? Opublikowano dnia 19 grudnia 1960 r.^^^L O. iBIBLIOTElfAf" 4.Urzedu faieniowegol jPlistkj hwmptrrte) trtwejl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43573 KI. 63 c, 71 Mgr inz. Andrzej Stanilewicz Lódz, Polska Urzadzenie do zabezpieczania pojazdów mechanicznych przed kradziezq Patent trwa od dnia 22 maja 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zabezpieczania samochodów przed kradzieze zaopatrzone w urzadzenie alarmowe, wprawia¬ ne w dzialanie w przypadku wstrzasania np. podczas jazdy lub przechylania tego samochodu.Znane urzadzenia tego rodzaju polegaja na zastosowaniu czujników rteciowych tak wyko¬ nanych, ze dzialaja one tylko przy przechyla¬ niu wozu w jednym kierunku, co stanowi po¬ wazna niedogodnosc tych znanych urzadzen.Ponadto znane urzadzenia zabezpieczajace sa¬ mochody przed kradzieza daja sygnaly nie¬ przerwane, które moga byc latwo przyjete za zaciecie sie klaksonu lub za sygnal strazy po¬ zarnej, pogotowia ratunkowego 'lub sygnalu wozu milicyjnego.Niedogodnosci te usuwa urzadzenie wedlug^ wynalazku, które rózni sie od znanych zasadni¬ czo tym, ze posiada dwa trójelektrodowe czuj¬ niki bezwladnosciowo-przechylowe, ustawione w dwóch prostopadlych do siebie plaszcsyz** nach, wskutek czego reaguja one na przechyly i wstrzasy pojazdu we wszystkich kierunkach, a ponadto tym, ze jest zaopatrzone w tak pola¬ czony znany przekaznik i znany wylacznik cza¬ sowy, ze w przypadku powrotu samochodu do polozenia pierwotnego, spowodowanego przez osoby niepowolane, alarm wywolany wspomnia¬ nym czujnikiem ustaje dopiero po pewnym cza¬ sie, natomiast nastepuje po pewnym czasie zmiana charakteru sygnalu alarmowego, np. na sygnaly przerywane.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku rózni sie od wszystkich znanych jeszcze tym, ze jako czujniki, wywolujace alarm przy otwarciu drzwi samochodu przez osoby niepowolane, za¬ stosowane sa ponadto wlaczniki, sluzace nor¬ malnie w samochodzie do samoczynnego zapa¬ lania swiatel wewnatrz wozu.Nowa cecha urzadzenia wedlug wynalazku jest równiez sprzezenie wylacznika alarmowego z zamkiem systemu Yale, umieszczonym w do¬ wolnym miejscu na zewnatrz wozu, co pozwala na ustawianie urzadzenia alarmowego w stangotowosci z zewnatrz samochodu bez potrzeby otwierania drzwi, co stanowi duze udogodnie¬ nie, przy czym sprzezenie to jest wykonane tak, ii nastawienie urzadzenia alarmowego w stan gotowosci powoduje samoczynnie wylaczenie za¬ plonu samochodu.Na fig. 1 przedstawiono schematycznie czuj¬ nik bezwladnosciowo - przychylowy urzadzenia wedlug wynalazku, na fig. 2 — umocowanie tego czujnika, na fig. 3 — przekaznik elektro¬ magnetyczny, a na fig. 4 — uklad mechaniczno- elektryczny wylacznika z zamkiem typu Yale.Czujnik bezwladnosciowo-przychylowy, uwi¬ doczniony na fig. 1, jest urzadzeniem zamyka¬ jacym obwód elektryczny w samochodzie w przypadku spowodowania przez osoby niepo¬ wolane jego wstrzasów lub przechylen w do¬ wolnym kierunku. Czujnik ten posiada postac lekko wygietej rurki szklanej 1, wewnatrz któ¬ rej znajduje sie rtec i która jest zaopatrzona w trzy elektrody. 2 rurki tej usuniete jest po¬ wietrze. Dwie elektrody 3 tego czujnika sa po¬ laczone ze soba, natomiast trzecia elektroda 3' czujnika jest polaczona z przekaznikiem elek¬ tromagnetycznym. Elektrody 3 sa ponadto pola¬ czone z jednym biegunem zródla pradu w samo¬ chodzie. W razie przechylenia samochodu, a tym- samym i czujniki 1 w jakimkolwiek kie¬ runku rtec zwiera srodkowa elektrode 3' tego czujnika z jedna z elektrod koncowych 3, po¬ wodujac zamkniecie obwodu pradu i tym sa¬ mym sygnal alarmowy o dowolnym charak¬ terze. Regulowanie polozenia czujnika 1 doko^ nuje sie np. przez obrót dokola jego osi pozio¬ mej, znajdujacej sie w srodku ciezkosci tego czujnika, jak to przedstawiono na fig. 2. Czu¬ losc czujnika zalezy tylko od ilosci rteci 2 i promienia