Wiadomem jest, ze ciala bialkowe pochodzenia roslinnego lub zwierzecego rozpuszczone w lugach lub cialach podob¬ nie dzialajacych ulegaja przy ogrzewaniu rozkladowi hydrolitycznemu, przyczem powstaja kwasy, tworzace z alkaljami sole.Kwasy tego rodzaju jak protalbinowy i ly- salbinowy otrzymane poraz pierwszyprzez C.Paala(Berl.Ber.XXXVstrona2195inn). zostaly przezen blizej zbadane i opisane.Wykryto, ze w rozczynach cial bial¬ kowych przez dzialanie alkaljów lub po¬ dobnie dzialajacychzwiazkow—w cieple— powstaja kwasy np. protalbinowy i ly- salbinowy lub ich polaczenia alkaliczne, posiadajace wlasnosci, które w rozlicz¬ nych wypadkach nietylko same przez sie, lecz równiez i w polaczeniu z inne- mi srodkami dzialaja dodatnio na oczysz¬ czanie tak wlókien surowych jak i goto¬ wych wytworów przemyslu tkackiego.Szczególnie i dodatnio dzialaja zwiazki te na wlókno welny w róznych stadjach jej przerobu.Dla wykorzystania cennych wlasno¬ sci oczyszczajacych tych zwiazków niema potrzeby wyosobniania i czyszczenia ich, nalezy jednak nadmiar lugu zawar¬ tego w rozczynie zobojetnic odpowied¬ nim kwasem az do zaniku fenolftaleino- wego odczynu.Nastepujace przyklady otrzymywania i stosowania pewnych produktów obje¬ tych niniejszem zgloszeniem winny wy¬ nalazek objasnic. 100 czesci dokladnie sproszkowanej czystej kleistej substancji pszennej (od¬ liczajac wode i popiól przy rachunku) nalezy zmieszac z 18 czesciami lugu i 500 czesciami wody, unikajac tworze¬ nia sie brylek i zlepów, poczem dobrze mieszajac i bacznie przestrzegajac za-chowania stalej objetosci, tak dlugo ogrzewac na parownicy, dopóki wszyst¬ ko z wyjatkiem klaczkowatego osadu nie przejdzie w rozczyn, co zwykle na¬ stepuje po 2—3 godzinach. Po osiag¬ nieciu tego przerywa sie ogrzewanie i wsypuje 2—3 czesci wodanu wapnio¬ wego (Ca/OHj2) ]v malych dawcach do cieplego jeszcze fozczynu przy ciaglem starahnem mieszaniu, które przerwac nalezy dopiero w pól godziny po osty¬ gnieciu mieszaniny. Ostygla mieszani¬ ne nalezy przecedzic. Przy bialku ros- linnemwskazanemjest zamiast zaleconych przez C. Paala 15 czesci wziecie 18 cze¬ sci lugu, aby reakcje zawsze napewno do konca doprowadzic. Przesacz nale¬ zy ostroznie zadawac rozcienczonym kwasem mrówkowym, w obecnosci fe- nolftaleiny az do zobojetnienia—poczem nalezy go odparowac w prózni do sucha. 100 czesci kleju sporzadzonego ze skóry lub kosci (nie biorac w rachube wody i popiolu) nalezy rozpuscic w roz- czynie, skladajacym sie z 15 czesci lugu sodowego i 500 czesci wody, i ogrze¬ wac rozczyn na parownicy 2—3 godzin ustawicznie go mieszajac. Po ostygnie¬ ciu przecedzic, zobojetnic i odparowac jak powyzej podano. Zadawania woda- nem wapniowym mozna zaniechac.Produkty rozkladu bialka objete ni- niejszem zgloszeniem nadaja sie najle¬ piej do oczyszczania welny. Stosownie do stopnia zanieczyszczenia oblicza sie na 1 kg welny od 40 do 80 gr. jednego z powyzej opisanych przetworów. Pro¬ dukt rozciencza sie w temperaturze 30— 35° C w ilosci wody, niezbednej do cal¬ kowitego i dokladnego nasiakniecia wel¬ ny. Pozostalosc rozczynu winna byc przytem minimalna. Przesiaknieta wel¬ ne nalezy pozostawic w spokoju 15—30 minut, poczem dodac nalezy jeszcze 5-ciokrotna lub 6-ciokrotna ilosc wody ogrzanej do temperatury 30—35° C, wy¬ zac wielokrotnie i silnie materjal i po¬ zostawic go przez nastepne 15—30 mi¬ nut w spokoju, wyzac nastepnie jeszcze kilka razy silnie i wyplukac materjal naprzód letnia a w koncu chlodna wo¬ da. Jesli welna jest bardzo brudna i spilsniala, to czyszczenie powtórzyc nalezy i to swiezym produktem. Welna staje sie blyszczaca, elastyczna, miekka i w noszeniu znacznie przyjemniejsza. Jest