Opublikowano dnia 2 kwietnia 190* r.HM 1,3* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43650 Instytut Elektrotechniki *) Warszawa, Polska Lqcznlk prqdu stalego Patent trwa od dnia 12 lutego 1960 r.KL 21 c, 35/05 Gaszenie luku elektrycznego w lacznikach pradu stalego odbywa sie zwykle za pomoca wydmuchu magnetycznego. Pole magnetyczne dajace ten wydmuch moze byc przy tym wytworzone przez elektromagnes, zasilany pra¬ dem plynacym przez lacznik albo pochodzic od trwalego magnesu. Przy uzyciu elektro¬ magnesu kierunek wydmuchu luku nie za¬ lezy od kierunku przeplywu pradu w biegu¬ nie. W przypadku magnesu trwalego otrzyma¬ nie prawidlowego kierunku wydmuchu wy¬ maga przestrzegania okreslonego kierunku przeplywu pradu w kazdym biegunie.Magnes trwaly daje szereg istotnych ko¬ rzysci/ jak oszczednosc miedzi, zmniejszenie *) Wlascicieli patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Zbigniew Woynarowski, inz. Zbigniew Grunwald, mgr inz. Zygmunt Przygoda i inz. Zdzislaw So¬ kolowski. nagrzewania toru pradu i bardzo dobre ga¬ szenie luku przy malych pradach.Znane laczniki z magnesem trwalym, uzy¬ tym do wydmuchu luku, wymagaja jednak zachowania okreslonego kierunku przeplywu pradu w kazdym biegunie, czyli tzw. pola¬ ryzacji lacznika. Utrudnia to montaz i w ra¬ zie stwierdzenia pomylki zmusza do klopotli¬ wych zmian w prowadzeniu przewodów. Zna¬ ne sa równiez laczniki, w których magnes trwaly mozna wyjmowac do wymiany.Lacznik pradu stalego wedlug wynalazku pozwala latwo na prawidlowa polaryzacje kazdego toru pradu w laczniku, niezaleznie od kierunku przeplywu pradu wynikajacego ze sposobu przylaczenia przewodów.Trwaly magnes wytwarzajacy strumien ma¬ gnetyczny moze byc umieszczony badz w odej¬ mowalnej symetrycznej komorze lukowej, któ¬ ra po zdjeciu mozna cala obrócic o 180° i po¬ nownie nalozyc na lacznik, badz sam magnes trwaly moze byc wyjety i odpowiednio ofciró-eony tak, aby uzyskac potrzebny kierunek strumienia magnetycznego. W tym drugim przypadku magnes trwaly moze byc równiez polaczony z nabiegunnikami w jeden zestaw.Wykonanie nabiegunników z materialu spre¬ zystego lub opatrzenia ich sprezystymi zasko- kaimi sprowadza czynnosc polaryzacji laczni¬ ka do wysuniecia, obrócenia o 180° i ponowne¬ go ustawienia na miejsce magnesu z nabie¬ gunnikami. Przez umieszczenie na przestawia¬ nej komorze lukowej lub przestawianym ma¬ gnesie np. strzalki, wskazujacej kierunek pradu w biegunie, przy którym uzyskuje sie prawidlowy wydmuch mozna latwo naocznie sprawdzic czy lacznik jest prawidlowo spola¬ ryzowany. Zamiast strzalki mozna umiescic znaki biegunowosci lub inne oznaczenia tego rodzaju.Na rysunku fig. 1, 2, 3 wyjasniaja schema¬ tycznie istote wynalazku, fig. 4, 5, 6 przedsta¬ wiaja przykladowo biegun lacznika pradu sta¬ lego z wydmuchem magnetycznym, polaryzo¬ wanego wedlug wynalazku.Na fig. 1 rysunku uwidoczniono przebieg pradu I w laczniku, polaryzowanym niepra¬ widlowo. Prad plynacy od styku nieruchome¬ go i do styku ruchomego 2 tworzy przy otwie¬ raniu styków luk elektryczny 3. Magnes wy¬ dmuchowy, skladajacy sie z magnesu trwa¬ lego 4 o biegunowosci oznaczonej N i S oraz nabiegunników 5a i 5b, jest wstawiony nie¬ wlasciwie i zgodnie z regula lewej dloni (re¬ gula Fleminga) powoduje wydmuch luku do wnetrza lacznika. Strzalka 6, narysowana na magnesie 4, wskazuje kierunek przeciwny do kierunku przeplywu pradu. W celu uzyskania prawidlowego kierunku wydmuchu luku na¬ lezy zdjac symetryczna komore lukowa lub sam magnes wydmuchowy, obrócic go o 180° (fig. 2) i nasadzic ponownie na lacznik (fig. 3).W zaleznosci od konstrukcji elektromagnesu mozna równiez wyjmowac i obracac tylko sam magnes trwaly 4.Fig. 4 rysunku przedstawia przykladowo wi¬ dok od przodu bieguna lacznika wedlug wy¬ nalazku. Na zewnetrznej czesci dwudzielnej komory lukowej 7 osadzony jest wyjmowany magnes wydmuchowy, utworzony przez magnes trwaly 8 i nabiegunniki wydmuchowe 9a i 9b.Przykladowo uwidoczniony lacznik ma podwój¬ na przerwe stykowa, utworzona przez. mostek stykowy 10 oraz styki nieruchome 11 i 12.Na fig. 5 rysunku przedstawiono widok od lewego boku bieguna tego samego lacznika, a na fig. 6 — jego przekrój poziomy lamany wedlug linii X — X na fig. 5. Na fig. 5 ry¬ sunku widac strzalke i znaki biegunowosci 13 narysowane na wyjmowanym magnesie wy¬ dmuchowym.Na fig. 6 rysunku przedstawiono przyklado¬ wo mocowanie odejmowanego magnesu wydmu¬ chowego na komorze lukowej 7 za pomoca zaskoku 14, utworzonego przez sprezysty na- biegunnik 9a i wciecie w komorze 15 lub przez umocowany do nabiegunnika 9b zaskok spre¬ zysty 16. PL