PL43897B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie te¬ atralne, skladajace sie ze sceny oraz znajdujacej kit na niej trybuny dla widzów, która moze sie obracac lub przesuwac, wzdluz lub w poprzek acetty. W znanych dawniej oraz budowanych obecnie teatrach widownia jest calkowicie od¬ dzielona od sceny. Ze wzgledu na wysokosc i wielkosc widowni, na scene pozostaje w tych konwencjonalnych rozwiazaniach stosunkowo niewiele miejsca, a koniecznosc szybkiej zmiary dekoracji, zwiazana z nastepujacymi po sobie obrazami, wymaga stosowania kosztownych scen przesuwnych, opuszczanych, obrotowych, zmia¬ nowych i innych.W celu usuniecia tych wad opracowano pro¬ jekt urzadzenia teatralnego z obrotowa widow¬ nia, umieszczona posrodku otaczajacej ja sceny.W rozwiazaniu tym usunieto co prawda koniecz¬ nosc stosowania urzadzen do szybkiej zmiany dekoracji, jednak pozostawiono zasade oddzie¬ lenia widowni od sceny, poniewaz przed widow¬ nia, majaca w tym przypadku postac karuzel: otoczonej kurtyna, odslania sie kazdorazowo nie¬ wielka jej czesc, przez która widoczny jest od¬ powiedni wycinek sceny. Urzadzenie to nie zna¬ lazlo praktycznego zastosowania.Urzadzenie teatralne wedlug wynalazku jest zupelnie nowym rozwiazaniem, poniewaz stano¬ wi jedna przelotowa scene, obejmujaca wieksza czesc powierzchni budynku teatralnego, na któ¬ rej znajduje sie widownia w postaci trybuny, mogaca sie obracac oraz przesuwac wzdluz i wszerz sceny. Uizadzenie teatralne wedlug wynalazku umozliwia w stosunku do znanych, innych rozwiazan znacznie lepsze oraz bardziej wszechstronne wykorzystanie przestrzeni tea- tralnej. Ponadto zbedne staje sie urzadzenie do szybkiej zmiany dekoracji, stosowane w dotych¬ czasowych rozwiazaniach projektowych teaitrów.W urzadzeniu teatralnym wedlug wynalazku przewiduje sie konstrukcje stropowa lub dacho¬ wa, umozliwiajaca zamocowanie dekoracji, za¬ slony i innego sprzetu teatralnego, podlaczania oswietlenia i reflektorów. Konstrukcja ta jestzaopatrzona w'-suwnice do transportu, dekoracji, zaslon, lamp, -etc., dziejki czemu istnieje mozli¬ wosc umieszczania dekoracji i zaslon w dowol¬ nym miejscu i na dowolnej wysokosci pomiesz¬ czenia scenicznego, a wiec takze nad widzami.Teatr z urzadzeniem wedlug wynalazku sta¬ nowi w zasadzie jedna wielka i niepodzielna hale, której konstrukcja budowlana jest podob¬ na do konstrukcji zwyklych hal przemyslowych.Wewnatrz niej moga byc wbudowane jedna obok drugiej dekoracje teatralne do poszczególnych obrazów, przy czym ze wzgledu na nieistotna szybkosc zmian — moga znalezc zastosowanie równiez (podobnie jak w filmie) dekoracje ciez¬ kie. Górne mechanizmy wyciagowe moga byc mocowane w dowolnym punkcie konstrukcjj stropowej. Pomiedzy wiazaniami dachu zainsta¬ lowane sa niewielkie suwnice, umozliwiajace o- siagniecie dowolnego punktu hali i zamocowa¬ nie w nim dekoracji i urzadzen oswietlenio¬ wych oraz zawieszenie zaslon i horyzontów.W urzadzeniu teatralnym wedlug wynalazku