PL43529B1 - - Google Patents

Description

17 wmsaia 196* r. ^ £ ^ ****** *4 ^r7^u Patentowego! juto ftleczrossHliHi trtwifl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43629 KI. 8 i, 2 VEB Farbenfabrik Wolfen *) Wolfen, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób wytwarzania optycznych srodków do rozjasniania wlókien welnianych, celulozowych I poliamidowych Patent trwa old dnia 11 kwietnia 1959 r.Wiadomo, ze optyczne srodki rozjasniajace wytwarza sie w ten sposób, ze dwa mole alko- ksyiowanej 4,8-dwuchloratrójazyny w roz¬ tworze wodnoacetdaowym kondensuje sie z jed¬ nym molem kwasu 4,4'-dwuaminostylbeno- 2,2'-dwusulfonowego w obecnosci srodków wia¬ zacych kwasy w temperaturze 0—5°C, a nastep¬ nie powstala trójazynjlopochodna kwasu dwu- aminofitylbenodwusulfoiiotweeo poddaje sie reakcji z dwoma modami pierwszo lub drugo- rzedowej aminy w temperaturze 80—90°C; cal¬ kowity czas reakcji wynosi przy tym ponad 30 godzin.Obecnie stwierdzono, ze podobne optyczne srodki do rozjasniania mozna wytworzyc w cza¬ sie znacznie krótszym, a przy tym w prostszy sposób z aLoksylowanej 4,6-dwuchlorolrój- azyny, kwasu 4,4/-dwuamino- lub tez 4-nitro- ¦*) Wlasciciel patentu oswiadezyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa dr Afcert Schwalen- berg i Horst Laqua. -4'aHimostylbeno-^z'Hiwusalfonowego i ami¬ ny o ogólnym wzorze 1 i 2, w którym X ozna¬ cza reszte aniliny, p-ehloroaniliny, dwuetanolo- aminy lub melaminy, a B reszte metylowa, je¬ zeli alkoksylowana dwuchlorotrójazyne powsta¬ la przez polaczenie . chlorku cyjanurowego z pfterwszorzejdorwyin alkoholem w obecnosci srod¬ ka wiazacego kwas, bea, jej wydzielania w wod- , noalkoholowej zawiesinie, poddaje sie konden¬ sacji z kwasem 4,4,-dwaiaminostylbena-2f2/- -dwusulfonowym w temperaturze 5—2%°C lub tez laczy sie z kwasem 4-nitro-4'-amino6tylbe- no-z^-dwusulfonowym, a po redakcji grupy nitrowej pochodnej sty&enu do grupy amino¬ wej, poddaje sie acylowaniu z halogenkiem dwualkoksybenzoilcL Uzycie acetonu jako rozpuszczalnika powodu¬ je zaburzenia w procesie wytwarzania i pogar¬ dza jakosc produktu. Przez ozycie wyzej przy¬ toczonych, okreslonych podstawników podczas wytwarzania aMcoksylowanej o^ruehloroitrójazy- ny, mozna wytworzyc wartosciowe zwiazki che-hiiczne, które wykazuja zielonkawo-niebieska fluorescencje w swietle ultrafioletowym i doi- bre powinowactwo do welny, wlókien celulozo¬ wych i poliamidowych i tym podobnych mate¬ rialów. Wytworzone wedlug wynalazku zwiaz¬ ki chemiczne nadaja sie do podwyzszania stop¬ nia wybielania bezbarwnych materialów tek¬ stylnych, a tym samym dzialaja jako optyczne srodki do rozjasniania.Za pomoca tego sposobu mozna wytworzyc na przyklad nastepujace srodki do rozjasnia¬ nia: kwas 4,4/Hbis-/2-metoksy-4-netyloamino- ™l,3,5-trójazyny!io-/6/-amino/-stylbeno-2,2/-dwu- sulfonowy, kwas 4,4/-bis-/2-metoksy-4-p-chloro- fenyloamin!o-l,3,5-trójaziTiylo-/6/-amino/-lsty[lbe- no-22/-dwusulfonowy, kwas 