nadto odporniejsza na brud, niz welna oczyszczana mydlem lub innym jakim srodkiem. Czyszczony w ten sposób jedwab uzyskuje swietny polysk i staje sie milym w dotknieciu.Bawelne, len i t. p. czyscic mozna przez dodanie sody. Postepuje sie wów¬ czas zupelnie tak samo, jak przy myciu mydlem lub proszkiem mydlanym. Sto¬ sowanie tego sposobu czyszczenia ma te wyzszosc nad mydlem, iz rozczyn pra¬ wie zupelnie nie dziala na skóre a bie¬ lizna znacznie mniej ulega zniszczeniu.Jak juz powyzej zaznaczono produk¬ ty rozkladu* cial bialkowych moga zna¬ lezc korzystne zastosowanie w róznych stadjach przerabiania wlókna tkackiego, jako srodek pomocniczy w przemysle tkackim, lub jako dodatek albo domiesz¬ ka wraz z innemi srodkami pomocniczemi w przemysle tkackim.Stosowac przeto mozna z powodze¬ niem w najrozliczniejszych stadjach przejsciowych przerobu przemyslu tkac¬ kiego jak np. w apreturowaniu, walko¬ waniu i t. p.Produkty te rozkladu maja szczegól¬ nie doniosla wartosc w farbiarstwie i to nie tylko z powodu powyzej opisanego korzystnego i ochraniajacego wplywu jaki produkty te na wlókna wywieraja, szczególnie na welne, lecz i dlatego, iz ulatwiaja i wzmagaja wsysanie barwnika przez wlókno.Dodanie tych cial do kapieli z farba¬ mi spowodowywa wwiekszosci wypadków — 2 —.nietylko równomierniej sze rozlozenie barwników na powierzchni i dokladniej¬ sze przenikanie ich wglab wlókna a wiec lepsze ujednostajnienie zabarwienia, lecz nadto znacznie silniejsze nasycenie jako- tez poglebianie i czystosc odcienia. Do¬ danie tych produktów do kapieli farbier- skiej umozliwia czestokroc przeprowadze¬ nie korzystnych zmian w skladzie stoso¬ wanych zwykle kapieli a to szczególniej w kapielach redukcyjnych jak np. przy uzyciu barwników siarkowych, kadzio¬ wych i t. p.Szczególnie korzystnem jest stoso¬ wanie tych produktów rozkladu w far¬ bowaniu welny takiemi barwikami ka- dziowemi, umozliwiaja one bowiem far¬ bowanie w rozczynach nader slabo alka¬ licznych lub obojetnych a nawetslabo kwa¬ snych i to czestokroc przy nizszej tempe¬ raturze niz zwykle, co chroni wlókno od nierzadko zdarzajacych sie uszkodzen.Nastepujace przyklady zupelnie ogól¬ nikowo objasnia zastosowanie produk¬ tów rozkladu. 2% Bronzu dwuanilowego (Dianil- braun) 5 G; 2% Kleistego produktu (otrzymanego w sposób powyzej podany); 5% mrówczanu amonowego; 10% kryst. soli glauberskiej.W wannie o powyzszym skladzie farbuje sie jak zwykle. Czestokroc ko¬ rzystnie] jest wlókno przeznaczone do farbowania, nitke lub tkanine uprzednio rozczynem tych produktów napoic, nad¬ miar rozczynu odwirowac lub wyzac, wy¬ suszyc i nastepnie farbowac wwannie zwy¬ klej lub wannie z dodatkiem produktów.Z 2, 5—7, 5 czesci „czerni siarkowej" (Schwefelschwarz) T extra (Agfa) spo¬ rzadza sie roztwór przez dodanie jednej objetosciowej czesci lugu sodowego o gestosci 40° Be wraz z 0,75—2,25 czes¬ ciami Hydrosulfitu (skonc. proszku), poczem rozczyn, do uzycia, rozciencza sie taka iloscia wody, odtlenionej, przez dodanie malej ilosci Hydrosulfitu, by na ioo cm1 przypadl jeden gram zredukowanej farby, poczem dodaje sie jeszcze 2—6cze- sci krystalicznego mrówczanu amonowe¬ go 10—20 czesci krystalicznej soli glau¬ berskiej i 1—2 czesci produktu kleistego.Farbuje sie przez 1/2 godziny w tempie 75° C, utlenia sie przez pozostawienie w wilgotnem cieplem powietrzu, poczem plucze sie i myje dokladnie.Przytoczone przyklady starcza jako ogólna wytyczna w stosowaniu produktów tych w farbiarni i wskazuja, jakie zmia¬ ny wprowadzac nalezy dla rozmaitych wló- kien i rozmaitych barwników. Rzecz pro¬ sta, iz przygotowanie wanien, przypraw, i kuf mozna uproscic i pewniej uksztal¬ towac