PL43528B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 24 sierpnia 1960 r. yT*»^ \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43528 KI. tó-tr-24 VEB Farbenfabrik Wolfen *) Wolfen, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób stabilizowania bezwodnika kwasu siarkowego Patent trwa od dnia 4 kwietnia 1959 r.Zastosowanie w technice czystego 100%-owe- go bezwodnika kwasu siarkowego jest zwiaza¬ ne z trudnosciami, gdyz czysty trójtlenek siar¬ ki wystepuje w temperaturze pokojowej w sta¬ lej postaci. Trójtlenek siarki powinien byc trzy¬ many w temperaturze okolo 35°C, w celu wstrzytmania wykrystalizowywania C1-SO3, ewen¬ tualnie przez przemiane w P-SO3. W celu za¬ chowania czystego bezwodnika kwasu siarko¬ wego w temperaturze (pokojowej w stanie cie¬ klym, a przez to doprowadzenie do postaci wla¬ sciwej do zastosowania technicznego, konieczne jest dodawanie stabilizatora, który stabilizuje postac Y-SO3 i powoduje, ze trójtlenek siarki dopiero w temperaturze topnienia odmiany y (okolo 16°C) przechodzi z fazy cieklej w postac stala.Dotychczas stosowano w tym celu takie sta¬ bilizatory, jak kwas borowy i jego pochodne, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Friedrich Wolf. chlorek tionylu, siarczan dwumetylowy, kwasy tluszczowe i bezwodniki kwasów tluszczowych, zwiazki chlorowcowe tytanu i antymonu, olej silikonowy lub haloidki krzemowe i ich pochod¬ ne. Za pomoca tych stabilizatorów mozliwe jest stabilizowanie odmiany y-S09t to znaczy, ze trójtlenek siarki pozostaje w stanie cieklym do temperatury topnienia odmiany y-SOs, to- jest do temperatury okolo 16°C. Poniewaz tem¬ peratura krzepniecia trójtlenku siarki lezaca ponizej 16°C zawiera w sobie dalsze korzysci, zadaniem wynalazku bylo znalezienie i zasto¬ sowanie takich zwiazków, które sa w stanie obnizyc temperature krzepniecia cieklego SO$ ponizej temperatury 16°C.Stwierdzono, ze zwiazki zawierajace azot, nie ulegajace rozkladowi pod dzialaniem bezwodni¬ ka kwasu siarkowego, odpowiadaja temu wa¬ runkowi. Do tego rodzaju zwiazków naleza na przyklad amoniak, siarczan amonowy, kwas amidosulfonowy, imidoSfulfonian amonowy, amid kwasu mrówkowego lub nienasycone albonasycone nitryle, same lub w mieszaninie z in¬ nymi zwiazkami, nadajacymi sie do stabilizacji bezwodnika kwasu siarkowego. Zwiazkami azo¬ towymi, które przy zetknieciu z bezwodnikiem ulegaja rozkladowi i z tego powodu nie nadaja sie do tego celu sa na przyklad zwiazki dwu- azowe, poniewaz w tych przypadkach aizot od¬ dziela sie.Stabilizatory stosowane w sposobie wedlug wynalazku sa w stanie utrzymac temperature krzepniecia cieklego bezwodnika kwasu siarko¬ wego ponizej 16°C. Wielkosc obnizenia tempe¬ ratury krzepniecia zalezy nie tylko od ilosci dodanego stabilizatora, lecz takze od jego ro¬ dzaju. Rózne stabilizatory wplywaja równiez na rodzaj wykrystalizowujacej odmiany S03.Wymienione stabilizatory wykazuja dzialanie na obnizenie temperatury krzepniecia nie tyl¬ ko czystego 100°/o-owego 503, lecz takze w wy¬ sokoprocentowym oleum, na przyklad 95°/o-to- wym oleum.Wymienione stabilizatory