4,4/-bis-/2-metoksy- -4ndwuetainQllowoalmLno-ll,3,5-trójaizynylo-/6/-amii- no/-stylbeno-2,2'-diwusulfGinowy.1 kwas 4,4'^bis- -/2-metoksy-4-melamino-l, 3, 5-trójazynylo-/6/- amino/-stylbeno-2,2/-dwusulfonowy.Ze zwiazków niesymetrycznych, które tworza sie wprzyjpadku uzycia kwasu 4-lnitro-4'-ami- nostylbeno-2,2'-dwusulfonowego mozna na przy¬ klad otrzymac kwas 4-/2Hmetotosybenzoiloami- no/-4/-/2-metoksy-4-fenyloam(ino-l, 3, 5-trójazy- nylo-/6/-amino/-stylbeno-2 2'-dwusulfonowy.W nowym sposobie wytwarzania postep tech¬ niczny przejawia sie szczególnie w tym, ze wy¬ tworzone zgodnie z wynalazkiem srodki do roz¬ jasniania w stosunku do dotychczas znanych rozjasniaczy o podobnym skladzie chemicznym, wykazuja nie tylko wielokrotnie podwyzszone wlasciwosci rozjasniajace bawelne i inne wlók¬ na celulozowe, lecz moga byc równoczesnie sto¬ sowane jako srodki do rozjasniania wlókien poliamidowych, a czesciowo równiez i welnia¬ nych.Przyklad I. Do roztworu 8,4 g kwasnego weglanu sodowego (100%-wego) w 60 g wody, dodaje sie mieszajac przez 30 minut w tempe¬ raturze pokojowej, 240 g metanolu i 18,5 g chlorku cyjanurowego (100%-wego). Nastepnie zawiesine rozciencza sie 400 g wody i mieszajac dodaje sie w odpowiednich dawkach mieszani¬ ne 18,5 g kwasu 4,4'-dwuaminostylJbeno-2,2'- -dwusulfonowego (100%-wego) i 11 g weglanu sodowego. Miesza sie jeszcze przez godzine, a nastepnie dodaje sie kolejno 9,3 g aniliny i roztwór 5,5 g weglanu sodowego (100%-wego) w 30 g wody. Miesza sie dalej przez 30 minut, nastepnie podwyzsza sie temperature do 80—90°C i ponownie miesza sie przez 4 godzi¬ ny w tej temperaturze. Gdy reakcja jest ukon¬ czona, oddestylowuje sie metanol, osad. odsacza sie z roztworu na goraco, a powstaly produkt reakcji po ochlodzeniu przesaczu wysala sie przez dodanie 80 g chlorku sodowego. Wytra¬ cony produkt reakcji odsacza sie, przemywa 5%-wym roztworem chlorku sodowego i suszy sie w temperaturze 70°C. Otrzymuje sie sól dwusodowa kwasu 4,4/-bis-/2-metoksy-4-fenyJo- amino-l,3,5-trójazynylo-/6/-amino/-stylbeno-2,2'- dwusulfonowego w postaci rozpuszczalnego w wodzie zóltego proszku, który znakomicie na¬ daje sie do rozjasniania w swietle dziennym wlókien celulozowych i poliamidowych.Przyklad II. Do roztworu 8,4 g kwasne¬ go weglanu sodowego (100%-wego) w 60 ml wody dodaje sie mieszajac w temperaturze po¬ kojowej 240 g metanolu i 18,5 g chlorku cyja¬ nurowego (100%-wego). Miesza sie przez 30 minut. Nastepnie rozciencza sie zawiesine 400 ml wody i mieszajac dodaje sie w odpowied¬ nich dawkach, mieszanine 18,5 g kwasu 4,4'- -dwuaminostylbeno-22,2'-dwusulfonowegd (100%) i 11 gweglanu sodowego (100%-owego). Miesza sie j©szczepirzez godzine i dodaje sie kolejno roztwór 12,75 g p-chloroaniliny w 10 g stezonego kwa¬ su solnego i 40 ml wody oraz roztwór 11,5 g weglanu sodowego (100%-owego) w 40 ml wo¬ dy. Miesza sie dalej przez 30 minut, nastepnie podwyzsza sie temperature do 80—90°C i w tej temperaturze miesza sie ponownie przez 4 go¬ dziny. Po zakonczeniu reakcji oddestylowuje sie