przewiduje sie w scenie kilku opuszczanych klap, aby w niektórych przypadkach mozliwe bylo odtworzenie scen ze zjawianiem sie przed¬ miotów z dolu, co spotyka sie niekiedy w sta¬ rych sztukach.Trybuna stanowiaca widownie ma mozliwosc przesuwania i obracania sie, dowozac widzów do zadanej sceny. Koszt tej jezdzacej widowni jest stosunkowo nieznaczny w porównaniu ze stosowanymi dawniej maszynami scenicznymi i zapadniami, natomiast pomieszczenie wlasci¬ wej widowni w jej dotychczasowym znaczeniu staje sie zbedne, a w zwiazku z tym odpadaja równiez koszty, zwiazane z jego artystycznym wyposazeniem.W teatrze z urzadzeniem wedlug wynalazku widz który znajduje sie w samym srodku roz¬ grywajacego sie wydarzenia scenicznego bedzie doznawal zupelnie nowych wrazen, które moga byc dodatkowo potegowane nieznanymi dotych¬ czas mozliwosciami oddzialywania rezyserskie¬ go i scenicznego. Powierzchnia teatru z urza¬ dzeniem wedlug wynalazku jest w przyblizeniu tej samej wielkosci, co powierzchnia dotychcza¬ sowych teatrów, jednak przez likwidacje wszyst¬ kich przejsc, prosceniów oraz martwych po¬ wierzchni, a takze przez polaczenie tylnych i bocznych scen w jedna wielka scene, unika sie budowy wielu scian podzialowych, co ma wplyw na obnizenie kosztów budowy. Hala teatralna moze byc przy tym wykonana podobnie jak zwy¬ kla hala przemyslowa, a oszczednosci w budo¬ wie zwieksza równiez likwidacja zapadni i nie¬ zbednych dla nich glebokich piwnic.Mozliwe jest równiez znaczne uproszczenie urzadzen elektrycznych, poniewaz zamiast sto¬ sowanych zwykle w znacznych ilosciach stalych aparatów oswietleniowych moga byc uzyte urza¬ dzenia przenosne, zakladane w czasie wolnym od gry, tam gdzie sa potrzebne do zadanego przedstawienia. Ze wzgledu na znaczna ilosc scen przygotowanych do gry, przewiduje sie jed¬ nak koniecznosc zainstalowania duzej liczby re¬ flektorów.Jak wynika z powyzszych rozwazan, koszt bu¬ dowy teatru z urzadzeniem wedlug wynalazku jest znacznie nizszy od kosztów budowy zwykle¬ go teatru. Wielkosc niepodzielonej, rozporzadzal- nej sceny umozliwia zarówno inscenizacje obra- . zów rozgrywajacych sie w duzej przestrzeni, jak i w niewielkich pomieszczeniach o kameralnym charakterze. Natomiast likwidacja proscenium pozwala na otrzymywanie róznych wymiarów obrazu, od waskiego do panoramicznego i od¬ dzialywanie na widza nowymi, nieoczekiwanymi efektami przestrzennymi.W teatrze z urzadzeniem wedlug wynalazku, foyer i westibule ograniczone sa do minimum, poniewaz przestrzen, w której porusza sie wi¬ downia, umozliwia wykorzystanie jej do space¬ rów w czasie przerw, a przez odpowiednio do¬ stosowane dekoracje lub oswietlenie moze jej byc nadany wyglad, odpowiadajacy stylowi utworu.Teatr z urzadzeniem wedlug wynalazku moze byc, dzieki olbrzymiej, niepodzielnej przestrze¬ ni sceny, wykorzystywany równiez do innych celów, na przyklad: przedstawien operowych, gry w tenisa, wystaw i walk, odczytów, kon¬ certów, zebran, uroczystosci, balów, a