krzywizny rurki 1, najkorzystniej bowiem jest z tego wzgledu wykonac te rurke o pewnej krzywiznie.Jak juz wspomniano korzystnie jest ponadto jako czujniki mechaniczne, wywolujace sygnal alarmowy przy otwarciu drzwi samochodu, wy¬ korzystac znane wylaczniki drzwiowe, sluzace do autamatycznego zapalania swiatla wewnatrz wozu z chwila otwarcia drzwi, a wlaczone rów¬ nolegle do czujników 1.Czujnik 1 jest otoczony oprawa 4, która jest przymocowana do plaskiego trzymaka 5, z któ¬ rym jest polaczony trzpien 6, za pomoca które¬ go ten czujnik rteciowy maze byc obracany do¬ kola jego poziomej osi, w celu odpowiedniego jego ustawienia w samochodzie, a mianowicie tak, aby rtec nie dotykala jednoczesnie dwóch elektrod tego czujnika.Na fig. 3 przedstawiony jest przekaznik elek- tromagnetczny, polaczony z wylacznikiem cza¬ sowym. Konstrukcja zarówno tego przekaznika, jak i wylacznika moze byc dowolna znana.Przekaznik elektromagnetyczny z wylacznikiem czasowym sluzy w urzadzeniu wedlug wyna¬ lazku do wlaczania sygnalu alarmowego na okreslony czas, po otrzymaniu impulsu od któ¬ regokolwiek z czujników, tj. albo od jednego z dwóch czujników 1 lub tez od któregokolwiek z czujników mechanicznych, których liczba za¬ lezy od liczby zabezpieczanych miejsc samocho¬ du. Po zamknieciu bowiem obwodu pradu przez którykolwiek z wymienionych czujników, prad elektryczny zaczyna plynac z plusa zródla pradu poprzez ten czujnik, nastepnie przez cewke 9 przekaznika elektromagnetycznego oraz równo¬ legle przez uzwojenie termiczne 10 wylacznika czasowego, np. przez plytke bimetalowa 11, sty¬ ki 12 oraz wylacznik sprzezony z zamkiem uwidoczniony na fig. 4, i dalej do minusa ba¬ terii.Wskutek przeplywu pradu przez cewke 9 na¬ stepuje wlaczenie styków 7 i 8. Wlaczenie styku 7 powoduje wlaczenie sygnalu alarmowego, wla¬ czenie zas styku 8 utrzymuje trwanie sygnalu bez wzglednie na to, czy czujnik daje nadal im¬ puls, czy tez nie.Jednoczesny przeplyw pradu elektrycznego przez uzwojenie termiczne 10 powoduje nagrze¬ wanie sie i wyginanie blaszki bimetalowej 11.Po pewnym, z góry ustalonym okresie czasu na skutek tego wygiecia sie blaszki 11 nastepuje rozwarcie styków 12 i tym samym przerwanie obwodu alarmowego.Czas trwania alarmu mozna nastawiac przez zmiane opornosci uzwojenia 10 za pomoca do¬ datkowego opornika lub tez, jak to uwidocznio¬ no przykladowo na fig. 3 za pomoca sruby regu¬ lacyjnej 13.Po pewnym bardzo krótkim czasie blaszka 11 stygnie, styki 12 zwieraja sie ponownie i uklad powraca znowu do stanu gotowosci. Wylacze¬ nie sie powyzej opisanego alarmu nastepuje z chwila powrotu samochodu do polozenia pier¬ wotnego, tzn. gdy czujniki przestana dawac im¬ pulsy. Jezeli natomiast przyczyna zaklócenia nie ustapila, to przerwany alarm w czasie styg¬ niecia blaszki 11 rozpoczyna sie na nowo pod wplywem impulsu otrzymanego od czujnika.Proces ten cyklicznie sie powtarza, dajac w wy¬ niku alarm przerywany, dzieki czemu wlasci¬ ciel samochodu slyszac alarm moze zdac sobie sprawe, jakie jest zachowanie sie osoby nie¬ powolanej, manipulujacej przy samochodzie. - 2 -Jezeli alarm ustal oznacza to, ze osoba niepo¬ wolana oddalila sie, jezeli zas alarm sygnalo¬ wy jest typu przerywanego oznacza to, ze osoba niepowolana nadal manipuluje przy wozie.Na fig. 4 przedstawiony jest dowolnej znanej budowy wylacznik, sprzezony z zamkiem typu Yale. Wylacznik ten pozwala na wlaczanie na przemian styków 14 i 15, wskutek czego przy nastawieniu urzadzenia alarmowego na goto¬ wosc, nastepuje samoczynnie jednoczesne wy¬ laczenie zasilania pradem cewki zaplonowej samochodu, uniemozliwiajac tym samymi uru¬ chomienie silnika samochodu.Styk 14 jest polaczony z jednej strony z prze¬ kaznikiem elektromagnetycznym, z drugiej zas strony z minusem zródla pradu, natomiast styk 25 posiada polaczenie z cewka zaplonowa silnika samochodu i z wylacznikiem zaplonu. PL