania i ga¬ szenia swiatel" ostrzegawczych, fig. 7 —sche¬ mat urzadzenia kontrolnego, które wylacza nie wygaszone swiatlo, fig. 8 — schemat urza¬ dzenia przerywacza i fig. 9 — schemat urza¬ dzenia kontrolnego.Fig. 1 przedstawia schematycznie plan prze¬ jazdu, na którym dwie równolegle linie A, B przedstawiaja dwie szyny jednego toru. Po¬ srodku rysunku tor kolejowy jest przeciety droga kolowa, a obok drogi tuz przed torem sa ustawione sygnaly ostrzegawcze SI i S2.Dla uzyskania pewnosci dzialania urzadze¬ nia, samoczynnej sygnalizacji wedlug wynalaz¬ ku zasfosowano znany sposób budowy dwóch urzadzen na jednym przejezdzie, z których je3no wbudowane pod szyna A steruje swia¬ tlami sygnalowymi SIA i S2A na semaforach SK i S2, drugie zas zainstalowane pod szyna B steruje swiatlami S1B i S2B równiez na se¬ maforach SI i S2. W tym celu semafory SI i S2 sa wyposazone w dwie niezalezne od siebie za¬ rówki umieszczone w jednej komorze reflekto¬ ra z jedna czerwona soczewka.Samoczynna sygnalizacje wedlug wynalazku steruje pociag, który zblizajac sie do prze¬ jazdu, w odpowiedniej od niego odleglosci, na¬ ciska swymi kolami na dwa przyciski szyno¬ we IA i IB zainstalowane kazdy pod inna szyr na. Takie same przyciski, które maja zadanie wylaczac swiatla sygnalizacyjne, sa zainstalo¬ wane w poblizu przejazdu HA i HB. Dla za¬ palania swiatel ostrzegawczych przez pociagi biegnace z przeciwnego kierunku — to jest z prawej strony — sluza przyciski IIIA i IIIB.Na fig. 2 pokazano obwód elektryczny prze¬ kaznika P02 wspólpracujacego ze wszystkimi przyciskami szynowymi, umieszczonymi pod szyna A.Fig. 3 przedstawia znany przekaznik obro¬ towy, który przy kazdym ruchu przekaznika P02, o jeden skok przesuwa szczotki wybie¬ raka obrotowo o jedno pole dalej. Zmiana po¬ lozenia szczotek wybieraka (fig. 2) powoduje kolejne laczenie, przekaznika P02 z przyciska¬ mi IA i IIIA, potem HA i znowu z IA i IIIA.Styki 1 i 2 przycisków IA i IIIA sa polaczone równolegle i w stanie spoczynku sa rozwarte.Gdy kola pierwszej osi pociagu znajduja sie na przycisku IA± wówczas prad z baterii (—12 V) poplynie przez bezpiecznik 3, poprzez zwarte styki 1 przycisku IA i zwarte styki A wybieraka W03 w polozeniu szczotek 1, 2, .% 6 i przez uzwojenie elektromagnesu przekaznika P02 do plusa baterii. Przekaznik P02 zadzia¬ la i poprzez styki 5 wlaczy równolegle do uzwojenia przekaznika P02 uprzednio nalado¬ wany kondensator 6. Kondensator 6 ladowal sie w stanie spoczynku przekaznika P02, w obwodzie —12 V, opornik R, styk zwarty 5, okladziny kondensatora 6 i plus baterii.Przekaznik P02 w czasie dzialania wlacza poprzez styki 8 (fig. 3) prad z baterii —12 V przez bezpiecznik 9, zacisk pierwszego poloze¬ nia szczotki wybieraka, szczotke 11 wybieraka, uzwojenie elektromagnesu W03 i jego wlasny styk 12 do plusa baterii. Na skutek tego wy¬ bierak W03 przesunie swe szczotki na polo¬ zenie 2. Jak dlugo przekaznik P02 pozostaje w stanie dzialania