nawet seansów kinowych, przy czym przy mniejszej ilosci dekoracji moga byc wstawione dodatko¬ we trybuny, umozliwiajace, znaczne zwiekszenie liczby widzów. Natomiast ze wzgledu na wypo¬ sazenie techniczne teatr moze byc ponadto wy¬ korzystany jako atelier do zdjec kinowych i te¬ lewizyjnych, a wiec budowa takiego teatru jest celowa i oplacalna w kazdym duzym miescie.Obok zalet ekonomicznych teatr z urzadze¬ niem wedlug wynalazku posiada równiez ogrom¬ ne walory artystyczne. Uzyskane w nim mozli¬ wosci zupelnie dowolnej inscenizacji stworza zupelnie nowy styl teatralny, laczacy toadycyj- ny teatr muzyczny i teatr pod golym niebem z charakterystycznym dla filmu ruchem i szyb¬ ka zmiana scenerii. - 2j^JBjpMg$^trfgyMartcwptuM. ryrrtachy na któ¬ rych, f^ 1 jMaadatawia urzldiH^ tBatoahie w rzucie poziomym, fig. 2 — przekrój pionowy u- rz^fdzenia wwfiuz fimi IT—H, fig. 3 - jego prze- kf6j pfeftowy waffio* Hoii IIP-III, fig. 4 — wy¬ cinek taonsti tiJeeJi ^schowaj urzadzenia, oena- e»ny na fig. «3 wyklujem !?, fig. 5 — inny wy¬ cinek konstrukcji dachowej oznaczony na fig. 3 wykrojem V, a fig, 6 — przekrój pionowy prze¬ suwnej trybuny dla widzów- Teatr z urzadzeniem wedhig wynalazku skla¬ da sie z prostokatnej duzej hali I, w której znajduje sie scena 2, zajmujaca wieksza czesc powierzchni budynku teatralnego. Na scenie umieszczona jest trybuna 3 dla widzów, która moze byc przesuwana w kierunku podluznym, poprzecznym oraz obracana. Moze sie na niej znajdowac takze kilka trybun 3o, 3t, umieszczo¬ nych w dowolnym miejscu powierzchni sceny.Sciany seeny 2 wykonczone sa na gladko, bez dojeni, umozliwiajac wykorzystanie ich do pro¬ jekcji.W przykladowo przedstawionym na fig. 1 rzucie poziomym urzadzenia teatralnego wedlug wynalazku pokazano, ze w obrebie hali moze byc wybudowana wieksza ilosc scen, o, b, c, d, dzieki caemu posacaególne obrazy moga naste¬ powac po sobie bez zmiany dekoracji. Trybuna moze byc takze przysuwana do scen, wybudo¬ wanych pod golym niebem, przy czym — dzieki mozCwosci ruchu obrotowego i posuwowego — mozna jej nadac zawsze takie potazenie, ze widz bedzie sie znajdowal w prawidlowej i wygodnej pozycji w stosunku do kazdej ze scen.Urzadzenie teatralne wedlug wynalazku umo¬ zliwia równiez realizacje przedstawien sposo¬ bem tradycyjnym- Do tego celu sluza sceny obrotowe 4 oraz dzielace je od widza kurtyny 5, 6, 7. Pomieszczenie sceniczne znajdujace sie przed widownia w jej: normalnym polozeniu (po¬ lozenie 3 na fig. 1) jest znacznie wyzsze w sto¬ sunku do innych pomieszczen, co uwidoczniono na fig. 3. Samonosna plaska konstrukcja dachu posiada liczne podluzne wiazary 8 i 9, które W srodkowej czesci hali polaczone sa poprzecz¬ nym wiazarem 10, stanowiacym sciane podda- chowa miedzy wyzszym i nizszym pomieszcze¬ niem scenicznym, Dzieki temu mozliwe jest przykrycie szrokiego pomieszczenia scenicznego samonosna konstrukcja dachowa.Do budynku teatralnego dolaczono pomiesz¬ czenia 11, sluzace jako