metanol i roztwór reakcyjny rozciencza sie 170 ml wody w temperaturze 90°C. Znajdujacy sie w goracym roztworze osad odsacza sie na go¬ raco, a powstaly produkt reakcji po ochlodze¬ niu wysala sie przez dodanie 120 g chlorku so¬ dowego. Wytracony produkt reakcji odsacza sie, przemywa 5%-owym roztworem chlorku sodowego i suszy w temperaturze 70°C. Otrzy¬ muje sie sól dwusodowa kwasu 4,4'-bis-/2-me- toksy-4np^chlorofenyloamino-l, 3, 5-trójazynylo- -(6)-amin'o/-isltjyiibeno [2,,2'Hdiwusullfonowegjo pqd postacia rozpuszczalnego w wodzie zóltego prosz¬ ku, który dobrze nadaje sie do rozjasniania w swietle dziennym wlókien celulozowych i po¬ liamidowych.Przyklad III. Do roztworu 8,4 g kwas¬ nego weglanu sodowego (100%-owego) w 60 ml wody dodaje sie mieszajac w temperaturze po¬ kojowej 240 g metanolu i 18,5 g chlorku cyjanu¬ rowego (100%-owego). Miesza sie w ciagu 30 minut. Nastepnie rozciencza sie zawiesine 400 ml wody i mieszajac dodaje sie w odpowiednich dawkach mieszanine 18,5 g kwasu dwuamino- stylbeno-2,2'-dwusulfonowego (100%-owego) i 11 — 2 —% weglanu sodowego (100Vo-owego) w 30 ml wo¬ dy. Miesza sie jeszcze przez godzine, a nastep¬ nie dodaje sie kolejno roztwór 10,5 g dwueta- noloaminy w 40 ml wody i roztwór 5,5 g Wegla¬ nu sodowego (100°/o-owego) w 30 ml wody. Mie¬ sza sie dalej przez 30 minut, nastepnie podwyz¬ sza sie temperature do 80—90°C i w tej tem¬ peraturze miesza sie ponownie przez 4 ogdziny.Po, zakonczeniu reakcji oddestylowuje sie me¬ tanol, znajdujacy sie w roztworze osad odsacza sie na goraco, a powstaly produkt reakcji po ochlodzeniu przesaczu wysala sie przez dodanie 120 g chlorku sodowego. Wytracony produkt reakcji odsacza sie, przemywa 5°/o-owym roz¬ tworem chlorku sodowego i suszy w tempera¬ turze 70°C. Otrzymuje sie sól dwusodowa kwa¬ su 4,4'-bis/-2-metoksy-4^dwuetanoloamiino-l, 3,5- -trójjazynylloH(6)Haminio/ -sjt(yjLbeirio-2,2\ ^diwulsmlfa- nowego w postaci rozpuszczalnego w wodzie zól¬ tego proszku, który bardzo dobrze nadaje sie do rozjasniania w swietle dziennym welny oraz wlókien celulozowych i poliamidowych.Przyklad IV. Wytwarzanie produktu na¬ stepuje wedlug metody podanej w przykladzie III, z ta jedynie róznica, ze zamiast 10,5 g dwu- etanoloaminy dodaje sie 12,6 g melaminy. Two¬ rzy sie sól dwusodowa kwasu 4,4'-»bis-/2-meto- ksy- 4 -melamino-1,3,5Jtrójazynylo- /6/ -amino/ - stylbeno-2,2'-dwusulfonowego, która po wysu¬ szeniu, daje rozpuszczalny w wodzie zólty pro¬ szek, dobrze nadajacy sie do rozjasniania w swietle dziennym wlókien celulozowych.Przyklad V. Do roztworu 8,4 g kwasnego weglanu sodowego (100°/o-owego) w 60 ml wody dodaje sie mieszajac w temperaturze pokojo¬ wej, 240 g metanolu i 18,5 chlorku cyjanuro- wego (100°/o-owego). Miesza sie w ciagu 30 mi¬ nut. Nastepnie rozciencza sie zawiesine 400 ml wody i mieszajac dodaje sie dawkami miesza¬ nine 40 g kwasu 4-nitro-4'-aminDstylbeno-2, 2'- -dwusulfonowego (100°/o-owego) i 11 g weglanu sodowego (100%-owego). Miesza sie jeszcze przez godzine, a