tak dlugo stykiem 8* prze¬ kaznika PÓ2 bedzie odciety prad od wybiera¬ ka W03y którego szczotki zajmuja polozenie 2.Gdy przekaznik P02 zadziala, to swoim sty¬ kiem 13 (fig. 4) zamknie obwód dla swiatel SIA i S2A. Prad z baterii —12 V plynie wtedy przez bezpiecznik 14, zwarty styk 13 przekazni¬ ka P02, zwarty styk 15 wybieraka W03 w po¬ lozeniu 1, 2, i i 4, zwarty styk 16 przekaznika P43, wlókna zarówek SIA i S2Af opornik 17, przez uzwojenie przekaznika P06 do plusa baterii. W ten sposób zostaja zapalone swiatla ostrzegawcze SIA i S2A i przekaznik P06 zadziala. Miganie swiatel powstaje na skutek zwierania sie i rozwierania styku 18 migacza, którego praca zostariie opisana pózniej. :. — 2 —Przekaznik P02 przechodzi w stan spoczyn¬ ku po rozladowaniu kondensatora 6, co nasta¬ pi po ustaniu doladowywania przez styk 1 przycisku szynowego IA naciskanego kolami jadacego pociagu. Przejscie przekaznika P02 (fig. 2) w stan spoczynku w tym czasie gdy szczotki wybieraka znajduja sie na polu 2 po¬ woduje stykiem 8 przesuniecie szczotek wybie¬ raka na pole 3.Wybierak WOS przy polozeniu szczotek w po¬ lu 2 i 3, stykiem 20 zamyka obwód pradu za¬ rówek SIA i S2A niezaleznie od polozenia sty¬ ku 13 przekaznika P02. Przy polozeniu szczo¬ tek wybieraka w polu 3 i 4, styk 21 wybiera¬ ka tV03 laczy przekaznik P02 z przyciskiem HA, a styk 4 wybieraka W03 odlacza prze¬ kaznik P02 od przycisków szynowych IA i IIIA. - Najechanie pierwszej osi pociagu na przy¬ cisk szynowy IIA powoduje kolejne zadziala¬ nie przekaznika P02, a tym samym i przesu¬ niecie szczotek wybieraka W03 z pola 3 na pole 4 i po zjechaniu ostatniej osi z przycis¬ ku IIA, oraz rozladowaniu sie kondensatora 6 opózniajacego, przekaznik P02 wraca do po¬ lozenia spoczynku, powodujac stykiem 8 prze¬ suniecie sie szczotek wybieraka W03 z pola 4 na pole 5. Szczotki wybieraka znajdujac sie w polu 4, stykiem 20 przerywaja obwód pradu plynacego przez zarówki SIA i S2A wskutek czego zarówki gasna. Szczotki wybieraka znaj¬ dujac sie w polu 5 stykiem 21 wybieraka W03 odlaczaja przekaznik P02 od przycisku IIA i lacza przekaznik P02 z przyciskami IA i IIIA (fig. 2), a stykiem 15 zostaje dodatkowo przer¬ wany obwód zarówek SIA i S2A (fig. 3).Przy najechaniu kola pierwszej osi pociagu na przycisk IIIA, przeznaczony do zapalania swiatel przy jezdzie pociagu z przeciwnego kie¬ runku, nastepuje analogicznie do sposobu uprzednio opisanego, zadzialania przekaznika P02 i przesuniecia szczotek wybieraka z po¬ la 5 na pole 6 i przy przejsciu przekaznika P02 w stan spoczynku z pola 6 na pole 1.Przekaznik P02 dzialajac w polu 5 i 6 polo¬ zenia szczotek wybieraka, swym stykiem 13 nie zapala zarówek SIA i S2A dlatego, ze obwód tych zarówek jest przerwany stykiem 15 i 20 wybieraka W03.Przesuniecie szczotek wybieraka z pola 6 na pole 1 oznacza stan gotowosci ukladu A do ponownego zapalenia i zgaszenia swiatel ostrze¬ gawczych SIA i S2A przez kola pociagu jada¬ cego