pracownie, garderoby, westybule itd. Miedzy podluznymi wiazarami «' i t iMBHthifcrji ttacfco^tej zaterfakn«Mfc s* samce 22 (fig. 2 i 4fc nwgmtinfiii w irfrtnftr robocze 13- Suwnice 12 przesuwane a% ^ttdtafc s^yn? l4 konstrukcji dachowej, staeuwi^^ch pfo- wadeice kól biegowych i*. Naped swwak 12 «J- br«a s*e jed»)«Btt zc^naoych sposafcdw. Suwni¬ ce 12 mtwUimnaja wmtwtmmit. d**oeac& iarap i projektorów w dwetaym* zadanym jmkasetK sceny 2, aiufcnwoiaea Wtwktfrz. Wig. A psms* stawa prsytóariowG traraaport kurtyny 17^ j»- wieronej na belce kratowej 1& Betka 16 pod wieszona jest na liliach nawinoctycfe na bebaacb 19 suwnicy 12+ obmacanych za pomoca '"Tffltftr^- nia podnosnikowego IL Lina 20, na której awta belka 16 posiada dwie pe^e 20a t 2Qb. PuUa 20t» zawieszona jest na haku liny nawjjiietei na be¬ ben, natomiast petla 2Qa moze byc — po dopro¬ wadzeniu kurtyny na zadane miejnie ¦*-. zawito szona na haku 22 szyny 21* przymocowanej do w?azara podluznego 8. Po zawieszeniu kurtyny na haku 22, druga petla 20b moze byc zdjeta z liny nawinietej na beben, zwalniajac t/m sa¬ mym suwnice- Na wiazarach 8 i 9 zainstalowane sa nad ca¬ la scena gniazda 23 sieci elektrycznej, umozli¬ wiajac -zasilanie znajdujacych sie w dowolnym miejscu sceny lamp 24, glosników 25, projekto¬ rów 26, mikrofonów itp. (fig. 5).Opisana konstrukcja stropu z suwnicami i po¬ mostami, znajdujacymi sie miedzy jego wiaza¬ rami, umozliwia szybki i latwy transport de¬ koracji, kurtyn i innych sprzetów teatralnych na dowolne miejsce sceny. Sprzety te moga byc latwo podniesione z podlogi sceny w jednym miejscu i opuszczone w innym, dzieki czemu skladajace sie z nich dekoracje calej sztuki mo¬ ga byc zmontowane w bardzo krótkim czasie.Trybuna widzów 3 moze byc — jak to juz wy¬ zej wspomniano — dowolnie przesuwana lub ob¬ racana na scenie 2. W tym celu zaopatrzona jest cna w trzy, znajdujace sie jedno nad drugim podwozia. Dolne podwozie 29 (fig. 6) przesuwa sie na krazkach 30 po szynach 27, umieszczo¬ nych w podlodze 28, wadluz sceny 2. W podwo¬ ziu 29 znajduje sie lozysko 31, pionowej osi 32, dookola której obraca sie na krazkach 34 srod¬ kowe podwozie 33.Podwozie górne 36, zaopatrzone w krazki, przesuwa sie pionowo i w poprzek w stosunku do podluznych szyn 21, wzdluz umieszczonych w trybunie 3, ale nie uwidocznionych na rysun¬ ku prowadnic. Do napedu podwozia dolngo i górnego sluza silniki 31 i 38, natomiast do obrotu podwozia srodkowego 33 — silnik 39 - 3 -z kolem stozkowym 40 i pierscien zebaty 41, Krzesla 42 zamocowane sa na pochylym pode¬ scie trybuny.W polaczeniu z dodatkowymi trybunami 3a i 3b, które moga byc zainstalowane przesuwnie i obrotowo, jak trybuna 3 —albo tez wbudowa¬ ne na stale, wzglednie wnoszone na scene, moz¬ na urzadzic amfiteatr na wzór teatru starozyt¬ nego. Mozliwe jest takze szeregowe ustawienie trybun oraz wysuniecie trybuny 3 w ogóle poza scene 2, w celu wykorzystania jej w teatrze otwartym pod golym niebem.Urzadzenie teatralne