przez sporzadzeniemieszaniny bar¬ wników z produktami rozkladu (w jaki- badz sposób zmieszane), lub szczególnie przy zaprawie kuf przez stosowanie go¬ towych preparatów kadziowych z niez¬ bednymi dodatkami. PLIt is known that protein bodies of plant or animal origin dissolved in liquors or similar bodies undergo hydrolytic decomposition when heated, resulting in the formation of acids which form salts with alkali. Acids such as protalbic and lysalbinic obtained for the first time by C. Paala ( Berl.Ber.XXXVpage2195inn). have been investigated and described in more detail. It has been found that in the solutions of protein bodies by the action of alkali or similar compounds - in heat - acids are formed, e.g. protalbic and lysalbinic or their alkaline connections, having properties that in many In cases, not only by themselves, but also in combination with other measures, they have a positive effect on the cleaning of both raw fibers and ready-made products of the weaving industry. These compounds have a particularly positive effect on wool fiber at various stages of its processing. There is no need to isolate and cleanse the valuable detoxifying properties of these compounds, but the excess of the liquor contained in the solution must be neutralized with a suitable acid until the phenolphthaleic reaction disappears. The following examples of the preparation and use of certain products covered by this notification should be ¬ invention to explain. 100 parts of a finely powdered pure sticky wheat substance (counting water and ashes at the bill) should be mixed with 18 parts of the slurry and 500 parts of water, avoiding the formation of lumps and clumps, then mixing well and carefully observing the maintenance of a constant volume, heat on an evaporating dish until all but the flocky sediment has dissolved, which usually takes 2 to 3 hours. After this has been achieved, the heating is discontinued and 2-3 parts of calcium hydrate (Ca / OH 2) are poured in small donors into the still warm phosgite under constant careful stirring, which should not be interrupted until half an hour after the mixture has cooled down. Let the mixture cool and strain. In the case of vegetable protein, it is advisable to take 18 parts of the liquor instead of 15 parts recommended by C. Paala, so that the reactions are always brought to an end. The slurry should be carefully treated with diluted formic acid, in the presence of phenolphthalein, until it is neutralized - then it should be evaporated to dryness in a vacuum. 100 parts of glue made of leather or bones (do not take into account water and ash) should be dissolved in a mixture consisting of 15 parts of soda ash and 500 parts of water, and heat the solution on an evaporator for 2-3 hours, stirring constantly. . After cooling, strain, moisten and evaporate as described above. The application of calcium water may be omitted. Protein breakdown products covered by this application are best suited for cleaning wool. Depending on the degree of contamination, it is calculated for 1 kg of wool from 40 to 80 gr. one of the preparations described above. The product is diluted at a temperature of 30-35 ° C in the amount of water necessary to completely and thoroughly penetrate the wool. The residual solution should therefore be minimal. Leave the soaked wool for 15-30 minutes, then add 5 or 6 times the amount of water heated to 30-35 ° C, turn off the material several times and strongly and leave it for the next 15 —30 minutes alone, then confess vigorously a few times and rinse the material first with lukewarm and finally cool water. If the wool is very dirty