na przejazd od strony przycisku IA lub IIIA, Uklad B rózni sie ód ukladu A tym; ze styfci przycisków 1B, IIB i IIIB normalnie sa zwarte i przekaznik Pil pracujacy z przyciskami szy¬ nowymi IB, IIB i IIIB normalnie dziala. Prze¬ chodzi on w stan spoczynku gdy kola pociagu naciskaja na jeden z przycisków szynowych IB, IIB lub IIIB (fig. 5). Praca przekaznika PU w ukladzie B jest wykorzystana do zamyka¬ nia i rozwiazania obwodu elektrycznego prze¬ kaznika P12.Przekaznik PI2 pracuje z chwila zamkniecia sie styku 23 przekaznika Pllt a pó rozwarciu styków 23 przekaznika PU przechodzi w stan spoczynku z opóznieniem spowodowanym roz¬ ladowywaniem sie kondensatora. tzialanie i przechodzenie w start spoczynku przekazni¬ ka Pllt wywolywane naciskaniem kól pociagu na przyciski szynowe, powoduje doladowywa¬ nie kondensatora, a tym samym przedluza czas dzialania przekaznika P12 tak, ze przechodzi on w stan spoczynku dopiero gdy kola pocia¬ gu nie beda naciskac na przyciski i przekaz¬ nik PU pozosanie w stanie czynnym-n& czas dluzszy od czasu opóznienia przekaznikavPl2.Przekaznik P12 w ukladzie B zapala i gasi swiatla ostrzegawcze SIB i S2B oraz powodu¬ je przesuwanie sie szczotek wybieraka WQ2 analogicznie jak to robil przekaznik P02 w ukladzie A. Schemat polaczen wybieraka W02 oraz obwodu swiatel SIB i S2B jest ana¬ logiczny do schematów pokazanych na fig, 3 i fig. 4 z tym, ze wybierak oznaczono W13, a przekaznik kontroli swiatel SIB i S2B nu¬ merem P16.Urzadzenia przedstawione na fig, 6, 7 i 8 stanowia grupe kontrolna.Fig. 6 przedstawia obwód przekaznika P41.Przekaznik ten zapracuje gdy pracuja oba prze¬ kazniki kontroli swiatel POB i PI& w naste¬ pujacym obwodzie; bezpiecznik 29, - styk 24* przekaznika P06, styk 25 przekaznika P16t uzwojenie przekaznika P41 i -h baterii. Gdy zgasna oba swiatla i przekazniki P06 i P16 znajduja sie w stanie spoczynku, obwód prze¬ kaznika P41 zostanie rozwarty. W przypadku gdy jeden z przekazników PO& lub P16 pracu¬ je, wówczas pracuje i przekaznik P41 w na¬ stepujacym obwodzie, bezpiecznik 29 styk 26 przekaznika P41t styk 27 przekaznika P06 lufo styk 28 przekaznika P16, uzwojenie przekazni¬ ka P4i, + baterii.W tym czasie gdy jeden z Wybieraków zaj¬ muje polozenie 6 szczotek, a przekaznik P41 pracuje, oznacza to, ze tylko jedno ze swiatel zostalo wygaszone przez przycisk IIA lub HB. — 3 —Dla wygaszenia tego swiatla zostaje zamknie¬ ty obwód dla przekaznika P43 lub P44 (fig. 7), przy czym pracujacy przekaznik P06 zamyka obwód przekaznika P43 jak nastepuje; bateria 42, zwarty styk. 29 przekaznika P41, zwarty styk 31 wybieraka W13, zwarty styk 32 prze¬ kaznika P06 zwarty styk przekaznika P44, uzwojenie przekaznika P43, .