wedlug wynalazku jest szczególnie korzystne, poniewaz dzieki rucho¬ mej widowni 3 umozliwia stworzenie teatru w dowolnej duzej hali (sali), natomiast zwykle u- rzadzenia teatralne staja sie w tym przypad¬ ku niepotrzebne.; Konstrukcja dachowa z suwnicami moze sta¬ nowic równiez ulepszenie w teatrach z nieru¬ chomymi krzeslami, a takze w studiach filmo¬ wych i telewizyjnych.W teatrze z urzadzeniem wedlug wynalazku moga byc realizowane w szczególnosci nastepu¬ jace przedstawienia i sztuki, w których deko¬ racje poszczególnych obrazów ntuja gotowe za zaslonami: wspólczesne obrazy abstrakcyjne, sztuki, w których widzowie otoczeni sa dekora¬ cjami, opera z przesuwana orkiestra,, przedsta¬ wienia mieszane, zlozone na przyklad z drama¬ tu, komedii i operetki- Ponadto teatr taki mc- ze byc przez odpowiednie ustawienie widowni zamieniony w zwykly teatr z proscenium, teatr starozytny, Wschodnio-azjatycki i teatr pod golym niebem. Moze on sluzyc takze jako cyrk, hala sportowa, sala koncertowa, kino i kinora- ma, sala balowa lub wystawowa itp. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie teatralne, znamienne tym, ze sklada sie z jednej sceny (2), zajmujacej wieksza czesc budynku teatralnego oraz znaj¬ dujacej sie .na niej. jednej; lub kilku trybun (3, 3ay 3b) dla widzówr,oferaeanych lub prze¬ suwanych wzdluz albo w poprzek/sceny.¦.', 2. Urzadzenie teatralne wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze w podlodze (28) sceny (2) znajduja sie szyny (27) ulozone wzdluz sce- ny, po których przesuwa sie trybuna (3) dla widzów. •*¦ .. 3- Urzadzenie teatralne wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze jego trybunar (3) dl*j widzów posiada trzy podwozia: dolne (29), przesuwa¬ ne wzdluz sceny (2), srodkowe (33) obracaja¬ ce sie dookola osi (32), ulozyskowanej w dol¬ nym'podwoziu oraz górne (36), przesuwajace .. sie pionowo i w poprzek w stosunku do podwozia dolnego (29). 4. Urzadzenie teatralne wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze scena (2) przykryta jest kon¬ strukcja dachowa, do wiazarów której (8, 9) przymocowane sa szyny (14), star; miace to¬ ry jezdne suwnic (12) z pomostami roboczy¬ mi (13), umozliwiajacymi transport zaslon, dekoracji, lamp i sprzetu teatralnego do do¬ wolnego, zadanego miejsca sceny (2). 5. Urzadzenie teatralne wedlug zastrz. 1 i 4, znamienne tym, ze do wiazarów (8 i 9) kon¬ strukcji dachowej przymocowane"sa haki (27) i inne urzadzenia, umozliwiajace umocowa¬ nie na: nich dekoracji,. lamp, projektorów i innego sprzetu teatralnego — oraz gniazda sieci elektrycznej, sluzace do zasilania lamp, projektorów, glosników i innych urzadzen elektrycznych. Rajmund D ob lhoff Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowyDo opisu patentowego Nr 43897 Ark. 1 RG1 x ^ -Mi 37X / 50 / 34 Tl ' 39 ^ 33 N JS 41 31 * 27 3<»I* h *.. ^ Do opisu patentowego Nr 43897 Ark. 2 1982. RSW „Prasa", Kielce [BIBLIOTEK AJ Urze- |hi!^-- l*j Pat^ rtovego ¦<;?; Luile«raf| PL