PL44337B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do rozszerzania lub przesuniecia zakresu pomiaro¬ wego we wszystkich sposobach pomiarowych, które polegaja na absorbowaniu promieniowa¬ nia radioaktywnego, a zwlaszcza takich spo¬ sobów, które wymagaja wiekszego zakresu po¬ miarowego, np. przy pomiarze gestosci, gru¬ bosci, gramatury materialu, ciaglych pomiarach napelnienia zbiornika itd.W znanych ukladach do takich pomiarów absorpcyjnych stosuje sie kazdorazowo ten lub inny okreslony izotop.Jezeli w przyrzadzie do pomiaru absorpcji zostanie zastosowany jako zródlo promieni pe¬ wien rodzaj izotopu, to w okreslonym miejscu *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Gunter Dórfel i inz. Wolfgang Dietzsch. zakresu pomiarowego otrzyma sie maksimum czulosci, podczas gdy szulosc w pozostalych zakresach maleje mniej lub bardziej. Pod po¬ jeciem czulosci rozumie sie zmiane natezenia promieniowania od przynaleznych zmian absor¬ bera w odniesieniu do okreslonego absorbera.I tak np. maksimum czulosci "przy pomiarach gramatury materialów za pomoca radioaktyw¬ nego Tl 204 znajduje sie przy 440 g/m2. Jezeli wymagany zakres pomiarowy wynosi od 50 do 1500 g/m2 to czulosc na krancach zakresu po¬ miarowego zmaleje do rzedu czwartej wzgled¬ nie trzeciej czesci czulosci maksymalnej. Ten przebieg zmian czulosci jest uwarunkowany przez wykladniczy charakter oslabienia stru¬ mienia energii promieni (5 i y przez materialy absorpcyjne.W tym przypadku zmuszonym sie jest do wyrazenia zgody na ograniczenie zakresu po-miarowego przyrzadu do pomiaru absorpcji i dokladnosci pomiaru.* Uniemozliwia to stwo rzenie -.uniwersalnego f przyrzadu pomiarowego i jes# przyczyna spawania wielu przyrzadów z róznorodnymi preparatami radioaktywnymi i o róznorodnym cechowaniu.Poniewaz do przemyslowego zastosowania stoi do dyspozycji tylko ograniczona liczba izotopów dostatecznie dlugotrwalych przeto dla wymaganego zakresu pomiarowego bardzo rzadko jest mozliwe znalezienie preparatu ra¬ dioaktywnego o odpowiedniej przenikalnosci promieniowania, a zatem i osiagniecie opty¬ malnej czulosci.Zadaniem wynalazku jest usuniecie wad w ukladach znanych Wedlug wynalazku osiaga sie przez to, ze dwa lub kilka róznych rodzajów preparatów radioaktywnych zostanie zestawionych w je¬ den preparat, którego rózna energia promie¬ niowania i aktywnosc skladników tworzacych preparat spowoduje widmo o bardziej ustalo¬ nym przebiegu czulosci w zadanym zakresie pomiarowym. Przed kazdym rodzajem prepa¬ ratu, bioracym udzial w zestawieniu, jest umieszczona celowo przeslona, regulator odle¬ glosci lub tym podobne urzadzenie, które jest stale albo w okreslonych odstepach czasu 1 w ten sposób regulowane, aby mimo raznego .okresu polowicznego rozkladu zestawionych rodzajów izotopów bylo zagwarantowane stale widmo promieniowania calkowitego. Nastepnie przez odpowiedni wybór rodzai izotopów i ich aktywnosci calkowite widmo preparatu zosta¬ nie dopasowane do kazdego wymaganego za¬ kresu pomiarowego. Uklad wedlug wynalazku umozliwia np. utworzenie uniwersalnego przy¬ rzadu stosowanego w okreslonej glezi prze¬ myslu (np. przyrzadu do pomiaru gramatury w przemysle papierniczym, który odpowiada wszystkim wymaganiom pomiarowym odnosnie ich zakresu i czulosci.Skutecznosc ukladu wedlug wynalazku jest objasniona ponizej na kilku przykladach po¬ miaru gramatury w przemysle metalowym, papierowym i tworzyw sztucznych.Jako granice zakresu pomiarowego sa in¬ terpretowane te wartosci gramatury, przy któ¬ rych czulosc jakiejkolwiek kombinacji izoto¬ pów zmniejszy sie do 70% czulosci maksy¬ malnej.Stosunek sygnalów wyzwolonych w detekto¬ rze przez poszczególne rodzaje izotopów nieza¬ leznych jeden od drugiego przy brakujacym absorberze jest oznaczony w ponizszym zesta¬ wieniu jako „stosunek sygnalów".Rodzaj izotopu stosunek sygnalów zakres pomiarowy Pm 147 Tl 204 Sr 90/Y 90 Pm 147 + Tl 204 Tl 204 + Sr 90/Y 90 Pm 147 + Tl 204 + Sr 90/Y — — — 1: 1 : 1: 1 1:1:1 22 g/m2 — 165 g/m2 — 680 g/m2 — 28 g/m2 — 165 g/m2 — 33 g/m2 — 120 g/m2 940 g/m2 4000 g/m2 650 g/m2 2250 g/m2 2150 g/m2 Zestawiony wedlug wynalazku preparat ra¬ dioaktywny moze przy tym wysylac promie¬ nie korpuskularne jak równiez promienie y- Moga równiez byc zastosowane obydwa rodza¬ je promieni. Jako odbiorniki promieni moga byc zastosowane takze dwa lub kilka detek¬ torów o róznej czulosci widmowej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do rozszerzania lub przesunie¬ cia zakresu pomiarowego w ukladach do po¬ miaru absorpcji za pomoca preparatów pro¬ mieniotwórczych, znamienne tym, ze zawie- 3. ra dwa lub wiecej róznych rodzai prepa¬ ratów radioaktywnych zestawionych w je¬ den preparat, którego rózna energia promie¬ niowania i aktywnosc poszczególnych sklad¬ ników tworzacych preparat wytwarza wid¬ mo o ustalonym przebiegu czulosci w zada¬ nym zakresie pomiarowym. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze preparat radioaktywny wysyla promienie korpuskularne oraz promienie y. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 lub 2, znamien¬ ne tym, ze przed kazdym poszczególnym ro¬ dzajem preparatu jest umieszczona jedna lub wiele przeslon, regulatorów odleglosci — 2 —lubi tym podobne urzadzenie, które sa re¬ gulowane stale lub w okreslonych odstepach czasu tak, aby widmo promieniowania i energia promieniowania byly stale w cza¬ sie. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, zna¬ mienne tym, ze jako odbiornik promieni jest zastosowany uklad dwóch ¦ lub wiecej detek¬ torów o róznej czulosci widmowej. V E B x V a k u t r o n i k Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy PL