nastepnie dodaje sie po kolei 9,3 g aniliny i roztwór 5,5 g weglanu sodowego (100°/o-owego) w 30 ml wody. Miesza sie przez 30 minut, nastepnie podwyzsza sie temperature do 90°C i ponownie miesza sie w tej tempera¬ turze przez 4 godziny. Po zakonczeniu reakcji oddestylowuje sie metanol i wodny roztwór powstalego kwasu 4-nitro-4'-/2-metoksy-4-feny- loamino-1, 3, 5-trójazynylo-/6/-amino/-sitylbeno- 2,2'-dwusulfonowego, powoli wtorapla sie miesza¬ jac do ogrzanej do temperatury 90—95°C mie¬ szaniny 40 g pylu zelaznego (82,4°/o-owego), 7 g roztworu chlorku zelazawego (okolo 35%-owego) i 400 ml wody. Do tego dodaje sie jeszcze raz 40 g pylu zelaznego, mieszanine reakcyjna mie¬ sza sie przez 1 godzine, nastepnie zadaje sie 6 g weglanu sodowego (100°/o-owego), miesza sie przez krótki czas i przesadza. W klarownym przesa¬ czu, który zawiera teraz sól sodowa kwasu 4-ami- no-4'-/2 - meltokisy- 4 nfeinyloamiinjo) - 1,3,5-trójazy- nylo-(6)-amiiiniQ/-stylbano -2,2' ^dwusulfonowego rozpuszcza sie 27 g krystalicznego octanu so¬ dowego. Roztwór ochladza sie do temperatury 5°C, dodaje sie mieszajac roztwór 34 g chlorku 2-metoksybenzoilu w 75 g benzenu i miesza sie energicznie w tej temperaturze przez 2 godzi¬ ny. Z roztworu uwolnionego od benzenu wysala sie produkt reakcji przez dodanie 80 g chlorku sodowego, przesacza sie, przemywa 5%-owym roztworem chlorku sodowego i suszy w tempe¬ raturze 70°C. Otrzymuje sie sól sodowa kwasu 4-/2-metoksybenzoiloamino/-4'-/2 - metoksy-4-fe- nyloamino - 1^3,5-1rójaizyinyIol-/6/ - aminp/nstylbe- no-2,2'-dwusulfonowego pod postacia rozpusz¬ czalnego w wodzie czerwonobrunatnego prosz¬ ku, który nadaje sie do rozjasniania w swietle dziennym wlókien celulozowych i poliamido¬ wych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania optycznych srodków do rozjasniania wlókien welnianych, celulozowych i poliamidowych z alkoksylowanych 4, 6-dwu- ^ hydrazyn, kwasu 4, 4'-dwuamino- lub 4-nitro- -4'aminostylbeno-2, 2'-dwusulfonowego i jednej* aminy o ogólnym wzorze 1 i 2, w którym X oznacza reszte aniliny, p-chloroaniliny, dwu- etanoloaminy lub melaminy, a R reszte mety¬ lowa, znamienny tym, ze powstala w reakcji chlorku cyjanurowego z pierwszorzedowym al¬ koholem, w obecnosci srodka wiazacego kwas, alkoksylowana dwuichlorotrójazyne, bez jej wy¬ odrebnienia, kondensuje sie w wodnoalkoholo- wej zawiesinie z kwasem 4,4'-dwuaminostylfoe- no-2,2/-dwusulfonowym w temperaturze 5-20°C lufo poddaje sie reakcji z kwasem 4-nitro-4'- -aininostylbeno-2,2/-idwusulfonowym, a po re¬ dukcji grupy nitro, pochodnej stylbenu, do gru¬ py aminowej, ascjHluje sie z halogenkiem 2-ail- koksybenzoilu. V E B Farbenfabrik Wolfen Zastepca: dr Andrzej Au, rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 43529 X-C^ XC-NH-/ \-CH.CH-/ \-NH-C/N^C-X ^C^ S03H 50 H - ~n OR OR Hzór / ¦p -CH=CH-/ \-NH-OC-s ÓR 5 - • i owego! jit.:^..i iiwhZjfiij^aiitei Lmfo»gfl P.W.H. wzór jednoraz. zam. PL/Ke, Czst. zam. 1696 26. 5. 60! IGO egz. Al pism. ki. 3. PL