and felted, the cleaning should be repeated with fresh product. The wool becomes shiny, elastic, soft and much more pleasant to wear. It is also more resistant to dirt than wool cleaned with soap or some other detergent. Silk cleaned in this way gets a brilliant shine and becomes pleasant to the touch. Cotton, linen etc. can be cleaned by adding baking soda. The procedure is then exactly the same as washing with soap or soap powder. The use of this method of cleaning is also superior to soap, as the dilution of the skin almost does not have any effect on the skin and the linen is much less damaged. As mentioned above, protein breakdown products can be advantageously used in various stages of processing weaving fibers, as an auxiliary agent in the weaving industry, or as an additive or admixture together with other auxiliary agents in the weaving industry. These decomposition products have a particularly important value in dyeing, not only because of the above-described beneficial and protective effect that these products have on fibers, especially wool, but also because they facilitate and enhance the absorption of dye by fiber. Adding these bodies to a bath with paint causes most accidents - 2 - only spread more evenly not dyes on the surface and more precise penetration of them into the fiber, and thus better uniformity of color, but also much stronger saturation as well as deepening and purity of the shade. The addition of these products to the dye bath often makes it possible to introduce favorable changes in the composition of the commonly used baths, more particularly in reducing baths, such as, for example, with the use of sulfur dyes, vats and the like. Particularly advantageous is the use of these decomposition products in wool dyeing with such dyes, because they enable dyeing in very weakly alkaline or neutral solutions, and even slightly acidic, often at a lower temperature than usual, which protects the fiber from The following examples illustrate the use of decomposition products in a very general way. 2% Dianil Bronze (Dianil Braun) 5 G; 2% Sticky product (obtained as above); 5% ammonium formate; 10% crystal Glauber's salt. In the bathtub with the above composition, it is dyed as usual. Often preferably, there is a fiber to be dyed, a thread or fabric is previously diluted with water to water, the excess liquid is centrifuged or drained, dried and then dyed in a bath with the usual glue or in a bath with the addition of products. 5 parts of "sulfur black" (Schwefelschwarz) T extra (Agfa) are made into a solution by adding one volumetric portion of sodium liquor with a density of 40 ° Be together with 0.75-2.25 parts of Hydrosulfite (powder finished) then the dilution to be used is diluted with such a quantity of deoxygenated water by adding a small amount of Hydrosulfite, that there is one gram of paint reduced per cm1 per cm1, then another 2 to 6 times of crystalline ammonium formate are added to 10-20 crystalline parts Glauber's salt and 1-2 parts of a sticky product. Dyes for 1/2 hour at 75 ° C, oxidizes by leaving it in a humid warm air, then rinsing and washing thoroughly. The above-mentioned examples are sufficient as a general guideline in the application of these products in the dye works and indicate which changes should be made for the various fibers and the various dyes. It is simple that the preparation of bathtubs, spices, and the muzzle can be simplified and shaped more confidently by mixing the dyes with the decomposition products (in some way mixed), or especially in the mortar of the muzzle by using ready-made vat preparations with necessary extras. PL