+ baterii. Nato¬ miast pracujacy przekaznik P16 zamyka obwód przekaznika P44 jak nastepuje: bateria 42, zwarty styk 29 przekaznika P41, zwarty styk 30 wybieraka W03, zwarty styk 33 przekazni¬ ka P16, zwarty styk 35 przekaznika 43, uzwo¬ jenie przekaznika P44, + baterii (fig. 7).Zadzialanie przekaznika P43 zamyka drugi obwód dla tego przekaznika jak nastepuje, bateria 42, styk 36 przekaznika 43, uzwojenie przekaznika P43% + baterii. Analogicznie two¬ rzy sie drugi obwód przekaznika P44.Zadzialanie przekaznika P43 powoduje przer¬ wanie obwodu swiatel SIA, S1B stykiem 16 przekaznika 43 (fig. 4). Analogicznie zadziala¬ nie przekaznika P44 powoduje przerwanie obwodu swiatel S1B i S2B • w ukladzie analo¬ gicznym do fig. 4.Fig. 8 przedstawia schemat przekazników P45 i P46 powodujacych miganie swiatel. Dla zamkniecia obwodu przekazników P45 i P46 wystarczy zadzialanie przekaznika P06 lub P16, Przekazniki te, pracujace z odpowiednim opóz¬ nieniem, przerywaja sobie nawzajem obwody zasilenia i w ten sposób pracuja przez caly czas zamkniecia styków przekaznika P06 lub P16 (fig. 8).Przekaznik P45 pracujac zamyka i otwiera styki 18 w obwodzie swiatel fig. 4. Przy zamknietym styku 18 prad przez zarówki SIA i S2A plynie z pominieciem oporu 17. Przy rozwartych stykach 18 przekaznika P45 prad plynie przez opór 17 (fig. 4) powoduje ciemniej¬ sze palenie sie zarówek SI A i S2A. Analo¬ gicznie sa przygaszane zarówki S1B i S2B.Regulowany opór 17 pozwala na dowolne usta¬ wienie natezenia migajacych swiatel.Fig. 9 przedstawia schemat polaczen prze¬ kaznika P48 kontrolujacego dzialanie urzadze¬ nia sygnalizacji. Równoczesna praca przekazni¬ ków kontroli swiatel P06 i P16 zamyka obwód dla przekaznika P48 zarówno gdy oba pracu¬ ja lub gdy oba sa w stanie spoczynku.Zadzialanie tylko jednego przekaznika P06 lub P16 powoduje przerwe w obwodzie zasila¬ nia przekaznika P48. Przekaznik P48 jest opózniony w przechodzeniu w stan spoczynku kondensatorem 43. Styk 42 przekaznika P48 rozwiera obwó'd zasilania przekaznika P4S uniemozliwiajac mu zadzialanie w przypadku gdy oba przekazniki P06 i P16 znajduja sie w stanie czynnym po czasie wiekszym od cza¬ su opóznienia przekaznika P48.Przyciskiem 46 mozna wzbudzic do dzialania przekaznik 48. Lampka 44 daje wtedy sygnal optyczny nalezytej pracy urzadzenia samoczyn¬ nej sygnalizacji. Przekaznik P48 przechodzi w stan bierny równiez i w tym przypadku, gdy jeden z ukladów nie zapali swiatel na skutek braku zasilania.Aby po wylaczeniu zasilania pradem zmien¬ nym obie baterie nie wyczerpaly jednoczesnie zapasu swej energii elektrycznej — pojemnosci tych baterii sa tak dobrane, ze ich czas pracy wynosi jak 1:2. W ten sposób uzyskano kon¬ trole zasilania urzadzen bez potrzeby wzywa¬ nia montera do kazdego chwilowego zaniku napiecia po stronie sieci pradu zmiennego 220 V.Odmiana tej sygnalizacji jest rozwiazanie, w którym wybieraki sa zastapione przekazni¬ kami.Urzadzenie wedlug wynalazku ma analogicz¬ ne zastosowanie do sygnalizacji na przejezdzie kolejowym linii dwutorowej, która wyposaza sie w dwa urzadzenia linii jednotorowej.W tym przypadku grupa kontrolna i lampka sygnalizujaca stan pracy urzadzen moga byc wspólne. PL