powinny byc oczy¬ wiscie wolne od wszelkich sladów wody.Przyklad I. Do suchego naczynia dodaje sie 0,5 czesci wagowych imidosulfonianu amo¬ nowego i dolewa sie 99,5 czesci wagowych bez¬ wodnika kwasu siarkowego. SOs krzepnie do¬ piero w temperaturze 14°C. Tworzy sie naj¬ pierw P-SO3, który moze sie przeksztalcic póz¬ niej w mieszanline krysztalów a i p.Przyklad II. Ciekly bezwodnik kwasu siarkowego miesza sie z l°/o-em wagowym for¬ mamidu. Temperatura krzepniecia wynosi 12,5°C.Tworza sie krysztaly a i (3, które w tempera¬ turze 39°C zaczynaja ponownie przechodzic w stan ciekly.Przyklad III. 99 czesci wagowych cie¬ klego bezwodnika kwasu siarkowego i 4 czesci wagowe benzonitrylu miesza sie razem. Two¬ rzy sie zywicowaty osad. Bezwodnik kwasu siarkowego dekantuje sie z nad osadu i ciecz powoli sie ochladza. Pierwsze krysztaly tworza sie w temperaturze 12,5°C, podczas gdy w tem¬ peraturze 10°C bezwodnik kwasu siarkowego krzepnie calkowicie na mase, która sklada sie W 95% z krysztalów odmiany y i która przy ogrzaniu do temperatury 18—22°C ulega cal¬ kowicie stopieniu.Przyklad IV. Dodatek 0,25 czesci wago¬ wych mieszaniny, skladajacej sie z benzonitry¬ lu i eteru, zmieszanych w stosunku 1:1, do 99,75 czesci wagowych bezwodnika kwasu siarkowego powoduje, ze bezwodnik kwasu siarkowego po ochlodzeniu w temperaturze 10—2°C krzepnie, a w temperaturze 18—22°C ponownie przecho¬ dzi w stan ciekly.Przyklad V. Dodatek 0,25 czesci wago¬ wych nitrobenzonitrylu do bezwodnika kwasu siarkowego powoduje jego krzepniecie po ochlo¬ dzeniu do temperatury 10—6°C, to znaczy, ze pierwsze krysztaly tworza sie w temperaturze 10°C, podczas gdy krzepniecie w temperaturze 6°C zachodzi ilosciowo. Powstale krysztaly od¬ miany y topnieja w temperaturze 20—22°C.Przyklad VI. Po dodaniu 1 czesci wa¬ gowej nitrylu propionowego do 99 czesci wa¬ gowych bezwodnika kwasu siarkowego bezwod¬ nik krzepnie w temperaturze 15—5°C i topnie¬ je w temperaturze 20°C.Przyklad VII. Bezwodnik kwasu siarko¬ wego miesza sie z 1 czescia wagowa siarczanu hydrazyny i powoli ochladza. W temperaturze 14°C tworza sie pierwsze krysztaly y, w tem¬ peraturze 10°C okolo 50% bezwodnika kwasu siarkowego przeksztalca sie w krysztaly odmia¬ ny y, a w temperaturze 8°C krzepnie reszta cieklego bezwodnika kwasu siarkowego. Kry¬ sztaly topnieja powtórnie w temperaturze 20—22°C.Przyklad VIII. Bezwodnik kwasu siar¬ kowego, po dodaniu 0,5 czesci wagowych czte¬ rochlorku hydroksyloaminy, krzepnie w tem¬ peraturze 15—8°C w postaci odmiany Y, któ¬ ra w temperaturze 20°C powtórnie topnieje. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób stabilizowania bezwodnika kwasu siar¬ kowego, znamienny tym, ze do bezwodnika kwasu siarkowego dodaje sie nie ulegajace roz¬ kladowi pod dzialaniem bezwodnika zwiazki zawierajace azot, na przyklad amoniak, siarczan amonu, kwas amidosulfonowy, imidosulfonian amonowy, formamid albo nienasycone lub na¬ syconenitryle. \ VEB Farbenfabrik Wolfen, Zasitepca: dr Andrzej Aiu, rzecznik patentowy P.W.H. wzór Jednoraz. zam. PL/Ke, Czst. zam. 1695 26. 5. 60. 100 egz. Al pism. ki. 3. PL